drukuj    zapisz    Powrót do listy

6192 Funkcjonariusze Policji, Policja, Komendant Policji, Oddalono skargę kasacyjną, III OSK 423/26 - Wyrok NSA z 2026-07-15, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III OSK 423/26 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2026-07-15 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak
Paweł Mierzejewski
Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Bk 1765/25 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2025-12-18
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2666 art. 41 ust. 3
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 1765/25 w sprawie ze skargi C.Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia 18 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie wyrównania uposażenia oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 18 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę C.Z. (dalej: skarżący) na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z 18 września 2025 r. w przedmiocie wyrównania uposażenia.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w Białymstoku z 13 lutego 2023 r. skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 24 lutego 2023 r. W związku ze zwolnieniem ze służby wypłacono mu należności pieniężne, w tym m.in. uposażenie za styczeń i luty 2023 r. Należności te zostały obliczone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby, w szczególności w oparciu o wysokość uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Wnioskiem z 12 czerwca 2025 r. skarżący wystąpił o wyrównanie uposażenia za styczeń i luty 2023 r. w wysokości po 783,36 zł. W jego ocenie do wypłaty uposażenia za wskazany okres posłużono się kwotami bazowymi z ustawy budżetowej z 2022 r., zamiast kwotami bazowymi za 2023 r. Wskazał, że należności te powinny zostać obliczone z uwzględnieniem wzrostu uposażeń policjantów, który nastąpił od 1 marca 2023 r.

Decyzją z 25 lipca 2025 r. Komendant Miejski Policji w Białymstoku odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r. w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 24 lutego 2023 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 99–101, art. 110, art. 114, art. 115 i art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2025 r. poz. 636) w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666, dalej: ustawa okołobudżetowa), art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 270), a także § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2023 r. poz. 385).

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący.

Decyzją z 20 czerwca 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Białymstoku z 14 maja 2025 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że funkcjonariuszowi wypłacono uposażenie za styczeń i luty 2023 r. zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie powstania prawa do tych świadczeń. Podstawę ich ustalenia stanowiła kwota bazowa wynikająca z ustawy okołobudżetowej na rok 2022 oraz mnożniki określone w tabeli stawek uposażenia zasadniczego obowiązującej przed 1 marca 2023 r. W konsekwencji żądanie wyrównania uposażenia uznano za bezzasadne.

Organ odwoławczy podkreślił, że późniejszy wzrost uposażeń, wynikający z rozporządzenia zmieniającego z 2023 r., nie powodował obowiązku ponownego ustalania wysokości świadczeń już należnych i wypłaconych byłemu funkcjonariuszowi, ponieważ przepisy wprowadzające te zmiany nie przewidywały takiego mechanizmu. W dniu zwolnienia ze służby nowe stawki nie obowiązywały, a brak było podstaw prawnych do waloryzacji lub ponownego przeliczenia świadczeń w związku z późniejszym wzrostem uposażeń. Organ wskazał przy tym na zasadę lex retro non agit, zgodnie z którą prawo nie działa wstecz, chyba że ustawodawca wyraźnie tak postanowi. Prawo do świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby realizuje się natomiast w chwili ustania stosunku służbowego i podlega ocenie według stanu prawnego obowiązującego w tym dniu.

Odnosząc się do zarzutów nierównego traktowania funkcjonariuszy zwolnionych przed 1 marca 2023 r. i tych, którzy pozostawali w służbie po tej dacie, organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Wskazał, że brak jest przepisu nakładającego na organ obowiązek wyrównania świadczeń byłym funkcjonariuszom w związku z późniejszym podwyższeniem kwoty bazowej lub mnożników uposażenia. Działając na podstawie art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), organ administracji zobowiązany jest odmówić przyznania świadczenia niemającego podstawy prawnej. Organy Policji nie są przy tym uprawnione do tworzenia mechanizmów kompensacyjnych w oparciu o względy słusznościowe lub równościowe, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności z zasadą legalizmu.

Na poparcie swojego stanowiska organ powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 maja 2000 r., sygn. akt SK 22/99, w którym uznano, że ustalanie świadczeń według stanu obowiązującego w dniu zwolnienia ze służby nie narusza konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości społecznej.

Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawia organowi żadnego luzu decyzyjnego. Z literalnej i systemowej wykładni tego przepisu wynika jednoznacznie, że nowa kwota bazowa znajduje zastosowanie wyłącznie do świadczeń należnych za okres po 1 marca 2023 r., a więc wobec funkcjonariuszy pozostających w służbie po tej dacie. Zakończenie stosunku służbowego przed 1 marca 2023 r. wykluczało zatem możliwość zastosowania nowych, korzystniejszych zasad ustalania uposażenia.

Skargę na powyższą decyzję z 18 września 2025 r. wniósł skarżący.

Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że istota sporu sprowadzała się do oceny art. 41 ustawy okołobudżetowej. Skarżący twierdził, że przepis ten, w zakresie różnicującym wysokość kwoty bazowej dla funkcjonariuszy przed i po 1 marca 2023 r., jest niezgodny z Konstytucją RP, wobec czego jego uposażenie za ostatni miesiąc służby powinno zostać obliczone z pominięciem art. 41 ust. 2 tej ustawy i przy zastosowaniu wyższej kwoty bazowej przewidzianej w art. 41 ust. 1. Organy stały natomiast na stanowisku, że zarówno uposażenie skarżącego, jak i świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby podlegały obliczeniu według zasad obowiązujących do 28 lutego 2023 r., a więc przy zastosowaniu kwoty bazowej określonej dla 2022 r.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organów. Wskazał, że zasady ustalania uposażenia policjantów wynikają z przepisów rozdziału 9 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 99 ust. 1 tej ustawy prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, natomiast wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Uposażenie składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, a jego wysokość uzależniona jest od grupy zaszeregowania stanowiska oraz wysługi lat. Przeciętne uposażenie stanowi wielokrotność kwoty bazowej określanej w ustawie budżetowej.

Sąd I instancji wyjaśnił również, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 lutego 2023 r., zmieniające stawki uposażenia zasadniczego policjantów, weszło w życie z dniem 1 marca 2023 r. Natomiast zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej nowa kwota bazowa w wysokości 1740,64 zł miała zastosowanie wyłącznie do uposażeń należnych od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., podczas gdy do uposażeń należnych za okres od 1 stycznia do 28 lutego 2023 r. należało stosować kwotę bazową określoną w ustawie budżetowej na rok 2022, tj. 1614,69 zł. W ocenie Sądu I instancji z powyższych regulacji jednoznacznie wynikało, że wobec skarżącego, który został zwolniony ze służby z dniem 31 stycznia 2023 r., nie mógł znaleźć zastosowania art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej. Organy prawidłowo zastosowały zatem art. 41 ust. 2 tej ustawy i obliczyły uposażenie za styczeń 2023 r. według kwoty bazowej obowiązującej dla 2022 r.

Sąd I instancji uznał również za prawidłową odmowę wyrównania odprawy emerytalnej, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz 1/12 nagrody rocznej. Wskazał, że świadczenia te ustala się według stanu prawnego obowiązującego w dniu zwolnienia ze służby, a nagroda roczna zależy od wysokości uposażenia otrzymywanego w okresie pełnienia służby według stawek obowiązujących przed 1 marca 2023 r.

Sąd I instancji nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia zasady równości i dyskryminacyjnego charakteru zastosowanych regulacji. Podkreślił, że wszyscy funkcjonariusze otrzymujący uposażenie za styczeń 2023 r. byli traktowani według tych samych zasad, tj. przy zastosowaniu kwoty bazowej 1614,69 zł. Samo przekonanie skarżącego o niekonstytucyjności przepisów nie mogło prowadzić do odmowy ich zastosowania przez organy administracji ani przez sąd administracyjny. Przepisy ustawy korzystają z domniemania konstytucyjności, a ocena ich zgodności z Konstytucją RP należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Organy administracji, działając zgodnie z zasadą legalizmu, nie mogą odmówić stosowania obowiązujących przepisów prawa. Także sąd administracyjny nie jest uprawniony do pominięcia obowiązującego przepisu ustawy jedynie na podstawie zarzutu strony co do jego niekonstytucyjności.

Sąd I instancji podkreślił ponadto, że ustawodawca nie przewidział mechanizmu wyrównania świadczeń dla funkcjonariuszy, którzy zakończyli służbę przed 1 marca 2023 r., co wykluczało możliwość dokonania żądanego przez skarżącego przeliczenia.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, Sąd I instancji wskazał, że bezpośrednie stosowanie Konstytucji nie oznacza możliwości pomijania przez sąd obowiązujących przepisów ustawowych. W polskim modelu kontroli konstytucyjności prawa domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może zostać obalone wyłącznie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli sąd poweźmie wątpliwości co do konstytucyjności przepisu, może wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, jednak w tej sprawie Sąd I instancji nie znalazł podstaw do skierowania takiego pytania.

W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślił również, że art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej nie ma charakteru dyskryminującego, a ustawodawca może wykorzystywać instrumenty finansowe służące zachęcaniu funkcjonariuszy do pozostawania w służbie. Wprowadzenie podwyżki dla funkcjonariuszy pozostających w służbie od 1 marca 2023 r. nie narusza zatem zasady równości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 100 i 101 ustawy o Policji w związku z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej wobec błędnego uznania, że art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej nie ma charakteru dyskryminującego, bowiem wprowadzenie podwyżki uposażeń dla wszystkich funkcjonariuszy pozostających w dniu 1 marca 2023 r. w służbie nie narusza zasady równości, pomimo że regulacja art. 41 ust. 1–3 ustawy okołobudżetowej faktycznie wyodrębniła dwie kategorie funkcjonariuszy i żołnierzy, którzy mimo posiadania tego samego statusu zostali potraktowani przez ustawodawcę w odmienny sposób, bowiem ci, którzy pełnili służbę w 2023 r. jedynie przez okres styczeń–luty i odeszli na zaopatrzenie emerytalne, nie zostali objęci podwyżką w zakresie kwoty bazowej na 2023 r., a pozostali w służbie funkcjonariusze i żołnierze nie dość, że od dnia 1 marca 2023 r. otrzymali podwyżkę w zakresie uposażenia zasadniczego i dodatku z tytułu wysługi lat w związku z podwyższeniem kwoty bazowej na 2023 r., to dodatkowo otrzymali rekompensatę za brak waloryzacji za styczeń i luty 2023 r. w postaci zwiększenia uposażenia w wysokości 1/5 kwoty różnicy miesięcznie przez następne miesiące, tj. od marca do grudnia 2023 r.

