II SAB/Wa 404/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-12-11	
Data wpływu	2025-04-29	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Dorota Kozub-Marciniak
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Krzycki	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Komendant Policji	
Treść wyniku	Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Komendant Główny Policji dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku P. P. z dnia [...] lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Głównego Policji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.	
Uzasadnienie
We wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. P. P. (dalej: "wnioskodawca", skarżący") zażądał od Komendanta Głównego Policji (dalej: "organ") udostępnienia informacji publicznej poprzez:

1. podanie szczegółów dotyczących przebiegu służby J. W., tj. kiedy

i gdzie odbył służbę w latach 1984-1990;

2. informację, czy odbyta służba przez J. W. była w ramach zasadniczej służby wojskowej lub w Zmotoryzowanych Odwodach Milicji Obywatelskiej (ZOMO) lub innej zamiennie w latach 1984-1990.

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] marca 2025 r., organ poinformował, że zadane pytania nie dotyczą spraw publicznych w znaczeniu art. 1 ust. 1 ustawy

z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wymieniona we wniosku osoba aktualnie nie jest policjantem, co wyłącza udostępnianie informacji

o niej, jako o funkcjonariuszu publicznym w związku ze służbą w Policji.

W reakcji na ww. odpowiedź, wnioskodawca pismem z dnia [...] marca 2025 r., zaznaczył, że we wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. prosił o informacje o byłym funkcjonariuszu J. W. [...] ur. w [...] r., jako osobie pełniącej nadal funkcje publiczne w strukturach samorządowych w formacji mundurowej, tj. straży miejskiej w [...]. W związku z tym, stwierdził, że odpowiedź organu

w odniesieniu do złożonego wniosku o dostęp do informacji publicznej jest błędna.

W odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. organ, pismem

z dnia 12 marca 2025 r., podtrzymał odpowiedź z dnia [...] marca 2025 r. i wskazał, że wnioski w sprawie informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, należy kierować zgodnie z właściwością. W przypadku informacji dotyczących Komendanta Straży Miejskiej w [...] organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest organ, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych, zatrudniający na podstawie umowy o pracę komendanta straży i będący jego przełożonym.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2025 r. wnioskodawca ponowił wniosek z dnia

[...] lutego 2025 r. zaznaczając, że udzielone przez organ odpowiedzi były o niczym, co świadczy o lekceważącym traktowaniu petenta, były nieprofesjonalne i niegodne pracownika instytucji - Komendy Głównej Policji.

W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2025 r. organ poinformował, że zgodnie ze swoją właściwością, udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lutego 2025 r. oraz na "odwołanie" z dnia [...] marca 2025 r. Dokonano tego odpowiednio pismami z dnia [...] marca 2025 r. i z dnia [...] marca

2025 r. Ponownie poinformowano, że osoba, której dotyczy wniosek, nie jest funkcjonariuszem Policji w służbie.

W piśmie z dnia [...] marca 2025 r. wyeksponowano także wątek, że wnioski w sprawie informacji dotyczących osoby pełniącej funkcję publiczną poza Policją, a mających związek z pełnieniem tej funkcji, należy kierować zgodnie z właściwością wynikającą z aktualnego umiejscowienia konkretnej osoby w strukturze podmiotów publicznych.

P. P. pismem z dnia [...] kwietnia 2025 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji polegającą na uchylaniu się od udzielenia odpowiedzi na wniosek

z dnia [...] lutego 2025 r.

Zdaniem skarżącego, brak jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony organu, mimo upływu ustawowego terminu, stanowi rażące naruszenie prawa.

Powołując się na powyższe wniósł o:

1. zobowiązanie Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia wniosku i udzielenia merytorycznej odpowiedzi na żądane informacje w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku;

2. stwierdzenie bezczynności organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej;

3. zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych;

4. w razie uznania naruszenia rażącego charakteru - nałożenie grzywny na organ.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie

w całości, ponieważ przedmiotowa sprawa nie dotyczy informacji publicznej, bowiem wniosek skarżącego nie dotyczy funkcjonariusza Policji, ale osoby, która obecnie pełni funkcję Komendanta Straży Miejskiej w S.. Skarżący zatem winien zwrócić się z wnioskiem do tego organu, o czym został pouczony w pismach z dnia

[...] marca 2025 r. i z dnia [...] kwietnia 2025 r.

