Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 819/19 o odrzuceniu zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 września 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 819/19 o odrzuceniu skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 sierpnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 819/19 o odrzuceniu skargi J. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt VIII/100/2019 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na Dyrektora Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wieliczce postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 15 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie skarżącej J. K. na postanowienie tego Sądu z 23 września 2019 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu skarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że odpis postanowienia Sądu z 23 września 2019 r. został doręczony skarżącej 30 września 2019 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia zażalenia oraz wskazaniem, jakie wymogi formalne musi ono spełniać, by mogło być rozpoznane. Pismem z 7 października 2019 r. skarżąca wniosła, sporządzone przez siebie, zażalenie na powyższe postanowienie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, niezachowane zostały niezbędne wymogi formalne zażalenia, tj. niezachowano przymusu adwokacko - radcowskiego przy sporządzaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, co jest brakiem nieusuwalnym. Bez wpływu na to pozostaje również fakt, że postanowieniem referendarza sądowego z 17 października 2019 r. sygn. akt III SPP/Kr 205/19 zwolniono skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata. Nie zmienia to bowiem faktu, że zażalenie skarżącej z 7 października 2019 r. zostało sporządzone przez nią własnoręcznie, a w związku z tym podlega odrzuceniu jako niespełniające przewidzianych w ustawie wymogów formalnych. Z tych też przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.).

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 178 w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a. polegającego na odrzuceniu zażalenia skarżącej na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu niezachowania przymusu adwokacko – radcowskiego, w sytuacji gdy skarżąca dwukrotnie złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu (w skardze do WSA w Krakowie z dnia 1 lipca 2019 r. na uchwałę Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 30 maja 2019 r. oraz powtórzyła wniosek w zażaleniu z dnia 7 października 2019 r.), wobec czego skarżąca w sposób przez siebie niezawiniony nie miała możliwości uczynienia zadość wymogom przewidzianym w art. 175 § 1 P.p.s.a.,

2. art. 178 w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a. poprzez odrzucenie zażalenia skarżącej na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu niezachowania przymusu adwokacko - radcowskiego z pominięciem okoliczności przyznania skarżącej prawa pomocy postanowieniem starszego referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 października 2019 r. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, co spowodowało nieważność postępowania prowadzonego przed sądem pierwszej instancji określoną w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., pozbawiając skarżącą możliwości obrony jej praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazując, iż koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stwierdzić przede wszystkim trzeba, że zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną powinno na podstawie art. 194 § 4 w zw. z art. 175 § 1 P.p.s.a. zostać sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Sporządzenie, jak w niniejszej sprawie, zażalenia przez samą stronę, niebędącą jednocześnie adwokatem, radcą prawnym, sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych oznacza, że nie został spełniony obowiązek z art. 194 § 4 i art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a. Skarżąca nie miała wymaganej ustawowo tzw. zdolności postulacyjnej do sporządzenia przedmiotowego zażalenia. Podkreślić przy tym trzeba, że jest to formalny warunek wniesienia środka zaskarżenia od odrzuconej skargi kasacyjnej, wymagany konkretnym przepisem prawa, od którego skarżąca nie mogła zostać zwolniona i który pozostaje wiążący także dla Sądu. Bez znaczenia, dla tej oceny pozostawał natomiast eksponowany w zażaleniu fakt przyznania skarżącej prawa pomocy postanowieniem z 17 października 2019 r. m. in. poprzez ustanowienie dla niej adwokata, bowiem nie usunął on braku odrzuconego zażalenia w postaci obowiązku jego sporządzenia przez podmiot wymieniony w art. 175 P.p.s.a. Prawidłowym było zatem odrzucenie przez Sąd pierwszej instancji wniesionego w warunkach rozpoznawanej sprawy zażalenia. Z tych też przyczyn żaden z zarzutów zażalenia (naruszenia art. 178 w zw. z art. 194 § 4 i art. 175 § 1 P.p.s.a. oraz w związku z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.) nie zasługiwał na uwzględnienie. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że wyznaczenie przez Okręgową Radę Adwokacką w ramach pomocy prawnej pełnomocnika umożliwiło stronie podjęcie obrony swoich praw, co jednak nie nastąpiło wobec braku podjęcia przez pełnomocnika stosownych czynności procesowych.

Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie. Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania wyjaśnić należy, iż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.