Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Małek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg J.B., S.B., I.B. i R.P. na uchwały Rady Miasta P. z dnia 27 września 2005 roku 1) LXXVIII/861/2005 2) LXXVIII/862/2005 3) LXXVIII/863/2005 w przedmiocie protestów do projektu planu miejscowego; postanawia odrzucić skargi. /-/ Stanisław Małek

J.B., S.B., I.B. oraz R.P. wnieśli [...] lipca 2005 r. pisma określone jako zarzuty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Zainteresowani zakwestionowali ustalenie wyłożonych do publicznego wglądu projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego miasta P. dla terenu w rejonie węzła [...] cześć A, B i C.

Wnieśli o uwzględnienie zarzutów - odstąpienie od przygotowania i uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu w rejonie węzła [...] pozostawiając stan zagospodarowania określony w planie obowiązującym na tym terenie.

Wnoszący zarzuty wskazali, iż Rada Miasta w uchwale z dnia 8 października 2002 r. określiła, iż przyjęty ma zostać jeden miejscowy plan zagospodarowania przedmiotowego terenu, niedopuszczalne jest zatem podzielenie i uchwalenie trzech oddzielnych planów. Według twierdzeń wnoszących zarzuty zmiana sposobu zagospodarowania przedmiotowego terenu na zawartą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego spowoduje ograniczenie prawa własności do ich nieruchomości, naruszenie prawa do prywatności i poczucia bezpieczeństwa.

Wnoszący stwierdzili, iż teren planu objęty jest jedną inwestycją tj. rozbudową fabryki A. Jej realizacja spowoduje wzmożony ruch pojazdów samochodowych, nadmierny hałas i przekroczenie dopuszczalnych norm emisji gazów, ścieków oraz pól elektromagnetycznych. Podnieśli także, iż mieszkają poza terenem objętym projektami zmiany planu zagospodarowania przestrzennego i z tego powodu nie otrzymają z mocy prawa należnego odszkodowania. Zdaniem zainteresowanych fabryka nie powinna być rozbudowana w granicach miasta P. w bezpośrednim sąsiedztwie osiedli mieszkaniowych.

Prezydent miasta zakwalifikował pisma skarżących jako protesty, uznając iż nie spełniają wymogów jakie art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stawia środkowi prawnemu w postaci zarzutu.

Rada Miasta P. uchwałami z dnia 27 września 2005 r. Nr LXXVIII/861/2005, LXXVIII/862/2005 oraz LXXVIII/863/2005 odrzuciła wniesione protesty.

J.B., S.B., I.B. i R.P. wnieśli [...] października 2005 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i jednocześnie skargi na uchwały w sprawie rozpatrzenia ich protestów.

Skarżący powołali w skargach symbole projektów uchwał o odrzucenie protestów opracowane przez Miejską Pracownie Urbanistyczną, które odpowiadają kolejnym numerom podjętych przez Radę Miasta uchwał w sprawie odrzucenia protestów do projektów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu w rejonie węzła [...] cześć A, B i C. Skarżący w uzasadnieniu podnieśli argumenty zawarte w zastrzeżeniach do projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nazwanych zarzutami.

Rada Miasta P. wniosła w odpowiedzi na skargi, o ich odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

W uzasadnieniu wskazano, iż wniesienie skargi przysługuje wyłącznie osobie, która wniosła skutecznie zarzut na ustalenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawo wniesienia skargi nie przysługuje więc osobom, których interes prawny nie został naruszony przez ustalenia projektu planu (art. 23 i 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym).

Podkreślono, że skarżący nie wskazali na naruszenie interesu prawnego bądź uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego zachodzi wówczas, gdy nastąpi naruszenie normy prawnej zawartej w przepisie powszechnie obowiązującego prawa. Przy tym nie wystarczy naruszenie jakiejkolwiek normy prawnej, konieczne jest naruszenie takiej normy, która wyznacza czyjś status w takim sensie, iż może twierdzić, że zachowanie innych podmiotów względem niego jest mu należne.

Wyjaśniono, że projekty planów nie określają sposobu rozbudowy konkretnej inwestycji. Przedmiotem, planu jest jedynie ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Plan nie przesądza o tym, jakie konkretne inwestycje będą realizowane i przez kogo, a tym bardziej czy i jakie emisje będzie generował zakład przemysłowy, który na tym terenie mógłby powstać. Warunkiem rozpoczęcia inwestycji przemysłowych jest między innymi przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Niedopuszczalna jest realizacji inwestycji, która spowoduje przekroczenie prawem dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych.