Ponadto wskazał, że wniosek dotyczy służby osoby, która była funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej w latach 1984-1990. W tej sytuacji skarżący powinien wniosek o udostępnienie wnioskowanej informacji zrealizować na podstawie art. 16 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym

i archiwach (Dz. U z 2020 r. poz. 164, z późn. zm.).

Dodatkowo zwrócił uwagę, że ww. funkcjonariusz nie był nigdy funkcjonariuszem Komendy Głównej Policji. Funkcjonariusz ten ostatnio pełnił służbę w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] oraz przez cały okres swej służby był związany z [...] jednostkami Policji, a zatem Komenda Główna Policji nie posiadała i nie posiada w swoich zasobach informacji o przebiegu jego służby.

Wskazał również, że wniosek dotyczy sprawy własnej skarżącego.

Jak wynika z samego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, żądana informacja miałaby być wykorzystana dla potrzeb toczącego się postępowania sądowego przed Sądem Rejonowym [...] [...] Wydział Karny sygn. akt [...]. Żądanie zatem skarżącego de facto stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.

Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia

z bezczynnością, bowiem organ Policji udzielił skarżącemu odpowiedzi

w ustawowym terminie, tj. wniosek skarżącego wpłynął do organu Policji w dniu

[...] lutego 2025 r. zaś odpowiedź została udzielona skarżącemu przed upływem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), które to przepisy stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym

w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania

w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149

§ 1a p.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności

w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Istotą kontroli sądowej

w sprawie ze skargi na bezczynność jest zatem zbadanie, czy organ w terminie zakreślonym przepisami prawa załatwił sprawę, czy też jej nie załatwił i ewentualne przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego, likwidacja opieszałości organu.

Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce

w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie

i terminach określonych w ustawie.

Przepisy u.d.i.p. stanowią, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż

w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).

Zatem organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia, wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną.

W rozpoznawanej sprawie nie było sporne, że Komendant Główny Policji należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, która znajduje się w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Organ ten nie udostępnił skarżącemu żądanej we wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. informacji, lecz powiadomił skarżącego pismem z dnia [...] marca 2025 r., że wniosek nie dotyczy informacji publicznej, że nie jest organem właściwym do załatwienia wniosku (pismo z dnia [...] marca 2025 r. i z dnia [...] kwietnia 2025 r.).

Organ dopiero w odpowiedzi na skargę wskazał, że Komenda Główna Policji nie posiadała i nie posiada w swoich zasobach informacji o przebiegu służby funkcjonariusza, którego dotyczy wniosek, ponieważ ostatnio pełnił on służbę

w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] oraz przez cały okres swej służby był związany z [...] jednostkami Policji.

W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja

o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach.

W niniejszej sprawie skarżący zażądał udostępnienia informacji dotyczących przebiegu służby Komendanta Straży Miejskiej w [...] J. W.,

w tym udostępnienia informacji na temat przebiegu jego służby (kiedy i gdzie), którą odbywał w latach 1984 - 1990 i czy odbyta służba była w ramach zasadniczej służby wojskowej lub w Zmotoryzowanych Odwodach Milicji Obywatelskiej (ZOMO) lub innej zamiennie w latach 1984-1990.

W pierwszej kolejności, Sąd nie podziela stanowiska organu, że żądana przez skarżącego informacja nie jest informacją publiczną. Komendant Straży Miejskiej

w [...] jest funkcjonariuszem publicznym, jako kierownik samorządowej jednostki organizacyjnej – a ściśle samorządowej umundurowanej formacji powołanej do ochrony porządku publicznego na terenie gminy. W przypadku tego rodzaju formacji przebieg, w tym sposób odbycia, służby wojskowej może być elementem drogi zawodowej - zdobywania kwalifikacji i doświadczenia zawodowego. Ponadto

z art. 24 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1763) wynika, że strażnikiem (a zatem również komendantem straży gminnej) może być osoba, która ma uregulowany stosunek do służby wojskowej.