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec pominięcia przez Sąd I instancji, że zaskarżone decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, wobec załatwienia przez organ administracji publicznej sprawy cywilnej podlegającej kognicji sądu powszechnego.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzją ją poprzedzającej. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej sformułowano dwa zarzuty, przy czym rozstrzygnięcie zarzutu pierwszego, dotyczącego art. 100 i 101 ustawy o Policji w związku z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej, wymaga w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia zarzutu drugiego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), jako zarzutu dalej idącego i kwestionującego dopuszczalność drogi administracyjnej w tego rodzaju sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że sprawy dotyczące odmowy wypłaty byłym funkcjonariuszom Policji wyrównania uposażenia oraz pozostałych świadczeń pieniężnych w związku wejściem w życie przepisów ustawy okołobudżetowej, nie były jednolicie rozstrzygane przez wojewódzkie sądy administracyjne, jak również przez sądy powszechne. Natomiast podkreślenia wymaga, że rozbieżność w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych wynikała przede wszystkim z różnic w stanach faktycznych poszczególnych spraw, a nie z różnego postrzegania właściwej drogi dochodzenia tego rodzaju roszczeń. Wszystkie te sprawy wszczynane były na podstawie różnie formułowanych wniosków byłych funkcjonariuszy Policji. Niektóre wnioski zostały sformułowane jako wnioski o wyrównania wynagrodzenia i wypłaty należnych środków pieniężnych. Natomiast w innych sprawach funkcjonariusze składali przedsądowe wezwania do zapłaty, jednoznacznie wskazując w toku postępowania przed organem, że ich intencją było dochodzenia roszczeń przed sądem cywilnym. W tych sprawach decyzje organów były uchylane bądź też była stwierdzana ich nieważność, jako skutek braku jednoznacznego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz ze wskazaniem na konieczność wyjaśnienia intencji strony w tym zakresie. W tej sprawie, z wniosku skarżącego z 12 czerwca 2025 r. złożonego do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku wynika, że skarżący wezwał organ do zapłaty wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r. Jednocześnie skarżący zastrzegł, że brak odpowiedzi lub odpowiedź negatywna mogą zmusić skarżącego do sądowej ochrony jego praw. Z pisma tego nie wynika wprost, że skarżący zmierzał do dochodzenia roszczeń przed sądem cywilnym, natomiast wynika, że zmierzał przede wszystkim do uzyskania wyrównania wynagrodzenia (uposażenia). Również w odwołaniu od wydanej w tej sprawie decyzji oraz w skardze na decyzję wydaną na skutek tego odwołania, skarżący nie kwestionował drogi administracyjnej załatwienia jego wniosku. Zarzut tego rodzaju pojawił się dopiero w skardze kasacyjnej, przy czym zaznaczenia wymaga, że skarżący nie wskazuje na brak wniosku o wszczęcie postępowania, lecz na brak dopuszczalności drogi administracyjnej w tego rodzaju sprawach. Stanowisko to nie jest jednak prawidłowe.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, właściwą drogą dochodzenia roszczeń z wniosku o wyrównania wynagrodzenia i wypłaty należnych środków pieniężnych funkcjonariuszowi policji jest droga postępowania administracyjnego. Teza ta znajduje potwierdzenie w poglądach doktryny i judykatury, a punktem wyjścia dla oceny charakteru zgłoszonego żądania jest stosunek administracyjny łączący funkcjonariusza z organem administracji publicznej. W doktrynie prawa administracyjnego wyjaśniono, że charakter prawny stosunku służbowego, w jakim pozostają między innymi funkcjonariusze policji, prowadzi do wniosku, że nie jest to stosunek pracy, lecz wyłącznie stosunek administracyjny, powiązany dodatkowo z pełną dyspozycyjnością funkcjonariusza. W konsekwencji zarówno akt mianowania do służby, akt przekształcający stosunek służbowy oraz zwalniający ze służby, należą do kategorii decyzji administracyjnej, ze wszystkimi konsekwencjami procesowymi w tym zakresie (por. T. Zieliński, Stosunek prawa pracy do prawa administracyjnego, Warszawa 1977, s. 180 i nast. oraz T. Kuczyński, Stosunki służbowe służb zmilitaryzowanych (mundurowych), [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System prawa administracyjnego. Tom 11. Stosunek Służbowy, Warszawa 2011, s. 18). W następstwie uznania tego rodzaju stosunku nie za stosunek cywilnoprawny (stosunek pracy), lecz za stosunek o charakterze administracyjnoprawnym (nazywany także niepracowniczym stosunkiem zatrudnienia lub niepracowniczym stosunkiem służbowym), należy przyjąć, że sprawy o roszczenia wynikające z takiego stosunku nie są sprawami cywilnymi, lecz sprawami administracyjnymi rozpoznawanymi w drodze postępowania administracyjnego z ewentualną skargą do sądu administracyjnego. Dla kategorii niepracowniczego zatrudnienia typu administracyjnoprawnego charakterystyczna jest rezygnacja z generalnych odesłań do prawa pracy i prawa cywilnego w sprawach nieuregulowanych w poszczególnych pragmatykach. Stosowanie do niepracowniczego stosunku służbowego przepisów powszechnego prawa pracy ma wyraźnie określony zakres przedmiotowy sprowadzający się do ustawowego wskazania, które instytucje mogą być zastosowane do tego stosunku. Jest to równoznaczne z uznaniem, że instytucja odesłania co do zasady zasadniczo nie podlega wykładni rozszerzającej. Ze względu na domniemanie zupełności regulacji objętych daną pragmatyką brak jest podstaw do konstruowania odesłania do prawa pracy i prawa cywilnego w innych sprawach niż objęte wyraźnym odesłaniem. Sprawy te powinny podlegać wykładni w ramach pojęć prawa administracyjnego (por. T. Kuczyński, tamże, s. 19 - 21). Tego rodzaju pogląd prezentowany jest także w doktrynie prawa pracy, gdzie wskazuje się, że stosunek służbowy kreuje zatrudnienie administracyjnoprawne, więc jest stosunkiem o charakterze administracyjnoprawnym. Szczególny status prawny funkcjonariuszy jest uregulowany ustawami zaliczanymi do źródeł prawa administracyjnego. Ustawa regulująca status funkcjonariusza (np. ustawa o Policji), żeby posiadała przymiot pragmatyki służbowej w zakresie regulacji sytuacji prawnej funkcjonariuszy określonej służby mundurowej, nie może zawierać ogólnych odesłań do kodeksu pracy i pozakodeksowego prawa pracy (por. J. Dobkowski, Charakter prawny stosunku służbowego, [w:] K.W. Baran (red.) System prawa pracy. Tom XII. Zatrudnienie administracyjnoprawne, s. 32-36). Oczywiście mogą występować odesłania szczegółowe, ale ogólna regulacja jest regulacją o charakterze administracyjnoprawnym. W konsekwencji przepisy prawa nie przewidują co do zasady możliwości wyboru prawnej formy działania przez podmiot administrujący. Określony typ sprawy jest zatem załatwiany w przewidzianej prawem formie, co do zasady w formie decyzji administracyjnej, lecz także w formie aktu lub czynności, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. M. Wincenciak, Metodologia wykładni norm dotyczących zatrudnienia, [w:] K.W. Baran (red.) System prawa pracy. Tom XII. Zatrudnienie administracyjnoprawne, s. 98-99 oraz 103).

