Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] września 2014r. określającej R.G. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za wrzesień, październik i listopad 2009 r. w kwocie 0 zł, oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za wrzesień i październik w kwocie 0 zł.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W wyniku przeprowadzonego wobec R.G. postępowania kontrolnego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z [...] września 2014 r. nr [...] określił ww. skarżącemu nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za wrzesień, październik i listopad 2009 r. w kwocie 0 zł, oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za wrzesień i październik w kwocie 0 zł. W ww. decyzji doręczonej osobiście w dniu [...] września 2014 r. pełnomocnikowi strony przed organem kontroli skarbowej – J.J., zawarto pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej. Termin do wniesienia odwołania upłynął 13 października 2014 r. W dniu 3 grudnia 2014 r. strona reprezentowana przez doradcę podatkowego W.M. wniosła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia w którym zaakcentowano, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i miało związek z chorobą dotychczasowego pełnomocnika – J.J..

Pismem z [...] grudnia 2014 r. nowy pełnomocnik strony skarżącej – doradca podatkowy W.M. zawiadomił organ o wypowiedzeniu przez R.G. wszystkich dotychczasowych pełnomocnictw, przedkładając w załączeniu dokument wypowiedzenia przez R.G. wszystkich pełnomocnictw udzielonych J.J., datowany na dzień [...] grudnia 2014 r. Jednocześnie przedłożył pełnomocnictwo z [...] listopada 2014 r. ustanawiające go pełnomocnikiem R.G. przed organami kontroli skarbowej i organami podatkowymi obu instancji oraz sądami administracyjnymi w przedmiocie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009r., w tym pełnomocnikiem do doręczeń. Postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] września 2014r., a następnie postanowieniem z [...] lutego 2015 r. stwierdził, że zostało złożone z uchybieniem terminowi do jego wniesienia.

W uzasadnieniu postanowienia stwierdzającego wniesienia odwołania

z uchybieniem terminu DIS podkreślił, że decyzję z [...] września 2014 r. odebrał osobiście ówczesny pełnomocnik skarżącego J.J. w dniu 29 września 2014 r. Natomiast odwołanie wniesiono 3 grudnia 2014 r., z naruszeniem art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zwrócono uwagę, że postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z [...] lutego 2015 r. zarzucając naruszenie:

a/ art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak uwzględnienia argumentów strony uprawdopodobniających uchybienie terminowi bez winy podatnika;

b/ art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie postanowienia bez uwzględnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego;

c/ art. 180 § 1 i art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczenie wszelkich istotnych dowodów. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej P.p.s.a. wniósł o uwzględnienie zawartych w skardze wniosków dowodowych i przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów. W uzasadnieniu strona podniosła, że w sprawie spełniono wszystkie warunki do przywrócenia terminu. Podatnik uprawdopodobnił bowiem brak winy w uchybieniu terminu wskazując, że przyczyną uchybienia była choroba (depresja) jego pełnomocnika. Postępowanie było zatem prawidłowe i powinno zostać zakończone przywróceniem terminu i stwierdzeniem skutecznego wniesienia odwołania. Dodał, że warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania, które w sprawie zostało zachowane. Podkreśliła, że dowiedziała się o zakończeniu toczącego się postępowania w momencie otrzymania tytułu wykonawczego, który wskazywał jako podstawę decyzję z dnia [...] września 2014r. Zaznaczyła, że również reprezentujący ją pełnomocnik nie zawinił w uchybieniu terminu, natomiast okolicznością uprawdopodabniającą brak winy J.J. jest jego choroba. Ponieważ zaś J.J. zgromadził liczne dokumenty potwierdzające jego chorobę, to strona wniosła na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu z załączanych dokumentów medycznych. Są one jak twierdzi, istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia, gdyż w sposób bardziej dosłowny i szczegółowy uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminu, co jest kwestionowane przez organ. Ponadto powołała się na orzeczenia sądów administracyjnych wskazujące na depresję jako okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w niedochowaniu terminu. Przywołując postanowienie NSA z 12.10.2011 r. (II FZ 584/11) dodała, że wystarczającym do uprawdopodobnienia braku winy jest zaświadczenie od lekarza rodzinnego o kłopotach z koncentracją. Jej zdaniem, przytoczone przez nią dokumenty w wystarczający sposób uprawdopodobniły okoliczność braku winy w uchybieniu terminu. Podniosła, że działania organu naruszają także art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie nie można w ocenie strony mówić o budzeniu zaufania do organu podatkowego, gdy organ opiera swoje ustalenia na błędnej wykładni przepisów oraz stronniczej interpretacji stanu faktycznego. Organ bowiem nie rozpatrzył pozytywnie wniosku o przywrócenie terminu, mimo zasadności takiego działania i uznał, że odwołanie od decyzji nie zostało skutecznie złożone. Organ winien zatem nie tylko ustalić fakty zgodnie z rzeczywistością, ale także dokonać prawidłowej oceny prawotwórczych faktów. Zarzucając naruszenie art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej podatnik wskazał, że organy podatkowe nie mogą selekcjonować dowodów, które są podstawą ustaleń faktycznych, a rozpatrzenie materiału dowodowego musi być wyczerpujące, a zatem wszechstronne, szczegółowe i kompleksowe. Stwierdził, że organ nie tylko nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności stanu faktycznego i przedstawionych dowodów, ale również nie poczynił żadnych działań w celu wyjaśnienia wątpliwych w jego ocenie elementów. Do skargi strona załączyła zaświadczenia lekarskie na okoliczność potwierdzenia korzystania przez J.J. z poradni lekarza rodzinnego oraz poradni zdrowia psychicznego.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej – wydane na podstawie art. 223 § 2 pkt 1 oraz art.228 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej - stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] września 2014 r. wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 2009r., której adresatem jest skarżący R.G..

