Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 22 sierpnia 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.Z. i W.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 207/24 o odrzuceniu skargi A.Z. i W.P. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 1 lutego 2024 r. nr WOA.7722.118.2023.IW w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 29 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 207/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Szczecinie odrzucił skargę A.Z. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie ("ZWINB") z 1 lutego 2024 r. nr WOA.7722.118.2023.IW, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.

Z akt sprawy wynika, że w/w postanowieniem z 1 lutego 2024 r. ZWINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecinie (PINB) z 3 sierpnia 2023 r. nr ROP.501.81.3396.2023.KA, w przedmiocie wstrzymania robot budowlanych. Odpis ww. postanowienia z 1 lutego 2024 r., jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, został doręczony A.Z. w dniu 5 lutego 2024 r.

W dniu 7 marca 2024 r. A.Z. i W.P. wnieśli skargę na opisane wyżej postanowienie ZWINB do WSA w Szczecinie.

Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę stwierdził, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi – o którym A.Z. została pouczona w kwestionowanym postanowieniu – upływał w dniu 6 marca 2024 r. (środa). Tymczasem skarga na przedmiotowe postanowienie została nadana w placówce pocztowej w dniu 7 marca 2024 r., a zatem jeden dzień po upływie ustawowego terminu. Jednocześnie sąd wojewódzki zwrócił uwagę, że skarżąca nie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi na ww. postanowienie.

Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi złożyli A.Z. i W.P., zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucając:

- naruszenie art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634, Ppsa) w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 i art. 33 § 1 Ppsa w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 73 § 2 KPC per analogiam (zapewne skarżącym chodzi o ustawę Kodeks postępowania cywilnego – uwaga Sądu), poprzez brak przyjęcia, że pomiędzy stronami postępowania zachodzi współuczestnictwo materialne jednolite, a zatem, że skuteczne podjęcie czynności przez jednego współuczestnika (wniesienie skargi z zachowaniem 30-dniowego terminu przez W.P.) wywołuje skutki względem drugiego współuczestnika (A.Z.), co doprowadziło WSA w Szczecinie do podjęcia postanowienia o odrzuceniu skargi A.Z., pomimo, że skarga została skuteczne złożona w terminie przez W.P., ze skutkiem dla obu współuczestników materialnych jednolitych.

W związku z powyższym skarżący wnoszą o:

I. uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny bądź przez sąd administracyjny w trybie samokontroli, z uwagi na oczywistą zasadność wniesionego zażalenia (art. 195 § 1 Ppsa), a ewentualnie, z daleko idącej ostrożności, bez wpływu na powyższy wniosek, jeśli sąd administracyjny nie podziela zakwalifikowania stosunku pomiędzy W.P. a A.Z. jako przypadku współuczestnictwa materialnego jednolitego i uznaje, że czynności skutecznie podjęte przez jednego współuczestnika materialnego nie wywołują skutków względem drugiego współuczestnika materialnego, wnoszą o:

II. uzupełnienie postanowienia z 29 maja 2024 r., o kategoryczne stwierdzenie, że przedmiotowe postanowienie nie dotyczy i nie wywołuje skutków względem skargi złożonej z zachowaniem 30-dniowego terminu przez W.P., a zatem, że sąd nada bieg tej skardze i rozpatrzy sprawę na skutek wniesienia tej skargi, przyznając jednocześnie A.Z. status uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 1 Ppsa.

Skarżący ze zdumieniem przyjmują informację o treści wydanego postanowienia, które to w każdym wypadku jest błędne, a to dlatego, że pomiędzy stronami zachodzi współuczestnictwo jednolite materialne, co oznacza, że czynności podjęte skutecznie przez jednego współuczestnika (wniesienie skargi w terminie przez W.P.) wywołują skutki dla drugiego współuczestnika (A.Z.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 53 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a ustawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął w niniejszej sprawie, że skarga A.Z. została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w powyższym przepisie. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy zaskarżone postanowienie ZWINB (zawierające prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi) zostało doręczone skarżącej w dniu 5 lutego 2024 r. W związku z powyższym termin do złożenia skargi upłynął 6 marca 2024 r. Zatem nadanie skargi w placówce operatora pocztowego w dniu 7 marca 2024 r. nastąpiło po upływie ustawowego terminu. Powyższe okoliczności sprawy są bezsporne.

Bez wpływu na prezentowaną powyżej ocenę pozostają argumenty przywołane przez stronę w zażaleniu dotyczące zachodzącego pomiędzy stronami współuczestnictwa jednolitego materialnego małżonków. Stronami w postępowaniu przed sądem administracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie zaskarżono (art. 32 Ppsa). Ppsa nie przyznaje zdolności sądowej małżeństwu, ale odrębnie każdemu z małżonków, będących osobami fizycznymi (art. 25 § 1 Ppsa). W sytuacji, gdy skarga dotyczy jednej i tej samej decyzji kilku uprawnionych do jej wniesienia może występować w roli skarżących, jednak każdy z nich występuje w sprawie jako odrębny podmiot (art. 51 Ppsa). Przewidziana w powołanym przepisie wielopodmiotowość po stronie skarżących i istniejące między nimi współuczestnictwo procesowe nie oznacza jednak, że czynności procesowe podejmowane przez jeden z podmiotów odnoszą skutek względem pozostałych, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie (zob. postanowienia NSA: z 25 sierpnia 2011 r., II FZ 375/11; z 3 grudnia 2007 r., II FZ 602/07; z 22 czerwca 2012 r., II FZ 425/12; z 15 października 2008 r., II FZ 438/08; z 30 maja 2019 r. II FZ 244/19; treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej zwana: "CBOSA"). Skarżące podmioty mogą (lecz nie muszą) działać wspólnie w postępowaniu sądowym (np. wnosząc jedną skargę), ale nie tracą przy tym swojej odrębności w tym sensie, że mogą podejmować czynności procesowe całkowicie samodzielnie, niezależnie od siebie. Na gruncie unormowań zawartych w Ppsa brak zatem podstaw prawnych do rozciągnięcia skutków czynności dokonanych w toku postępowania sądowego przez jednego ze współuczestników na pozostałych (por. postanowienie NSA z 3 kwietnia 2015 r., II FSK 142/15; publ. CBOSA).

W związku z powyższym uznać należało, że sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że skarga A.Z. została wniesiona po terminie, a co za tym idzie, zgodnie z prawem skargę tę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 Ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.