Powyższe poglądy potwierdza także judykatura. I tak, na uwagę zasługuje wyrok Sądu Najwyższego z 5 września 1991 r., I PRN 39/91 trafnie charakteryzujący stosunek służbowy. W jego uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30, poz. 179, obecnie Dz.U. z 2025 r. poz. 636 ze zm.), stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze mianowania, które nie jest "mianowaniem" w rozumieniu Kodeksu pracy. Między stosunkami prawnymi powstałymi na skutek mianowania na podstawie każdego z powyższych aktów prawnych powstają zasadnicze różnice w ich treści. Istotne cechy tych stosunków prawnych są inaczej uregulowane w obu odrębnych aktach prawnych, tj. w ustawie o Policji i Kodeksie pracy. Dotyczy to w szczególności występujących w stosunku służbowym policjanta elementów o charakterze władczego kształtowania sytuacji funkcjonariusza, które nie występują w stosunku pracy. Policjanci podlegają zarządzeniom i rozkazom służbowym przełożonych, mogącym kształtować i zmieniać bez ich zgody treść istotnych elementów stosunku służbowego (stanowisko, uposażenie, miejsce i czas pracy, zakres podporządkowania, dyspozycyjności), które w stosunku pracy mogą być modyfikowane tylko z uwzględnieniem woli stron i zasady równości obu podmiotów stosunku pracy. Nie wchodzi to w rachubę w stosunku służbowym funkcjonariuszy Policji. Stosunki te oparte są na hierarchicznym podporządkowaniu funkcjonariusza przełożonym służbowym i elementami administracyjnej podległości oraz regulowane są (stosownie do obowiązujących przepisów) metodami w formie czynności prawnych, z zakresu prawa pracy. Wskazują na to uprawnienia władzy służbowej do wyznaczenia funkcjonariuszowi stanowiska służbowego lub z urzędu przeniesienia go na inne stanowisko służbowe, nie wyłączając innej miejscowości. W konsekwencji dochodzenie przez funkcjonariusza policji roszczeń ze stosunku służbowego przed sądem pracy jest niedopuszczalne.

