Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 września 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 510/21 w sprawie ze skargi S.Z. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr WOA.7721.62.2021.MT w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 września 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 510/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S.Z. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: WINB) z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr WOA.7721.62.2021 .MT. Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją WINB uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gostyniu (zwanego dalej: PINB) z dnia 10 lutego 2021r. znak: PINB-5150.69.2014, nakazującą S.Z., Z.W., A.Z., D.Z.-B. będących właścicielami budynku inwentarskiego - chlewni dla macior usytuowanego na działkach o nr ewid. gruntu [...], [...] zlokalizowanych w S., wykonanie wymienionych w decyzji robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w części zobowiązującej właścicieli do "powołania kierownika budowy/rozbiórki posiadającego stosowne uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz pobrać dziennik budowy/rozbiórki" i umorzył postępowanie w tej części, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W skardze kasacyjnej S.Z. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego w zw. z § 6 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie polegające na ich wadliwej wykładni i w konsekwencji na błędnym ich zastosowaniu w przedmiotowej sprawie oraz art. 57 ust. 2 ww. ustawy przez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w przedmiotowej sprawie wadliwie uznano, że przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego w zakresie dotyczącym tylko przepisów w brzmieniu: "w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach" ma zastosowanie do robót budowlanych wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę z zatwierdzonym projektem budowlanym, a zatem nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zwrot" w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach" ma kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie i świadczy o błędnej wykładni przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Przepis ten w ocenie skarżącego dotyczy tych robót budowlanych, które nie są wykonywane na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Przypadek określony jako wykonywanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach dotyczy robót budowlanych, na których wykonanie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. W takiej bowiem tylko sytuacji organ nadzoru budowlanego dokonując kontroli, nie dysponując decyzją określającą warunki wykonania robót budowlanych, musi odnosić się do warunków określonych w przepisach. To oznacza, że tak określony zakres postępowania nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na budowę. Organ nadzoru budowlanego powinien kontrolować jedynie zgodność wykonywania robót budowlanych z zatwierdzonym projektem, który jest w jego posiadaniu. Ponadto organy nadzoru budowlanego błędnie w przedmiotowej sprawie ustaliły,że ma zastosowanie przepis § 6 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, tzn. niewłaściwie uznano, że stan faktyczny przyjęty w sprawie tj. w szczególności ruszt betonowy i przestrzeń w budynku pod nim, odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie ww. normy prawnej. Z oczywistych powodów nie można znaku równości postawić pomiędzy częścią pomieszczenia chlewni znajdującej się pod rusztem, a zamkniętym zbiornikiem na płynne odchody zwierzęce. Różnica między częścią budynku, a budowlą (zbiornikiem) polega choćby na tym, że domniemany zbiornik czyli część budynku pod rusztem betonowym nie posiada jakiejkolwiek pokrywy, o której mowa jest w warunkach technicznych. Przepis § 6 ust. 4 pkt 3 dotyczy budowli, a w przedmiotowej sprawie część pomieszczenia pod rusztem w chlewni nie jest budowlą, a tylko częścią budynku. Powoływanie się zatem na konieczność doprowadzenia do stanu zgodnego z tym przepisem jest całkowicie chybione. Z budynku chlewni usuwane są na bieżąco frakcje ciekłe i stałe za pomocą specjalistycznej pompy i wywożone z terenu gospodarstwa.Ponadto skoro wentylacja mechaniczna nie stanowi istotnego odstępstwa, to zmuszanie inwestora do zastosowania wentylacji grawitacyjnej, bez konkretnego wykazania naruszenia odpowiednich norm nie może być postrzegane jako działanie mające na celu doprowadzenie wentylacji do stanu zgodnego z przepisami. Ocena, że wentylacja mechaniczna powoduje większe uciążliwości dla terenów sąsiednich nie zostało potwierdzone żadnymi badaniami, a zatem jest gołosłowne. Ani organy, ani też Sąd nie wyjaśnił na czym zwiększona uciążliwość spowodowana wentylacją mechaniczną polega.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.

Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Ustalenia stanu faktycznego sprawy przyjęte za podstawę orzekania przez Sąd I instancji nie są w skardze kasacyjnej kwestionowane, zatem należy uznać je za prawidłowe. Jak ustaliły organy nadzoru budowlanego w wyniku zmiany sposobu chowu zwierząt ze ściółkowego na bezściółkowy została wykonana (na wysokości 0,7 m - pomiędzy rusztem, a posadzką) szczelna izolacja pionowa ścian fundamentowych i kanałów: powłokowa 2 x abizol R oraz 2 x abizol P. Budynek nie został wyposażony w instalację odpływową, umożliwiającą gromadzenie odchodów zwierzęcych w innym miejscu, co świadczy o wykonaniu wewnątrz budynku podrusztowych zbiorników na gnojowicę. Budynek chlewni, w którym, w wyniku wprowadzonych zmian, wykonano podrusztowe zbiorniki na odchody zwierzęce, został zlokalizowany na działce nr ewid. [...], bezpośrednio w granicy działki nr ewid. [...], która nie stanowi własności inwestora. Pierwotnie organy nadzoru budowlanego przyjęły, że poprzez wykonanie wewnątrz budynku podrusztowych zbiorników na gnojowicę doprowadzono do zmiany kubatury spornej chlewni. Zatem skoro wskazany wyżej element spornego obiektu budowlanego dotyczy właśnie jego charakterystycznych parametrów (kubatury), to w sprawie mamy do czynienia z zaistnieniem przesłanki z art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.; zwanej dalej: p.b.). W związku ze zmianą brzmienia art. 36a ust. 5 p.b. dokonaną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.) z katalogu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego wyeliminowano kubaturę tego obiektu. Nowe brzmienie przepisu znajduje zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie znowelizowanego art. 36a ust. 5 p.b. Oznacza to, że roboty budowlane będące przedmiotem niniejszego postępowania aktualnie nie mogą być kwalifikowane w kategorii istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.

Niezależnie od powyższych uwag należy mieć na uwadze, że w wyroku z dnia z 29 stycznia 2020 r., II OSK 657/18 wydanym w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 10 lipca 2015r. zgłaszającej sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku inwentarskiego – chlewni dla macior, NSA przesądził, że w wyniku wykonania w przedmiotowym budynku podrusztowych zbiorników na odchody zwierzęce (gnojowicę) w sprawie doszło do naruszenia § 6 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, bowiem budynek chlewni, w którym, w wyniku wprowadzonych zmian, wykonano podrusztowe zbiorniki na odchody zwierzęce, został zlokalizowany na działce nr ewid. [...], bezpośrednio w granicy działki nr ewid. [...], która nie stanowi własności inwestora. W tej sytuacji Sąd I instancji zasadnie podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że roboty budowlane wykonane w ten sposób mieszczą się w hipotezie art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine p.b. Przesłanką wstrzymania robót budowlanych określoną w tym przepisie jest bowiem też ich wykonywanie w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Nie ma wątpliwości, że jest to przypadek, kiedy roboty budowlane są wykonywane na podstawie pozwolenia na budowę (por. A. Gliniecki [w:] A. Despot-Mładanowicz, Z. Kostka, A. Ostrowska, W. Piątek, A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 50). Przepisami, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. są niewątpliwie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Wobec jednoznacznego stanowiska wyrażonego przez NSA w ww. wyroku z 29 stycznia 2020 r. nieskuteczna jest podjęta w niniejszej skardze kasacyjnej próba zakwestionowania dokonanej przez Sąd I instancji kwalifikacja obiektu jako budowli rolniczej.

Mając na uwadze, że zbiornik na odchody zwierzęce, został zlokalizowany na działce nr ewid. [...], bezpośrednio w granicy działki nr ewid. [...], która nie stanowi własności inwestora, zasadnie Sąd I instancji podzielił też stanowisko organów nadzoru budowlanego, że wobec treści § 6 ust. 4 pkt 3 ww. rozporządzenia nie można doprowadzić wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem inaczej, jak tylko poprzez wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine p.b. decyzji nakazującej usunięcie zbiorników podrusztowych i przywrócenie chowu ściółkowego, tak jak to zostało przewidziane w projekcie budowanym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę z 18 listopada 2008 r.

Z uwagi na powyższe skargę kasacyjną należało uznać za niezasadną.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.