Rada Miasta podniosła nadto, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone jednocześnie ze skargą nie wypełnia dyspozycji art. 101 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, co winno skutkować odrzuceniem wniesionych skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi są niedopuszczalne.

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym w przepisach art. 23 i 24 przewidywała dwa rodzaje środków służących do kwestionowania ustaleń zawartych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Protest (art. 23) przysługiwał każdemu, kto kwestionował ustalenia przyjęte w projekcie planu.

Zarzut (art. 24) mógł wnieść jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia projektu planu. Uchwała o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu powinna była zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne i zostać doręczona wnoszącemu zarzuty. Na podjętą uchwałę przysługiwała skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia.

O przynależności danego pisma do protestów lub zarzutów nie mogła stanowić jego nazwa ani dowolne zakwalifikowanie tego pisma przez zainteresowanego jak i przez organ gminy. O prawnym charterze pisma decydowało jedynie to, czy w danej sytuacji został naruszony interes prawny lub uprawnienie podmiotu wnoszącego zastrzeżenia do projektu planu (wyroki NSA: z dnia 14 maja 1996 r. sygn. akt SA/Kr 2329/95 - ONSA nr 2/1997, poz. 81 oraz z dnia 7 października 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 2791/00 - niepublikowany).

Z treści przepisów art. 1 ust. 1 i art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że o interesie prawnym w postępowaniu planistycznym z reguły przesądza prawo własności (użytkowanie wieczyste) nieruchomości położonej na terenie objęty planem. Z tego też powodu roszczenia określone w art. 36 przysługują tylko właścicielom (użytkownikom wieczystym) nieruchomości objętych regulacją miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zakresem regulacji kwestionowanych projektów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie została objęta sytuacja prawa skarżących. Bezsporne jest bowiem, iż ich nieruchomość położona jest poza obszarem objętym tymi projektami (część graficzna projektu planu). Tym samym nie może być mowy o ograniczeniu prawa własności do nieruchomości poprzez uniemożliwienie dotychczasowego z niej korzystania, czyli stworzenia nowej sytuacji prawnej dla skarżących jako właścicieli nieruchomości.

Z tego też powodu wyłożone do publicznego wglądu projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie dotyczą interesów prawnych czy uprawnień skarżących - chronionych przepisem art. 64 Konstytucji RP i art. 140 kodeksu cywilnego.

Wszystkie zatem okoliczności mające w ocenie skarżących wskazywać na naruszenie ich interesu pranego uprawniają wyłącznie do przyjęcia, że wnieśli protesty do projektów planu a nie zarzuty.

Wobec powyższego organy gminy słusznie uznały, iż pisma skarżących nazywane przez nich zarzutami, mają w rzeczywistości charakter prawny protestów do projektów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ograniczenia i zagrożenia jakich skarżący się upatrują w wykonywaniu przez nich prawa własności nieruchomości położonej poza terenem objętym projektami planu nie stanowią naruszenia prawa materialnego, lecz wiążą się jedynie z ich interesem faktycznym. Obawy generowania nadmiernego hałasu, emisji gazów, ścieków, pól elektromagnetycznych, naruszenia prawa do prywatności, poczucia bezpieczeństwa, czy wreszcie spadku wartości nieruchomości są wyrazem indywidualnych zapatrywań skarżących, hipotetycznie zakładających określone warunki przyszłej egzystencji i korzystania z nieruchomości. Pokreślić przy tym należy, że sama zmiana dotychczasowego przeznaczenia terenu nie oznacza, że wskazane przez skarżących zagrożenia, czy uciążliwości istotnie wystąpią, a tym bardziej, że będą dotyczyć skarżących.

W świetle przepisów art. 23 i 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należy przyjąć, iż skarga na uchwałę w przedmiocie uwzględnienia bądź odrzucenia protestu nie przysługuje. Z tego powodu wniesione skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) -podlegają odrzuceniu.

Mając na uwadze wyrażone w doktrynie i orzecznictwie poglądy o możliwości zaskarżenia uchwały o odrzuceniu protestów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wskazać należy, iż stosownie do jego treści złożenie skargi do sądu administracyjnego poprzedzone powinno zostać bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa; w sprawie wezwania do usunięci naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym).

Skarga złożona bez wezwania, przed lub jednocześnie z nim podlega odrzuceniu - art. 58 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takiej sytuacji warunek bezskuteczności wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia pozostaje niespełniony, a w konsekwencji nie zostaje otwarty bieg terminu do wniesienia skargi.

Z tych powodów postanowiono jak w sentencji.

/-/ Stanisław Małek