Analiza przepisów pragmatyki służbowej funkcjonariuszy policji, dokonana w kontekście i przy uwzględnieniu powyższych poglądów, jednoznacznie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza, że właściwą drogą dochodzenia ich praw jest co do zasady droga postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że w ustawie o Policji w treści przepisów, które odnoszą się do stosunku służbowego i różnego rodzaju uprawnień funkcjonariuszy ustawodawca używa określenia "decyzja" (np. art. 32 ust. 2, art. 39b ust. 1-3 i art. 39c ust. 1-4, art. 45 ust. 3, art. 55 ust. 1-2, art. 120b ust. 3, art. 120c ust. 3). Z kolei w art. 94a ust. 10 ustawy o Policji sprawy sporne ze stosunku najmu w sposób wyraźny, a tym samym na zasadzie wyjątku poddaje pod rozstrzygnięcie sądom powszechnym. Artykuł 81 ust. 1 ustawy o Policji zawiera z kolei delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, z uwzględnieniem właściwości i specyfiki służby w jednostkach organizacyjnych Policji, trybu nawiązywania, zmiany i rozwiązywania stosunku służbowego policjanta, zadań kierowników komórek organizacyjnych właściwych w sprawach osobowych, treści rozkazów personalnych o mianowaniu policjanta na dane stanowisko służbowe lub o zwolnieniu policjanta ze służby, trybu wydawania świadectwa służby i opinii o służbie policjanta, ich wzorów, terminów żądania sprostowania świadectwa i opinii oraz terminu dokonania takiego sprostowania. Na podstawie tej delegacji zostało wydane rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2023 r. poz. 2269). W rozporządzeniu tym zawarto definicje "spraw osobowych" policjantów i wskazano, że takimi sprawami są "sprawy związane z nawiązaniem, zmianą i rozwiązaniem stosunku służbowego oraz wynikającymi z jego treści prawami i obowiązkami policjantów" (§ 1 pkt 4 rozporządzenia). Wśród przykładowo ("w szczególności") wymienionych "spraw osobowych" wskazano m.in. na mianowanie, wyznaczenie lub powołanie na stanowisko służbowe, zwolnienie i odwołanie z tego stanowiska oraz należne na nim uposażenie (§ 3 ust. 1 pkt 2). Jednocześnie prawodawca zastrzegł, że sprawy osobowe załatwia się na piśmie w formie rozkazu personalnego, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej (§ 3 ust. 3), a formy rozkazu personalnego nie stosuje się do udzielania urlopów i zwolnienia od zajęć służbowych (§ 3 ust. 4). Powyższe jednoznacznie dowodzi, że kwestia uposażenia funkcjonariusza i innych świadczeń pieniężnych z nim związanych to sprawa osobowa załatwiana w drodze decyzji administracyjnej. Przyjmuje się natomiast, że jej pozytywne załatwienie następuje przez podjęcie czynności materialno-technicznej wypłaty, a jedynie odmowa wymaga wydania decyzji (por. poglądy prawne przytoczone i wyrażone na tle art. 115a ustawy o Policji dot. równoważnika pieniężnego za niewykorzystany urlop - wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., K 7/15, opubl. w OTK-A 2018/65, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2011 r., I OSK 575/11, z 15 kwietnia 2014 r., I OSK 542/13, z 12 kwietnia 2022 r., III OSK 4337/21, CBOSA). Na powyższe nie ma wpływu fakt zwolnienia ze służby. Okoliczność, że wraz ze zwolnieniem ze służby ustaje stosunek służbowy funkcjonariusza nie oznacza, że w zakresie roszczeń wynikających z tego stosunku dochodzi do powstania stosunku cywilnego lub stosunku pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. Źródłem świadczeń dochodzonych przez byłego policjanta jest bowiem nadal stosunek o charakterze administracyjnym wynikający z pełnionej (choć już zakończonej) służby w Policji i z tą służbą ściśle związany. Sprawa uposażenia i jego wysokości wiąże się ściśle z nawiązaniem stosunku służbowego (sprawą osobową policjanta). Wyraźnym potwierdzeniem tej tezy jest również treść art. 107 ustawy o Policji, dotyczącego przedawnienia roszczenia i znajdującego się w Rozdziale 9 ("Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów"). Wynika z niego między innymi, że "organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami". Nie ulega wątpliwości, że przepisy te stosuje się zarówno do uposażenia policjanta (którego wyrównania w tej sprawie domaga się skarżący), jak i innych świadczeń pieniężnych, takich jak świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby (art. 108 ust. 1 pkt 6 ustawy o Policji). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustawodawca celowo posłużył się w tym przypadku pojęciem "organ właściwy do rozpatrywania roszczeń", a nie "sąd właściwy", ponieważ sprawy osobowe, w tym związane uposażeniem i świadczeniami pieniężnymi wynikającymi z nawiązania i rozwiązania stosunku służbowego policjanta, załatwiane są w ramach stosunku o charakterze administracyjnoprawnym, a więc przez właściwy organ Policji. Brak jest w ustawie o Policji wyraźnego odesłania do drogi cywilnej w tym zakresie, tak jak ma to miejsce w powołanym już art. 94a ust. 10 ustawy o Policji.

