Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z dnia 8 października 2025 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej również organ II instancji) nr [...] z 15 stycznia 2021 r. (znak [...]) określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie gospodarstwa w miejscowości K. , na działce o nr ewid. [...] w miejscowości K. , gm. [...], powiat [...], woj. [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej k.p.a.), art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112. zm. – dalej u.u.i.o.ś.) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy, organ II instancji wskazał, że A. K. (zwany dalej "Inwestorem") podaniem z 29 lipca 2019 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie gospodarstwa w miejscowości K. , na działce o nr ewid. [...] w miejscowości K. , gm. [...], powiat [...], woj. [...]. Do wniosku Inwestor załączył Kartę Informacyjną przedsięwzięcia.

Pismem z 19 sierpnia 2019 r. organ I instancji wezwał Inwestora do uzupełnienia wniosku, co Inwestor uczynił pismem z 2 września 2019 r. Zawiadomieniem z 4 września 2019 r. organ I instancji poinformował o wszczęciu postępowania. Pismem z 4 września 2019 r. organ I instancji zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] o zajęcie stanowiska w sprawie.

Opinią sanitarną z 17 września 2019 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wyraził opinię o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z 23 września 2019 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] wyraził opinię o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Opinią z 7 października 2019 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wyraził opinię o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Mając powyższe na uwadze, postanowieniem z 30 października 2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zakreślił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Inwestor przedłożył Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (zwany dalej "Raportem") w załączeniu do pisma z 10 stycznia 2020 r.

Pismem z 21 stycznia 2020 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o uzgodnienie i zaopiniowanie warunków realizacji przedsięwzięcia.

Opinią sanitarną z 13 lutego 2020 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych z zastrzeżeniami.

Pismami z dnia 12 i 13 lutego 2020 r. strony postępowania wniosły uwagi do Raportu. Organ I instancji przekazał uwagi organom współdziałającym.

Pismem z 21 lutego 2020 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wskazał na konieczność uzupełnienia Raportu w zakresie gospodarki wodnej i hydrogeologii, ochrony powietrza, ochrony przed hałasem oraz odniesienia się do w/w uwag mieszkańców.

Pismem z 27 lutego 2020 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wskazał na konieczność uzupełnienia Raportu z uwzględnieniem uwag mieszkańców co do stanu faktycznego zagospodarowania działki nr ewid. [...].

Pismem z 27 lutego 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] wezwał Burmistrza Miasta i Gminy [...] do uzyskania od Inwestora dodatkowych wyjaśnień do przedłożonego Raportu.

Postanowieniem z 4 marca 2020 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] dopuścił do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie.

Inwestor przesłał uzupełnienie Raportu na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] pismem z 9 marca 2020 r. Pismem z 11 marca 2020 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wskazał, że konieczne jest odniesienie się przez Inwestora czy planowana obsada chlewni Ch-2 (liczba DJP) jest zbieżna ze stanem aktualnie utrzymywanych DJP.

Pismem z 20 marca 2020 r. Inwestor przedłożył uzupełnienie Raportu, na wezwanie Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...].

Pismem z 24 marca 2020 r. Inwestor przesłał uzupełnienie Raportu na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z 21 lutego 2020 r.

Pismem z 29 kwietnia 2020 r. Inwestor przesłał uzupełnienie Raportu na wezwanie organu pierwszej instancji z 11 marca 2020 r.

Pismem z 30 kwietnia 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] ponownie wezwał do złożenia dodatkowych wyjaśnień do uzupełnienia z 20 marca 2020 r.

Pismem z 25 maja 2020 r. Inwestor przesłał uzupełnienie Raportu na wezwanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z 11 marca 2020 r.

Pismem z 29 maja 2020 r. Inwestor przesłał uzupełnienie Raportu na wezwanie Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...].

Postanowieniem z 23 czerwca 2020 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.

Postanowieniem z 2 lipca 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.

Pismami z 29 lipca 2020 r. oraz 4 i 5 sierpnia 2020 r. strony wniosły uwagi do uzupełnienia Raportu.

Pismem z 13 sierpnia 2020 r. i 22 września 2020 r. organ pierwszej instancji wezwał Inwestora do złożenia wyjaśnień.

