Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Grupy Wyborców Gminy G. (E. M. i innych) na postanowienie Komisarza Wyborczego w L. z dnia 30 stycznia 2024 r., nr 20/2024 w przedmiocie podziału Gminy G. na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic, numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu postanawia: odrzucić skargę.

Komisarz Wyborczy w L. [...] w dniu 30 stycznia 2024 r. wydał postanowienie nr 20/2024 w sprawie podziału Gminy G. na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic, numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 419 § 2 w zw. z art. 419 § 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408).

W postanowieniu zawarto pouczenie (§ 4 postanowienia), że na wydane postanowienie Radzie Gminy G., a także wyborcom w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od daty podania postanowienia do publicznej wiadomości poprzez opublikowanie na stronie internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L.. Skargę wnosi się za pośrednictwem Komisarza Wyborczego w L. [...]. Zgodnie z art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego przez upływ terminu do wniesienia skargi należy rozumieć dzień złożenia skargi Komisarzowi Wyborczemu w L. [...].

Zaskarżone postanowienie opublikowano na stronie internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L. w dniu 30 stycznia 2024 r.

W dniu 5 lutego 2024 r. złożono za pośrednictwem Komisarza Wyborczego w L. [...] skargę na ww. postanowienie. Skarga została wniesiona przez Grupę Wyborców Gminy G. (E. M. i innych). W założonej skardze wyborcy podnieśli, że nie wyrażają zgody na nowy podział obwodów wyborczych, gdyż jest on nieproporcjonalny i dyskryminuje mieszkańców D.. Obwód został rozczłonkowany i część D. połączona została z oddaloną od niego o ok. 4 km W. czym zniszczono kulturowy dorobek miejscowości. Do skargi załączono listę osób skarżących postanowienie Komisarza Wyborczego nr 20/2024.

W odpowiedzi na skargę Komisarz Wyborczy wskazał, że na załączonej do skargi liście wyborców widniały imiona, nazwiska oraz adresy zamieszkania wyborców wraz z numerami PESEL i podpisami. W Centralnym Rejestrze Wyborców prawidłowo zweryfikowano pełne dane 44 wyborców podpisanych pod skargą, co czyni zadość prawu przysługującemu co najmniej 15 wyborcom do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niezależnie jednak od powyższego Komisarz Wyborczy wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie jej po upływie terminu określonego w art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego. Komisarz podając link do publikacji wskazał, że zaskarżone postanowienie opublikowane zostało na stronie internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L. w dniu 30 stycznia 2024 r. Postanowienie zostało też opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu 31 stycznia 2024 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2024 r. poz. 881).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego, na postanowienie komisarza wyborczego w sprawach okręgów wyborczych zainteresowanej radzie gminy, a także wyborcom w liczbie co najmniej 15, przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 3 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia, o którym mowa w art. 419 § 4. Skargę wnosi się za pośrednictwem komisarza wyborczego. Komisarz wyborczy w terminie 2 dni przekazuje skargę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz informacją o posiadaniu praw wyborczych przez wnoszących skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wpływu i wydaje orzeczenie, doręczając je niezwłocznie wnoszącym skargę oraz komisarzowi wyborczemu. Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny.

Natomiast w zakresie nieuregulowanym w kodeksie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, 1705 i 1860, zwana dalej: "p.p.s.a.") dotyczące spraw ze skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 2-6, art. 90, art. 91 § 2, art. 93, art. 96-122, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 i 3 oraz art. 243-262, z tym, że termin, o którym mowa w art. 193 tej ustawy wynosi 5 dni, o czym stanowi art. 420 § 3 Kodeksu wyborczego.

Z kolei w myśl art. 421 § 2 Kodeksu wyborczego do zmian w podziale na okręgi wyborcze, o których mowa w § 1, a zatem do sprawy, której dotyczy zaskarżone postanowienie Komisarza, stosuje się odpowiednio przepisy art. 419 § 2-5 oraz art. 420 ww. ustawy.

A zatem określony w art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego termin wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie komisarza wynosi 3 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia. Skargę wnosi się za pośrednictwem komisarza wyborczego. Do terminu wniesienia skargi w tego rodzaju sprawach stosuje się art. 9 Kodeksu wyborczego, który stanowi: w § 1 - "Ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku; w § 2 - "Jeżeli koniec terminu wykonania czynności określonej w kodeksie przypada na sobotę albo na dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa pierwszego roboczego dnia po tym dniu; w § 3 - "Jeżeli kodeks nie stanowi inaczej, czynności wyborcze określone kalendarzem wyborczym oraz czynności, o których mowa w § 1, są dokonywane w godzinach urzędowania sądów, organów wyborczych, urzędów gmin oraz konsulatów". Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 83 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.

Powyższe oznacza, że w sprawach wymienionych w art. 420 (i art. 421) Kodeksu wyborczego dniem złożenia skargi jest dzień jej złożenia organowi wyborczemu, tj. w siedzibie delegatury Krajowego Biura Wyborczego właściwej dla danego komisarza wyborczego, co dodatkowo musi nastąpić w godzinach urzędowania organu. Termin ten jest wiążący niezależnie od formy wniesienia skargi. Za dopuszczalne bowiem należy uznać zarówno jej złożenie w formie tradycyjnej - papierowej, jak i w formie dokumentu elektronicznego - za pomocą platformy ePUAP (na elektroniczną skrzynkę podawczą ePUAP organu wyborczego), czyli na takich samych zasadach, jakie obowiązują w odniesieniu do skargi do sądu administracyjnego jako pisma procesowego (art. 46 p.p.s.a.).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy odnotować, że zaskarżone postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia 30 stycznia 2024 r. zostało podane do publicznej wiadomości w dniu 30 stycznia 2024 r. (wtorek) przez jego opublikowanie na stronie internetowej organu (w godzinach urzędowania organu, co jednoznacznie wynika ze strony internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L.). W tej sytuacji, wobec jednoznacznej treści art. 420 § 1 w zw. z art. 9 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego, termin wniesienia skargi na powyższe postanowienie upływał z dniem 2 lutego 2024 r. (piątek). Tymczasem skarga wpłynęła do Komisarza Wyborczego w dniu 5 lutego 2024 r., a więc niewątpliwie z przekroczeniem ustawowego terminu do jej wniesienia.

W tym miejscu wskazać należy, że na bieg terminu do wniesienia przedmiotowej skargi nie miała wpływu data ogłoszenia postanowienia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], gdyż jak wskazano powyżej początek biegu 3-dniowego terminu do wniesienia skargi stanowi data podania postanowienia do publicznej wiadomości poprzez opublikowanie na stronie internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w L., a to nastąpiło bezspornie w dniu 30 stycznia 2024 r.

W związku z powyższym skargę złożoną w niniejszej sprawie w dniu 5 lutego 2024 r. należało uznać za wniesioną z przekroczeniem ustawowego terminu, co obligowało Naczelny Sąd Administracyjny do jej odrzucenia, stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 420 § 1 i 3 Kodeksu wyborczego.