Powyższe poglądy przemawiające na korzyść drogi administracyjnej w sprawie pozostają też w spójności z dwoma uchwałami Sądu Najwyższego. Według uchwały z 5 grudnia 1991 r., I PZP 60/91 (OSNCP 1992 z. 7-8 poz. 123) droga sądowa dochodzenia roszczeń pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby w Policji jest niedopuszczalna. Podobnie w uchwale Sądu Najwyższego z 26 maja 1995 r. I PZP 13/95 (OSNP 1995/23/286) stwierdzono, że droga sądowa do dochodzenia przez funkcjonariusza Policji przed sądem powszechnym uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przewidzianych w rozdziale 9 ustawy o Policji jest niedopuszczalna. Przywoływana niekiedy w innych tego rodzaju sprawach, uchwała Sądu Najwyższego z 6 lipca 2011 r., II PZP 1/11 (OSNP 2012/1-2/2) dla uzasadnienia drogi postępowania cywilnego dla tych spraw, nie może być oceniana z pominięciem kluczowego w tej uchwale słowa "zwrot", zgodnie z tą uchwałą bowiem: "w sprawie o zwrot równoważnika pieniężnego za umundurowanie, wypłaconego byłemu funkcjonariuszowi Policji dopuszczalna jest droga sądowa przed sądem powszechnym - wydziałem cywilnym tego sądu". Uchwała ta dotyczy sprawy z powództwa Komendy Wojewódzkiej Policji przeciwko byłemu policjantowi o zwrot równoważnika pieniężnego za umundurowanie wypłaconego funkcjonariuszowi bez podstawy prawnej, a nie jego wypłatę. Powództwo to opiera się na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, stąd też wynika właściwość drogi przed sądem powszechnym (cywilnym). Jest to jednak zupełnie inna sytuacja i stosunek prawny, niż w niniejszej sprawie, która dotyczy wypłaty uposażenia i świadczeń z nim związanych, a nie ich zwrotu. Dodatkowo wyjaśnić należy, że równoważnik pieniężny za umundurowanie nie jest też ani uposażeniem, ani świadczeniem z nim związanym, zależnym od wysokości uposażenia, nie jest uregulowany w rozdziale 9 ustawy o Policji “Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów". Jest to świadczenie o charakterze kompensacyjnym – zwrot kosztów poszczególnych elementów umundurowania, w które funkcjonariusz musiał zaopatrzyć się sam w związku z ich niewydaniem mu w naturze. Podobnie też uchwała Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2006 r., III PZP 1/05 (OSNP 2006/15-16/227) wpisuje się w ugruntowaną linię orzeczniczą rozdzielającą (w sposób niekonkurencyjny) właściwość drogi administracyjnej (w tym przed sądem administracyjnym) oraz przed sądem powszechnym. W uchwale tej mowa jest bowiem o odsetkach za opóźnienie w wypłacie uposażenia (nie zaś o uposażeniu). Roszczenie odsetkowe oparte na cywilnoprawnej konstrukcji opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego i należy do drogi przed sądem powszechnym. Żądania odsetkowe, o których przecież nie orzekał organ w niniejszej sprawie, nie należą do drogi administracyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2015 r., I OSK 1467/13, CBOSA).

Już tylko dodatkowo można wskazać, że w ostatnich latach sądy administracyjne rozpoznały kilka tysięcy spraw byłych funkcjonariuszy policji z uwagi na stwierdzoną przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjność art. 115a ustawy o Policji dotyczącego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy (por. przywołany już wcześniej wyrok TK z 30 października 2018 r., K 7/15 – Dz.U. z 2018 r., poz. 2102 i przykładowo wyrok NSA z 15 maja 2026 r., III OSK 1811/23 i wskazane w nim orzecznictwo). W sprawach tych Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się na temat dopuszczalności drogi administracyjnej dla tego typu roszczeń, których źródłem był stosunek służbowy. Przyjęcie odmiennej linii orzeczniczej na tle art. 41 ustawy okołobudżetowej byłoby zaprzeczeniem wyrażonych w nich poglądów.

Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela odmiennych poglądów wyrażanych niekiedy w judykaturze, w tym i w powołanych przez skarżącego w toku postępowania wyrokach sądu pracy, dopuszczających drogę cywilną dochodzenia tego rodzaju roszczeń. Pomijają one bowiem ww. argumenty odnoszące się do charakteru i istoty stosunku służbowego funkcjonariusza będącego, także po zwolnieniu ze służby, źródłem jego roszczenia.