Pismami z 2 września 2020 r. i 2 października 2020 r. Inwestor przesłał uzupełnienia do Raportu.

Pismem z 8 października 2020 r. organ I instancji ponownie wezwał Inwestora do uzupełnienia Raportu. Inwestor przesłał uzupełnienie pismem z 15 października 2020 r.

Pismem z dnia 25 listopada 2020 r. organ I instancji ponownie wezwał Inwestora do uzupełnienia Raportu. Inwestor przesłał uzupełnienie pismem z dnia 01 grudnia 2020 r.

Burmistrz Miasta i Gminy [...], na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 71 ust. 2 pkt. 2, art. 72 ust. 1 pkt. 3, art. 75 ust. 1 pkt 4 u.u.i.o.ś. a także § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839) ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie gospodarstwa w miejscowości K. na działce o nr ewid. [...] w miejscowości K. gm. [...], powiat [...], woj. [...].

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli F. K. i M. S., zarzucając organowi I instancji naruszenie:

. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań koniecznych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,

. art. 37 ust. 1 i 2 u.u.i.o.ś. poprzez brak odniesienia do uwag składanych przez strony w toku postępowania,

. art. 33 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 11 u.u.i.o.ś. w zw. z art. 49 k.p.a. poprzez zaniechanie publikacji ogłoszeń dotyczących decyzji i czynności organu na tablicach ogłoszeń w Urzędzie Miasta i Gminy [...] oraz na tablicy ogłoszeń sołectwa K. ,

. art. 67 u.u.i.o.ś. poprzez wydanie decyzji na podstawie Raportu nie spełniającego wymogów ustawowych,

. art. 105a ust. 1 pkt 2 oraz art. 105b ust. 1 ustawy Prawo wodne poprzez wydanie decyzji pomimo nieprzedstawienia przez Inwestora planu nawożenia azotem wraz z pozytywną opinią okręgowej stacji chemiczno- rolniczej.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 75 ust. 1 pkt 4 u.u.i.o.ś.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.o.ś., przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 albo jeżeli o jej przeprowadzenie wystąpi podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia lokalizowanego na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Organ II instancji wskazał, że najistotniejsza zgodnie z u.u.i.o.ś. jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i przeprowadzenie postępowania obejmującego w szczególności:

a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

O prawidłowym przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko można mówić, gdy organ poddał ocenie sporządzany raport o oddziaływaniu na środowisko, dokonał prawidłowo przeprowadzonych konsultacji z innymi organami i przeprowadził całą procedurę postępowania z udziałem społeczeństwa. Organ uzyskał wymaganie przepisami prawa uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...]. Realizację przedsięwzięcia zaopiniował pozytywnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...].

Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.u.i.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Organ odmawia wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jeżeli:

- lokalizacja przedsięwzięcia jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.u.i.o.ś.),

- w przypadku odmowy uzgodnienia warunków przedsięwzięcia przez organ współdziałający,

- w przypadku braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę (art. 81 ust. 1 u.u.i.o.ś.),

- jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 u.u.i.o.ś.),

- jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.u.i.o.ś.).

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia twierdzeń odwołujących przez organ I instancji (art. 37 ust. 1 i 2 u.u.i.o.ś.), organ II instancji zauważył, że przepis ten odnosi się do kwestii udziału społeczeństwa w postępowaniu w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu jest instytucją odrębną od instytucji czynnego udziału strony w postępowaniu. Odwołujący w toku postępowania wnosili uwagi i zastrzeżenia wykonując swoje uprawnienia jako strony postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyraźnie wskazał, że, uwzględniając uwagi stron, zobowiązywał inwestora do dokonania licznych uzupełnień Raportu oraz składania wyjaśnień w odpowiedzi na zastrzeżenia wnoszone przez strony. Organ wskazał również, że nie mógł uwzględnić uwag w zakresie nadzoru nad prowadzonymi pracami budowlanymi na działce inwestora, gdyż nie stanowi to przedmiotu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Okoliczność, że organ I instancji wydał decyzję niezgodną z oczekiwaniami odwołujących nie przesądza o tym, że ich stanowisko nie zostało wzięte pod uwagę. Wręcz przeciwnie, przebieg postępowania wskazuje że stanowisko odwołujących było uwzględniane przez Burmistrza Miasta i Gminy [...].