W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej

z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie

z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub

w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.

W przypadku, gdy organ nie posiada żądanej informacji powinien o tym poinformować wnioskodawcę na piśmie. Pismo kierowane do strony wnioskującej powinno zawierać wyjaśnienie takiego stanu rzeczy (tak w wyroku NSA z dnia 22 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 473/17; wyrok NSA z 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 851/09, publik. LexPolonica nr 2474778).

Rozpoznając skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji

w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej stwierdzić należy, że organ nie udostępnił w ustawowym terminie 14 dni żądanej informacji publicznej, jak również nie wydał w tym terminie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nie poinformował też w tym terminie, że nie posiada żądanej informacji publicznej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że nawet w sytuacji, gdy dochodzi do poinformowania wnioskodawcy o tym, że podmiot zobowiązany nie dysponuje żądanymi informacjami, albo że żądana informacja nie jest informacją publiczną, również powinno to nastąpić w terminach określonych w art. 13 u.d.i.p. (tak m.in. /w:/ M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018, komentarz do art. 13 u.d.i.p. i powołana tam literatura).

Odpowiedź organu z dnia [...] marca 2025 r., a podtrzymana pismami z dnia [...] marca 2025 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2025 r., na wniosek z dnia [...] lutego 2025 r. wskazująca, że żądana w nim informacja nie stanowi informacji publicznej, czyni zarzut bezczynności organu w tym zakresie zasadnym i obliguje Sąd do stwierdzenia, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku.

W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że organ na dzień wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku.

Sąd nie miał jednakże podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku, ponieważ w odpowiedzi na skargę z dnia [...] kwietnia 2025 r. poinformował, że nie dysponuje wnioskowaną informacją.

Oznacza to, że w dacie orzekania przez Sąd, stan bezczynności organu już nie istniał, gdyż organ wyjaśnił, że nie dysponuje żądaną informacją publiczną. W takim przypadku rozpoznanie skargi na bezczynność organu, polega na stwierdzeniu, że organ dopuścił się bezczynności, co stanowi uwzględnienie skargi.

Z kolei stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności obliguje sąd do oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), a także stwarza możliwość wymierzenia organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. (zob. np. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2660/18, publik. CBOSA).

Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu, co do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2025 r., nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W tym zakresie uwzględniono, że brak terminowego załatwienia wniosku nie wynikał z celowego zaniechania organu, lecz błędnej interpretacji przepisów prawa. Organ każdorazowo bezzwłocznie ustosunkowywał się do żądań i stanowisk skarżącego. Zaistniała w sprawie bezczynność organu nie była spowodowana lekceważeniem podmiotu wnioskującego, czy też obowiązujących terminów załatwiania wniosków ani celowym przedłużaniem postępowania.

Sąd nie zasądził na rzecz skarżącego kosztów postępowania od organu, ponieważ skarżący żadnych kosztów nie poniósł (został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów postępowania w ramach prawa pomocy).

Sąd ponadto nie rozstrzygnął w zakresie wniosku o nałożenie grzywny na organ w związku z tym, że skarżący wniosek ten sformułował warunkowo, tj. w razie uznania przez Sąd rażącego charakteru naruszenia, co w sprawie nie miało miejsca.

Na marginesie, odnosząc się do podnoszonej przez organ kwestii "sprawy własnej" skarżącego, należy zwrócić uwagę na stanowisko zajęte w tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2615/21, który stwierdził, że dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej, jako informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP

i informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 czy art. 6 ust. 1 u.d.i.p., nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej", ani cel, dla jakiego wnioskodawca żąda udostepnienia informacji publicznej.

Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa, może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa, a wówczas prowadzić do odmowy jego ochrony.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.