Na uwzględnienie nie zasługiwały także stanowisko zaprezentowane pośrednio w skardze kasacyjnej i odnoszące się do konieczności zastosowania przez Sąd I instancji tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności i pominięcia stosowania art. 41 ust. 1-3 ustawy okołobudżetowej (w zakresie - jak należy przypuszczać – wynikającej z tej regulacji daty 1 marca 2023 r. przyjętej dla wzrostu uposażeń funkcjonariuszy), stosując bezpośrednio przepisy Konstytucji, a w szczególności art. 178 ust. 1. W ocenie skarżącego, doszło bowiem do rażącej dyskryminacji policjantów, którzy odeszli ze służby po 1 stycznia, ale przed 1 marca 2023 r.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że jak wynika z art. 41 ust. 1 – 3 ustawy okołobudżetowej: 1. Kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. 2. Do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 270). 3. Uposażenie żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej wypłacane w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. podlega każdorazowemu zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 r. obliczonym na podstawie kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na rok 2023 odpowiednio dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej a uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r. obliczonym zgodnie z ust. 2.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że sądy administracyjne są uprawnione do bezpośredniego stosowania Konstytucji na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, jednak kompetencja ta nie może być utożsamiana z abstrakcyjną kontrolą konstytucyjności ustaw zastrzeżoną dla Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 188 Konstytucji RP. Sąd administracyjny, rozpoznając konkretną sprawę, może dokonywać oceny zgodności stosowanego przepisu z normami konstytucyjnymi i w wyjątkowych sytuacjach odmówić jego zastosowania, jeżeli niezgodność z Konstytucją jest oczywista i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Jednocześnie podkreślano, że odmowa zastosowania przepisu ustawy w indywidualnej sprawie nie prowadzi do utraty jego mocy obowiązującej, a więc nie stanowi wykonywania kompetencji przysługujących wyłącznie Trybunałowi Konstytucyjnemu. Należy jednak pamiętać, że podstawowym instrumentem usuwania wątpliwości co do konstytucyjności ustawy pozostaje pytanie prawne kierowane do Trybunału Konstytucyjnego, natomiast odmowa zastosowania przepisu może mieć miejsce jedynie w szczególnych przypadkach, uzasadnionych bezpośrednim obowiązkiem stosowania Konstytucji przez sąd (por. wyroki NSA z 24 października 2000 r., V SA 613/00, z 11 października 2023 r. II OSK 1126/22).

Z tego rodzaju oczywistą niezgodnością z Konstytucją niebudzącą jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych nie mamy natomiast do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Wynika to przede wszystkim z jednolicie przyjętego rozumienia konstytucyjnej zasady równości. W wyroku z 14 kwietnia 2026 r. II GSK 449/23 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z przepisu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wynika nakaz równego (jednakowego) traktowania przez władze publiczne wszystkich adresatów norm prawnych, charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą. Takie ujęcie zasady równości, dopuszcza zatem odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie mają. Ustalenie, czy zasada równości została w konkretnym przypadku rzeczywiście naruszona wymaga ustalenia kręgu adresatów, do których odnosi się budząca wątpliwości norma prawna oraz wskazania tych elementów, które są prawnie relewantne (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 17 marca 2015 r., K 31/13, OTK-A 2015/3/31; z 29 czerwca 2001 r., K 23/00, OTK 2001/5/124; z 14 lipca 2004 r., SK 8/03 OTK-A 2004/7/65 i z 5 września 2005 r., P 18/04 OTK-A 2005/8/88). Równe traktowanie oznacza traktowanie według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących i faworyzujących. Konstytucyjna zasada równości nakazuje nakładać jednakowe obowiązki względnie przyznawać jednakowe prawa podmiotom odznaczającym się tą samą cechą istotną, a jednocześnie dopuszcza, lecz nie wymaga, by nakładać różne obowiązki, względnie przyznawać różne prawa podmiotom które taką cechę posiadają oraz podmiotom, które jej nie posiadają. Dopiero jeżeli prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości. Różnicowanie podmiotów prawa charakteryzujących się wspólną cechą istotną jest dopuszczalne (nie narusza zasady równości), ale warunkiem niezbędnym jest jasno sformułowane kryterium, na podstawie którego owo zróżnicowanie jest dokonywane. Dokonywanie zróżnicowania według dowolnie ustalonego kryterium nie jest dopuszczalne. Kryterium to musi pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma oraz ma służyć realizacji tego celu i treści. Wprowadzone zróżnicowanie musi mieć zatem charakter racjonalnie uzasadniony, a kryterium zróżnicowania pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostają naruszone w wyniku nierównego traktowania podmiotów podobnych. Musi ponadto pozostawać w związku z zasadami, wartościami i normami konstytucyjnymi uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych. Wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 23 listopada 2010 r., K 5/10; z 19 kwietnia 2011 r., P 41 /09, OTK-A 2011/3/25; z 18 czerwca 2013 r., K 37/12, OTK-A 2013/5/60; z 5 listopada 2013 r., K 40/12, OTK-A 2013/8/120 i z 17 czerwca 2014 r., P 6/12, OTK-A 2014/6/62).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej sprawie nie mamy do czynienia ze zróżnicowaniem sytuacji prawnej podmiotów posiadających tę samą cechę relewantną, a co za tym idzie dyskryminacją niektórych funkcjonariuszy (byłych funkcjonariuszy). Istnieje bowiem istotna różnica pomiędzy policjantem pozostającym w służbie, a policjantem, który odszedł ze służby. Co więcej, nawet przyjęcie, że w kwestionowanym okresie od stycznia do marca 2023 r. skarżący przynajmniej częściowo (do czasu odejścia ze służby) pozostawał w tej samej sytuacji prawnej, co policjanci, którzy pozostali w służbie, nie pozwala na stwierdzenie oczywistego naruszenia zasady równości. Różnicowanie podmiotów posiadających tę samą cechę jest bowiem dopuszczalne pod warunkiem przyjętego, dające się jednoznacznie odtworzyć kryterium, którym w tym przypadku jest pozostanie w służbie. Nie ulega wątpliwości, że podwyższenie wynagrodzenia (uposażenia) może stanowić formę motywacji do pozostania w służbie i dotyczyć wyłącznie policjantów pozostających w służbie, a nie policjantów tę służbę opuszczających. Taki też był cel przyjętego rozwiązania ustawowego, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia projektu ustawy okołobudżetowej (por. druk sejmowy IX.2654).