W ocenie organu II instancji nietrafny jest zarzut zaniechania publikacji ogłoszeń dotyczących decyzji i czynności organu na tablicach ogłoszeń w Urzędzie Miasta i Gminy [...] oraz na tablicy ogłoszeń sołectwa [...]. Z akt sprawy wynika, że organ dokonywał stosownych obwieszczeń w tym zakresie. Na marginesie organ II instancji zauważył, że to do odwołującego F. K. (jako sołtysa sołectwa [...]) organ kierował pisma dotyczące publikacji obwieszczeń na tablicy ogłoszeń sołectwa [...]. Stąd brak publikacji obwieszczeń na terenie sołectwa świadczyć może wyłącznie o zaniedbaniu odwołującego w tym zakresie.

Niezasadny w ocenie organu II instancji jest zarzut naruszenia art. 105a ust. 1 pkt 2 oraz art. 105b ust. 1 ustawy Prawo wodne. Przepisy te dotyczą obowiązków podmiotów prowadzących produkcję rolną w zakresie nawożenia azotem, ale nie mają zastosowania w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Podmioty wskazane w w/w przepisach muszą te obowiązki realizować niezależnie od tego czy planują realizację przedsięwzięcia wymagającego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 108 i art. 109 Prawa wodnego kontrolę realizacji tych obowiązków prowadzą organy Inspekcji Ochrony Środowiska, które w razie stwierdzenia nieprawidłowości wydają odpowiednie decyzje. Kwestia ta nie stanowi zatem przedmiotu niniejszego postępowania.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 67 u.u.i.o.ś. poprzez wydanie decyzji na podstawie Raportu niespełniającego wymogów określonych w tym przepisie. Zgodnie z art. 67 u.u.i.o.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, sporządzany w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącej część postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwoleń, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4b, powinien:

1) zawierać informacje, o których mowa w art. 66, określone ze szczegółowością i dokładnością odpowiednio do posiadanych danych wynikających z projektu budowlanego i innych informacji uzyskanych po wydaniu dla danego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz pozostałych wydanych decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, jeżeli informacje te nie mogły być w tym zakresie przedstawione odpowiednio w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko albo w karcie informacyjnej przedsięwzięcia;

2) określać stopień i sposób uwzględnienia wymagań dotyczących ochrony środowiska, zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i decyzjach, o których mowa w art. 72 ust. 1, jeżeli były już wydane dla danego przedsięwzięcia.

Organ II instancji zauważył, że przepis ten dotyczy raportu sporządzanego na potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dokonywanej w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno - budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego. Wymogi określone w art. 67 u.u.i.o.ś. nie są zatem wymogami, które musi spełniać Raport w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że wbrew pkt 2.II i pkt 2.III ppkt 1 postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 30 października 2019 r. stwierdzającego potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, opis warunków gruntowo-wodnych nie zawiera informacji wynikających z projektu budowlanego, co wymagane jest przez art. 67 u.u.i.o.ś., wskazano, iż przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, a w postępowaniach w sprawie wydania decyzji o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18.

Niezrozumiały w ocenie organu II instancji jest zarzut, że inwestor nie zastosował się do pkt 2.III ppkt 5 postanowienia z 30 października 2019 r. i nie przedstawił jakich środków planuje używać do dezynfekcji oraz ich kart charakterystyki. W uzupełnieniu do Raportu z 20 marca 2020 r. wskazał, że do dezynfekcji stosowany będzie środek Virocid lub Kickstart i załączył karty charakterystyki obu środków. Niezasadny jest również w ocenie organu II instancji zarzut, że Inwestor twierdzi w uzupełnieniu Raportu, iż realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie na stopień nawożenia przez Inwestora gruntów, który zostanie utrzymany na poziomie dawki azotu 170 kg/ha. Rolą organu w postępowaniu nie jest kwestionowanie wszelkich parametrów zadeklarowanych przez Inwestora. Po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Inwestor ma obowiązek realizować przedsięwzięcie zgodnie z warunkami określonymi w decyzji i założeniami przedstawionymi w Raporcie. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku zarzutu dotyczącego podania przez inwestora danych dotyczących wydajności i głośności wentylatorów. To na inwestorze będzie ciążył obowiązek realizowania przedsięwzięcia w taki sposób, aby tych parametrów nie przekraczać.

