Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 152/20 w sprawie ze skarg Miasta Stołecznego Warszawy i A. F. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z dnia 24 listopada 2020 r. (sygn. akt I SA/Wa 152/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skarg Miasta Stołecznego Warszawy i A. F. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w przedmiocie uchylenia w całości decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] i przekazania do ponownego rozpoznania, na mocy której zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego na rzecz A. F.:

1. do niezabudowanego gruntu o pow. 74 m2, położonego w Warszawie przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działki nr [...] z obrębu [...], dla których prowadzone są księgi wieczyste nr [...] (działka nr [...]) i [...] (działka nr [...]),

2. w udziale wynoszącym 0,7440 części do zabudowanego gruntu o pow. [...] m2, położonego w Warszawie przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...],

oraz umorzył postępowanie administracyjne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej: "Komisja"). Zaskarżając wyrok w całości, Komisja podniosła liczne zarzuty, m.in. zarzuty naruszenia prawa materialnego odnoszące się do:

1. art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (dalej: "Ustawa") w zw. z art. 3 ust. 1-3 Ustawy w zw. z art. 1 pkt 1 i 2 Ustawy w zw. z art. 29 ust. 2-4 Ustawy oraz w zw. z art. 5 Dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (dalej: "Dekret") w zw. z art. 8 Dekretu, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przesłanka materialnoprawna wzruszenia ostatecznej decyzji reprywatyzacyjnej wymieniona w art. 30 ust. 1 pkt 6 Ustawy, nie będzie znajdowała zastosowania w przypadku istnienia na znacjonalizowanym gruncie warszawskim budynku, który na mocy art. 5 Dekretu pozostawał własnością dotychczasowych właścicieli aż do momentu nieuwzględnienia wniosku dekretowego (art. 8 Dekretu), przy czym ww. błędna wykładnia przytoczonych przepisów miała doprowadzić Sąd Wojewódzki do uznania braku podstaw do uchylenia przez Komisję nadzorowanej decyzji reprywatyzacyjnej i przyjęcia, że w konkretnym przypadku reprywatyzacja nieruchomości nie doprowadziła do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym lub skutków sprzecznych z celem, dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste, podczas gdy w ocenie skarżącego dokonanie właściwej wykładni art. 30 ust. 1 pkt 6 Ustawy w powiązaniu ze stanem faktycznym wskazanym w decyzji Komisji pozwalało na uznanie, że w przypadku nieruchomości przy ul. [...] wydanie decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym lub skutków sprzecznych z celem, dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste, co uprawniało Komisję do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 6 Ustawy,

2. art. 30 ust. 1 pkt 6 Ustawy w zw. z art. 361 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.i art. 80 k.p.a. oraz art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 38 ust.1 Ustawy, poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że skutki opisane w decyzji Komisji jako rażąco sprzeczne z interesem społecznym nie mogą być uznane za pozostające w prawnie istotnym związku z wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej, a tym samym nie można ich uznać za skutki dokonanej reprywatyzacji, podczas gdy w ocenie skarżącego fakt wydania decyzji reprywatyzacyjnej stanowił zdarzenie umożliwiające wystąpienie skutków o jakich mowa w art. 30 ust. 1 pkt 6 Ustawy w stosunku do lokatorów komunalnych zamieszkujących budynek przy ul. [...] w Warszawie, co powoduje, że w konkretnym przypadku należy mówić o istnieniu adekwatnego związku przyczynowego między dokonaną reprywatyzacją a rażącym naruszeniem interesu społecznego w rozumieniu ww. przepisu Ustawy.

Wskazując m.in. na powyższe zarzuty, Komisja wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Postanowieniem z dnia 28 lipca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I OSK 2633/20) w składzie rozpoznającym sprawę ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2020 r. (sygn. akt I SA/Wa 963/18), wydanego w sprawie skargi na decyzję Komisji, przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:

"Czy okoliczności określone w art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2021 r., poz. 785) mogą stanowić przesłankę do uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej w sytuacji, gdy miały miejsce przed wejściem w życie tej ustawy?"

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. tj.2022, poz. 329), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, a zagadnienie wstępne, będące przyczyną zawieszenia, musi mieć wpływ na wynik danego postępowania.

W niniejszej sprawie od rozstrzygnięcia składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zawierającego odpowiedź na wyżej przytoczone pytanie zależeć będzie wynik niniejszej sprawy. Część zarzutów skargi kasacyjnej odnosi się bezpośrednio do art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa . Wobec powyższego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest uzależnione od treści orzeczenia, które wyda skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.