Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2020 r. sprawy ze skargi D. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie skargi z dnia 27 września 2018 r. dotyczącej niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu skargi D. C. dotyczącej niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. przyznaje od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącej D. C. kwotę 100 (słownie: sto) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi D. C. jest przewlekłe prowadzenie przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (poprzednio: Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych) postępowania z wniosku skarżącej z [...] września 2018 r. dotyczącego niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżąca we wniosku z [...] września 2018 r. zwróciła się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o wszczęcie postępowania w związku z niezgodnym z prawem przetwarzaniem jej danych osobowych przez D. K., poprzez udostępnienie osobom nieuprawnionym informacji zawartych w tzw. "[...]" Kopali [...]. Pismo wpłynęło do organu w dniu 9 października 2018 r.

W dniu 24 października 2018 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zwrócił się do D. C. o uzupełnienie braków formalnych podania (art. 63 § 2 k.p.a.), w terminie siedmiu dni (art. 64 § 2 k.p.a.) przez jednoznaczne wskazanie jakich danych osobowych dotyczy jej skarga, przeciwko komu jest skierowana oraz precyzyjne określenie żądania. Odpowiedź skarżącej wpłynęła do organu w dniu 6 listopada 2018 r.

Z akt sprawy wynika, że Urząd Ochrony Danych Osobowych w dniu 7 grudnia 2018 r. podjął czynności w celu ustalenia administratora danych osobowych skarżącej. W tym celu zwrócił się do P. S.A. w K. o ustosunkowanie się do zarzutów skarżącej (art. 58 ust. 1 lit 1 i c RODO). W dniu 19 grudnia 2018 r. organ otrzymał żądane wyjaśnienia i następnie w piśmie z 10 stycznia 2019 r. zwrócił się do Spółki o ich uzupełnienie. Żądane dokumenty i wyjaśnienia wpłynęły do organu w dniu 23 stycznia 2019r.

W piśmie z 19 lutego 2019 r. Urząd Ochrony Danych Osobowych zawiadomił skarżącą o zebraniu całego materiału dowodowego oraz o prawie zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i zgłaszania uwag i wniosków (art. 10 § 1 k.p.a.). Skarżąca w dniu 28 lutego 2019 r. zapoznała się z aktami sprawy.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych D. C. w piśmie z 10 stycznia 2020 r. na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 2 k.p.a. wniosła ponaglenie do organu prowadzącego postępowanie.

D. C. w dniu 31 styczna 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Skarżąca zarzuciła organowi niedotrzymanie ustawowych terminów załatwienia sprawy. D. C. wniosła o zasądzenie tytułem odszkodowania 10.000 zł.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wydal decyzję (nr [...]) w której rozstrzygnął o żądaniu skarżącej.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w piśmie z 5 marca 2020 r. stanowiącym odpowiedź na skargę, wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz że liczba skarg, które wpłynęły do Urzędu w ciągu ostatnich lat wzrosła wielokrotnie. Pomimo "dłuższego" terminu rozpatrywania sprawy, organ nie uchylał się od jej załatwienia i informował stronę o podejmowanych czynnościach. Z tych względów nie można mu zarzucić przewlekłego prowadzenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Innymi słowy, organ prowadzi postępowanie przewlekle wówczas, gdy nie załatwia sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie ale podejmuje w nim czynności opieszale, w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze, albo czynności zbędne, pozorne albo nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, LEX nr 2454680, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SAB/Łd 187/17, LEX nr 2411020). Narusza tym samym wyraźnie wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego.

Wynika z tego, że przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie.

W kontrolowanej sprawie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych prowadził postepowanie przewlekle. O ile organ niezwłocznie podjął czynności procesowe i wezwał stronę do uzupełnienia złożonej skargi, zgromadził niezbędny materiał dowodowy, o tyle po jego zebraniu i zawiadomieniu strony o jej prawach procesowych (art. 10 § 1, art. 73 § 1 k.p.a.), co miało miejsce w dniu 19 lutego 2019 r ., rozpoznał sprawę po upływie roku. W tym czasie organ nie podejmował żadnych czynności procesowych, nie informował skarżącej o nowym terminie załatwienia sprawy i przyczynach zwłoki (art. 36 § 1 k.p.a.). Nic nie usprawiedliwia tej opieszałości organu i tym samym nie pozwala na oddalenie zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania w tej sprawie.

Jak już powiedziano, przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący w rezultacie do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Znaczna ilość spraw podlegających rozpatrzeniu przez organ a także ich charakter sprawy nie uzasadniają opieszałego działania organów administracji publicznej. Zapatrywanie organu, wyrażone w odpowiedzi na skargę o potrzebie wnikliwiej oceny stanu faktycznego sprawy Sąd w pełni podziela. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwiać. Na organach administracji spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy, aby możliwe było załatwianie spraw w rozsądnym terminie (bez zbędnej zwłoki), bez naruszenia prawa strony do sprawnego i szybkiego jej rozpoznania (art. 12 § 1 k.p.a.).

Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że przewlekłość w postępowaniu była nie tylko niewątpliwa, ale miała charakter rażący. W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że przy ocenie charakteru przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej opieszałości organu (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z 24 kwietnia 2015 r., I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015, nr 12, poz. 116). Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste".

Sąd uznał, że wniosek skarżącej o zasądzenie "odszkodowania" (sumy pieniężnej) nie jest uzasadniony. Działanie organu (a raczej jego brak), aczkolwiek naganne, nie wywołało dotkliwych skutków dla skarżącej, ponieważ nie dotyczy jest to sprawa mogąca mieć istotne znaczenie dla jej codziennej, materialnej egzystencji. W ocenie Sądu, zwłoka Komendanta Głównego Policji w załatwieniu niniejszej sprawy nie jest efektem zaniechać organu, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia.

Mając to wszystko na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 200 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 powołanej ustawy.