Zarzut odnośnie braku przedstawienia danych dotyczących przeznaczenia gruntów jest również niezasadny. Zgodnie z nałożonym obowiązkiem Inwestor uzyskał mapę ewidencyjną ze Starostwa Powiatowego w [...] i w tym zakresie nie ma podstaw, aby nakładać na inwestora dodatkowe obowiązki.

Niezasadne w ocenie organu II instancji są również zarzuty co do samej treści decyzji. Odwołujący wskazują, że w pkt 1.4 organ pierwszej instancji nakazał "łącznie na terenie gospodarstwa utrzymywać nie więcej niż 204,75 DJP trzody chlewnej w systemie bezściółkowym". Zdaniem odwołujących istnieje ryzyko, że inwestor będzie utrzymywał więcej trzody powyżej 204,75 DJP na ściółce. W ocenie Kolegium jest to zarzut chybiony. Sam inwestor wskazuje, że po zrealizowaniu przedsięwzięcia zakładana obsada będzie wynosić 204,75 DJP w systemie bezściółkowym. Decyzja jest zatem zbieżna w tym zakresie z Raportem i inwestor nie będzie mógł wykraczać poza wskazane wartości DJP. Odwołujący zarzucają w odniesieniu do pkt 1.5 decyzji, że organ nakazał zaprojektowanie szczelnych posadzek w obiektach inwentarskich, zamiast nakazać ich wykonanie. W ocenie Kolegium nie jest to uchybienie, biorąc pod uwagę że Inwestor będzie musiał złożyć odpowiednie projekty w postępowaniu budowlanym, zbieżne z treścią decyzji środowiskowej.

Podobnie nietrafny jest zarzut co do pkt 1.28 decyzji, w którym organ I instancji nakazał realizację pasów zieleni izolacyjnej, wysokiej, zimozielonej. Odwołujący podnoszą, że w piśmie do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] Inwestor wskazał, że w pasie zieleni znajdą się drzewa takie jak modrzew, jarząb i wierzba, które zimozielone nie są. Z decyzji wynika, aby pas zieleni składał się z drzew zimozielonych, co jednak nie wyklucza zasadzenia także innych drzew, byleby pas zieleni spełniał swoją funkcję.

Niezasadnie również w ocenie organu II instancji odwołujący kwestionują treść pkt 1.29 decyzji jako zbyt ogólnikową. Organ wskazał, że na etapie projektu budowlanego inwestor powinien zastosować rozwiązania techniczno-technologiczne zgodnie ze współczesnym poziomem wiedzy pozwalającymi na maksymalną ochronę środowiska oraz ludzi przed zagrożeniami.

Wbrew zastrzeżeniom odwołujących z decyzji wynika, że przedsięwzięcie będzie polegać między innymi na rozbudowie i zmianie sposobu użytkowania stodoły na chlewnię Ch-2 co podkreślał Inwestor w toku postępowania. Odnoszenie się przez organ do budynku Ch-2 jako "chlewni" stanowi wskazanie funkcji jaką przedmiotowy budynek ma pełnić po zrealizowaniu przedsięwzięcia. Kwestionując pkt 3 na str. 6 oraz 1 na str. 4 decyzji odwołujący nie wykazują w jaki sposób planowane technologie nie są przyjazne środowisku. Jest oczywiste, że realizacja każdego przedsięwzięcia stanowi ingerencję w środowisko i tylko brak realizacji przedsięwzięcia byłby neutralny dla środowiska. Co do zarzutów, że decyzja nie uwzględnia aktualnej obsady DJP należy wskazać, że w powoływanym przez odwołujących piśmie z 17 lutego 2020 r. organ I instancji wskazywał, że nie wydawał dla gospodarstwa inwestora decyzji środowiskowej. Niniejsze postępowanie dotyczy rozbudowy gospodarstwa do obsady 204,75 DJP. Należy przy tym zauważyć, że Inwestor wskazywał w toku postępowania, że w Raporcie przyjęto maksymalne możliwe wartości DJP, a nie odnoszące się do bieżącego stanu.