Zgodnie z art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej od decyzji organu podatkowego w pierwszej instancji, stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Z kolei z art. 223 § 1 i 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika, że odwołanie wnosi się do właściwego organy odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni, od dnia jej doręczenia. W przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, organ stwierdza ten fakt w formie postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 cyt. ustawy). Redakcja art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej wskazuje natomiast, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. W sprawie jest bezspornym, że ww. decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] września 2014 r. została odebrana osobiście przez J.J. - pełnomocnika skarżącego przed organem kontroli skarbowej. Tym samym, 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upływał stronie 13 października 2014 r. Bezspornym jest również, że skarżący nie złożył odwołania w zakreślonym przez ustawę terminie. Ten środek odwoławczy został bowiem wniesiony dopiero 3 grudnia 2014 r. (data nadania). Ponieważ zaś termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przez organ przedłużany, czy też skracany, organ zobowiązany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Co istotne, nie jest to zależne od swobodnego uznania organu podatkowego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 26.06.2008 r., II FSK 563/07). Poddając kontroli zaskarżone postanowienie, należy stwierdzić, że jego wydanie było celowe i zasadne. Rozumieć się zdaje również to strona skarżąca, skoro zawarła w piśmie z [...] grudnia 2014 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dopuszczalny jest jedynie wniosek o przywrócenie terminu, który został uchybiony. Poddając z kolei analizie wniesioną skargę Sąd nie podziela zawartych w niej zarzutów. Wpierw podkreślenia wymaga, co nie sposób nie zauważyć, że zawarte w niej zarzuty dotyczącą postępowania organu zainicjowanego wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu i nie dotyczą niniejszej sprawy. Zostały więc umiejscowione w postępowaniu, do którego de facto się nie odnoszą. Tym samym za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, gdyż nie stanowił on podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że kwestia zaistnienia przesłanek warunkujących przywrócenie terminu nie była przedmiotem niniejszego postępowania. W szczególności chybionym działaniem jest powoływanie w sprawie dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminu okoliczności które – zdaniem strony - mają uprawdopodobnić brak winy skarżącego w niedotrzymaniu terminu. To, czy strona w sposób zawiniony, czy też nie uchybiła terminowi, i czy choroba pełnomocnika (depresja) jest przesłanką do przywrócenia terminu, jest poddawane ocenie w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które strona sama zainicjowała. Także przywołane orzecznictwo sądowe, na które się powołuje, w kontekście przedmiotu niniejszej sprawy jest chybione, co zresztą potwierdza m.in. przytoczony w skardze wyrok WSA w Poznaniu z 10.10.2013 r. (sygn. akt I SA/Po 232/12), który jak wynika ze skargi został wydany w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wspomnieć również należy, że Dyrektor Izby Skarbowej, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz udzielonej odpowiedzi na skargę, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jednak ostateczny charakter postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w toku postępowania administracyjnego nie stoi na przeszkodzie wydaniu tegoż postanowienia w przypadku wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nawet bezpośrednio po wydaniu ostatnio powołanego postanowienia (patrz NSA w wyroku z dnia 6 czerwca 2014r., sygn. akt I FSK 715/13, LEX nr 1517742).

Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 120, 121, 122, 180 § 1 , 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie w żaden sposób nie było prowadzone w sprzeczności z zasadami wyrażonym w ww. przepisach. Strona zarzucając natomiast stronniczość w interpretacji stanu faktycznego, w zasadzie chce uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie w zakresie przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, czego w niniejszym postępowaniu z przyczyn powyżej podanych, nie może uzyskać. Ponadto zarzucając selekcję dowodów, czy też nie wzięcie pod uwagę istotnych okoliczności faktycznych, skarżący – na co słusznie zwrócił uwagę organ podatkowy - nie wskazał jakie okoliczności, czy też dowody organ nie wziął pod uwagę. W ocenie Sądu zatem zarówno na etapie gromadzenia jak i oceny materiału dowodowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Nie zasługuje również na akceptację zawarty w skardze wniosek strony skarżącej o przeprowadzenie dowodów z załączonych do niej dokumentów. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podkreślić również należy, że przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może mieć miejsce wyjątkowo i ma wyłącznie uzupełniających charakter, a ogranicza się do dowodu z dokumentów. Ponadto przeprowadzenie tego dowodu musi być niezbędne z punktu widzenia istniejących w sprawie istotnych wątpliwości. W związku z powyższym, nie mógł zostać przeprowadzony przez Sąd dowód

z dokumentów – zaświadczeń lekarskich, gdyż zostały powołane na okoliczność, która nie dotyczy rozpoznawanej sprawy. Jak bowiem powyżej już wskazano, kwestia choroby pełnomocnika, a co za tym idzie braku winy skarżącego w niedochowaniu terminu, nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Zatem nie został spełniony podstawowy warunek z art. 106 §3 P.p.s.a. tj. niezbędności dowodu dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości dla sprawy, które również, mając na uwadze całokształt okoliczności, się nie pojawiły. Dlatego też wniosek podlegał oddaleniu. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.