Oceniając regulację art. 41 ustawy okołobudżetowej z punktu widzenia powołanych w skardze kasacyjnej standardów konstytucyjnych należy w pierwszej kolejności zauważyć, że ustawa z 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1356) nie gwarantuje w sposób bezwarunkowy pracownikom sfery budżetowej stałego corocznego wzrostu ich wynagrodzeń w określonej wysokości. Przewiduje jedynie waloryzację wynagrodzeń średniorocznym wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń ustalanych corocznie, tj. okresowo, na podstawie prognoz budżetowych i corocznie ustalonego wskaźnika. To zaś oznacza duży zakres swobody regulacyjnej w tej materii, co zresztą jest zrozumiałe biorąc pod uwagę jej budżetowy charakter. W tych uwarunkowaniach nie można mówić o pracowniczym prawie podmiotowym do automatycznej waloryzacji wynagrodzenia i co za tym idzie - o nabyciu takiego prawa przez pracowników państwowej sfery budżetowej. Nie istnieje tu nawet prawna ekspektatywa, a tym bardziej - ekspektatywa maksymalnie ukształtowana. Przepisy przewidujące waloryzację wynagrodzeń, aczkolwiek nieobojętne dla sytuacji majątkowej pracowników, nie tworzą bezpośrednio indywidualnych praw podmiotowych i są - przede wszystkim - dyrektywami dla organów państwa, dotyczącymi gospodarowania funduszem płac sfery budżetowej (por. uzasadnienie wyroku TK z 17 października 2003 r., K 32/02, OTK-A 2003/9/93). Skoro zatem ustawodawca nie ma normatywnego obowiązku zwiększania kwoty bazowej na kolejny rok budżetowy (tzw. zamrożenie płac), to tym bardziej może ją zwiększyć z zastrzeżeniem, że podwyższona kwota bazowa nie będzie obowiązywać od początku roku budżetowego tylko od późniejszego miesiąca (np. od marca, jak ma to miejsce w okolicznościach sprawy). Podkreślić należy, że żaden przepis Konstytucji nie wprowadza obowiązku waloryzowania świadczeń od 1 stycznia danego roku, a jednocześnie zakazu ich waloryzowania od innej daty w tym samym roku. Zwraca uwagę, że zmiana przepisów płacowych od 1 marca 2023 r. nie wynikała li tylko z podwyższenia kwoty bazowej, ale także z wprowadzenia od tej daty nowych mnożników kwoty bazowej, co nastąpiło na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2023 r. poz. 385). Zgodnie z załącznikiem do wskazanego rozporządzenia w tabeli przedstawiono grupy zaszeregowania poszczególnych stanowisk służbowych policjantów oraz odpowiadających im stawek uposażenia zasadniczego wyrażonych w postaci mnożników kwoty bazowej. Mnożnik kwoty bazowej wzrósł we wszystkich grupach zaszeregowania. Podwyższeniu zarobków funkcjonariuszy w okresie od 1 marca do 31 grudnia 2023 r. służył także mechanizm określony w powołanym art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. Mechanizm ten nie stanowił bowiem prostego wyrównania uposażeń za styczeń i luty 2023 r., a zatem nie należy go postrzegać w kategoriach waloryzacji, czy też rekompensaty za brak waloryzacji płac w miesiącach styczeń – luty 2023 r. dla funkcjonariuszy pozostających w służbie po 1 marca 2023 r. Przyjęte w art. 41 ust. 3 ustawy rozwiązanie, aczkolwiek dość specyficzne, stanowić miało element zachęty ze strony ustawodawcy do jak najdłuższego pozostania w służbie przynajmniej do końca 2023 r. Wskazuje na to chociażby jego płatność rozłożona w czasie w systemie comiesięcznym, powodującym, że do "wyrównania" uposażenia dochodziło dopiero w następstwie pełnienia służby w okresie kolejnych miesięcy 2023 r.

Powyższe oznacza, że brak jest podstaw do stwierdzenia oczywistego naruszenia zasady równości w odniesieniu do regulacji zawartej w art. 41 ust. 1-3 ustawy okołobudżetowej. Oznacza to także, że zarzuty podnoszące naruszenie art. 100 i 101 ustawy o Policji w związku z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej nie zasługiwały na uwzględnienie.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.



Powered by SoftProdukt