Zasadniczo raport ma pomóc organom właściwie ocenić oddziaływanie konkretnego przedsięwzięcia na środowisko poprzez jego szczegółowe opisanie i scharakteryzowanie w raporcie i podjąć właściwe rozstrzygnięcia. Organy współdziałające pozytywnie oceniły Raport i na jego podstawie przedstawiły własne stanowisko co do planowanego przedsięwzięcia. A zatem w opinii fachowych organów Raport jest kompletny i jednoznaczny na tyle, że pozwala wydać prawidłową decyzję, która ma określić uwarunkowania środowiskowe chroniące środowisko w możliwy sposób przed ewentualnym negatywnym.

Organ II instancji wskazał, że podważanie ustaleń raportu przez inne niż inwestor strony postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie może sprowadzać się do niepopartych wiarygodnymi dokumentami (opiniami, czy też ekspertyzami) dowolnych twierdzeń kwestionujących zastosowaną metodykę oceny, czy też wyprowadzone na jej podstawie wnioski. Zastrzeżenia składane do raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu. Odwołujący nie wskazują na żadne okoliczności, dowody poparte fachową ekspertyzą, które uzasadniałyby zasadność ich stanowiska (np. co do podnoszonej w odwołaniu kwestii występowania gatunków chronionych). Odwołujący musieliby przedstawić "kontrraport", który podważyłby ustalenia raportu przedłożonego przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie stwierdziły braków Raportu, które świadczyłyby o niespełnieniu wymogów określonych w art. 66 ust. 1 u.u.i.o.ś.

Organ II instancji nie zaaprobował również zarzutu niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). Odwołujący nie zakwestionowali treści Raportu za pomocą odpowiednich dowodów, a organ współdziałające pozytywnie uzgodniły i zaopiniowały realizację przedsięwzięcia i nie stwierdziły nieprawidłowości w odniesieniu do wiadomości specjalnych zawartych w Raporcie.

M. S., kwestionując powyższą decyzję, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz o zasadzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. Opieszałość w wydaniu decyzji organu II instancji wskazując, że od wydania Raportu minęło prawie 5 lat co oznacza że dane w nim zawarte są już dawno nie aktualne,

2. Niezrozumiałe stanowisko organu w zakresie odrzucenia argumentu naruszenia art. 67 u.u.i.o.ś. W ocenie skarżącej bagatelizowanie stopnia szczegółowości Raportu powoduje wydanie decyzji na podstawie niepełnych lub nierzetelnych informacji tym samym można domniemywać że decyzja będzie posiadać wady. Wskazując na powyższe art. 67 wypełni dotyczy zaskarżanej decyzji i nie może być pominięty w podstawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

3. Brak odpowiedniej szczegółowości umożliwiającej jednoznaczne sprawdzenie spełnienia jej wymagań w dalszym etapie procesu budowlanego. W tym zakresie skarżąca zarzuciła

. wprowadzone ograniczenie na nie więcej niż 204,75 DJP w systemie bezściółkowym jest niezgodne z raportem i umożliwia Inwestorowi chów nieograniczonej ilości trzody chlewnej przy założeniu, że część z nich (204,75 DJP) będzie utrzymywana w systemie bezściółkowym, a pozostała część może być hodowana w systemie tradycyjnym na ściółce,

. samo zaprojektowanie szczelnych posadzek w obiektach inwentarskich nie spełnia swojej funkcji. Posadzki należy wykonać jako szczelne. Jest to o tyle ważne, że decyzja dotyczy również części istniejącej przedsięwzięcia, która już nie będzie projektowana, a decyzja niejako legalizuje stan istniejący,

. w treści Raportu brak jest informacji o projektowaniu pasów zieleni. Brak jest ich również na szkicu sytuacyjnym załączonym do Raportu. Dodatkowo zaproponowany przez inwestora skład gatunkowy nie odpowiada zaleceniom decyzji, aby były to gatunki zimozielone. Decyzja narzuca konieczność wykonania pasów zieleni, nie wskazując również na jakim etapie należy je wykonać,

. mało precyzyjny zapis dotyczący zastosowania rozwiązań techniczno- technologicznych zgodnych ze współczesnym poziomem wiedzy, pozwalającym na maksymalną ochronę środowiska oraz ludzi przed zagrożeniami, w tym zakresie skarżąca wniosła o jednoznaczne nałożenie obowiązku zastosowania systemów filtracyjnych redukujących związki odorowe oraz zastosowanie systemu otrzymującego temperaturę gnojowicy poniżej 15°C,

. mało precyzyjny zapis czy zakresem decyzji objęta jest chlewnia CH 2 czy zmiana sposobu użytkowania tego obiektu na budynek inwentarski chlewnia CH 2,

. brak jednoznacznego wskazania technologii wykonania budynku chlewni CH 3,

. pominięcia części treści decyzji organu I instancji i błąd pisarski,

. brak zgodności decyzji z raportem w zakresie zagospodarowania ścieków bytowych,

. pominięcie faktu, że inwestor już zrealizował i użytkuje przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: w postaci zabudowań inwentarskich w których prowadzi hodowlę trzody chlewnej w ilości 1.236 szt. trzody (101,99 DJP) bez uzyskania jakichkolwiek zezwoleń środowiskowych,

. brak jakichkolwiek dokumentów, opinii, ekspertyz ornitologów, dendrologów, zoologów w zakresie obecności chronionych gatunków roślin i grzybów, a także występowania gniazd, schronień czy miejsc lęgowych rzadkich gatunków zwierząt.

Skarżąca zarzuciła również wszczęcie i prowadzenie postępowania na podstawie opracowania, które nie było Raportem, w związku z tym że nie odpowiadało zakresowi wskazanemu w postanowieniu organu I instancji z dnia 20 października 2019 r. oraz nie odpowiadało wymogom art. 67 u.u.i.o.ś. Uzasadniając brak zgodności raportu z postanowieniem ustalającym zakres raportu, skarżąca wskazała, że:

. inwestor załączył do raportu jedynie szkic planowanych budynków niepokazujący stanu istniejącego obiektów na działce bez wszystkich obiektów na działce, podania wymiarów oraz nie wskazujący lokalizacji urządzeń emisyjnych,

. w zakresie weryfikacji opisu warunków gruntowo - wodne występujących w rejonie planowanej inwestycji brak jakichkolwiek badań geologicznych odnośnie struktury gruntów, poziomu wód oraz zanieczyszczeń

. podanie w w pkt. 5.3 Raportu głębokości zalegania wód gruntowych w rejonie terenu inwestycji na 1 m p.p.t. na podstawie Mapie Hydrograficznej Polski co w ocenie skarżącej jest niezgodne z pkt. 2.III ppkt.l ostanowienia zgodnie z którym raport powinien " ... opisać warunki gruntowo-wodne występujące w rejonie planowanej inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem informacji dotyczących głębokości zalegania wód podziemnych i ich izolacji w tym również na terenach przeznaczonych do nawożenia,

. istnienie sprzeczność pomiędzy deklarowaną przez inwestora głębokością wykopu na 0.8 m pod fundamenty pod planowaną chlewnię CH 3 a obliczoną przez skarżącą pojemnością zbiorników podziemnych na gnojowicę wymagającą wykopu na ok. 1,5 m,

. brak przedłożenia kart charakterystyki środków chemicznych używanych do czyszczenia,

. brak przedłożenia wymaganej mapy ewidencyjnej z naniesionymi działkami wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego, na których planuje się zastosowania nawożenia organicznego,

. brak informacji z właściwego organu o faktycznym zagospodarowaniu i przeznaczeniu terenów wokół planowanej inwestycji, z uwzględnieniem terenów, o których mowa w art. 113 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Jak wskazała skarżąca, w dokumentach przedstawionych w trakcie postępowania brak jest potwierdzenia kwalifikacji autora raportu (osoby kierującej zespołem) zgodnie z art. 74a u.u.i.o.ś.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 u.u.i.o.ś. poprzez brak odniesienia się do uwag zgłaszanych przez strony postępowania w tym, że opracowanie nie jest sporządzone na aktualnej mapie do celów projektowych i nie zawiera planu zagospodarowania w odpowiedniej formie oraz brak rzetelnego opisu stanu istniejącego ale też projektowanego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. – dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą określono środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie gospodarstwa w miejscowości K. , na działce o nr ewid. [...] w miejscowości K. , gm. [...], powiat [...], woj. [...].

Podstawą procedowania i orzekania w sprawie były przepisy u.u.i.o.ś. Ustawa ta w art. 71 ust. 1 stanowi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Celem postępowania środowiskowego jest ustalenie, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku nie zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Wyniki powyższych ustaleń odzwierciedlone są w decyzji środowiskowej, która kształtuje prawa i obowiązki oznaczonych konkretnie adresatów i stanowi bazę dla ukształtowania obowiązków inwestora w kolejnych decyzjach inwestycyjnych.

Zgodnie z art. 71 ust. 2 u.u.i.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W świetle mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71) oraz danych zawartych we wniosku organy zakwalifikowały przedmiotową inwestycję, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia, jako chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). Tego rodzaju przedsięwzięcie posiada status przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, którego realizacja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli obowiązek taki zostanie stwierdzony w drodze postanowienia przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.o.ś). W niniejszej sprawie przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko, albowiem postanowieniem z dnia 30 października 2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i ustalił zakres raportu.

W konsekwencji takiej kwalifikacji środowiskowej przedsięwzięcia, zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 u.u.i.o.ś., wymagane było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, poprzedzonej przeprowadzoną oceną oddziaływania na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 u.u.i.o.ś.), w toku której obligatoryjne jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym postępowaniu środowiskowa ocena uwarunkowań przedsięwzięcia dokonywana jest w oparciu o sporządzany raport, który stanowi najistotniejszy środek dowodowy, w świetle którego organ obowiązany jest ocenić planowane przedsięwzięcie.

Zgodnie z art. 3 pkt 8 u.u.i.o.ś. postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmuje w szczególności:

a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Natomiast, w myśl art. 80 ust. 1 u.u.i.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

W przedmiotowym postępowaniu organ I instancji uzyskał opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Organ I instancji zapewnił również możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu. Spornym w sprawie pozostaje weryfikacja raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W ramach przeprowadzonej w niniejszej sprawie oceny oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 3 pkt 8 u.u.i.o.ś., organ zobligowany był w szczególności do weryfikacji raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, którego szczegółową treść określa art. 66 u.u.i.o.ś., a zakres wyznaczył Burmistrz Miasta i Gminy [...] w postanowieniu z dnia 30 października 2019 r. Raport jest dokumentem umożliwiającym analizę kryteriów wskazanych w art. 62 ust. 1 u.u.i.o.ś., czyli m.in. bezpośredniego i pośredniego wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy oraz wzajemnych oddziaływań między powyższymi elementami (art. 62 ust. 1 pkt 1 u.u.i.o.ś.). Raport jest więc najważniejszym dowodem w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, dlatego też jego treść powinna, w mieścić się granicach określonych przez art. 66 ust. 1 u.u.i.o.ś. Z powyższego wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma określić wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości jego realizacji. Postępowanie ocenowe ma służyć określeniu warunków, których spełnienie umożliwi realizację planowanego przedsięwzięcia, a nie będzie stanowiło bariery dla jego realizacji.

Prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ prowadzący postepowanie przy udziale organów współdziałających może dokonać wyłącznie na podstawie rzetelnych i kompletnych danych indywidualizujących i charakteryzujących inwestycję oraz jej wpływ na komponenty środowiska. Prowadzona ocena nie może pomijać oceny zgodności z obowiązującymi przepisami przyjętych założeń inwestycyjnych, albowiem ustalenia środowiskowych uwarunkowań można dokonać wyłącznie w stosunku do przedsięwzięcia, którego założenia nie naruszają przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Tylko raport opierający się na założeniach charakteryzujących inwestycję zgodnych z prawem może być materiałem wyjściowym dla prawidłowego określenia jej wpływu na środowisko i ustalenia wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska. Jest to założenie niezbędne do tego, ażeby raport mógł zrealizować swoją funkcję jako instrument identyfikacji znaczących oddziaływań na środowisko, co umożliwia w toku postępowania ocenowego określenie adekwatnych środków łagodzących i kompensujących.

Raport powinien być zatem kompletny, rzetelny i spójny, odnosić się do wszystkich możliwych zagrożeń związanych z etapem przygotowania, realizacji, jak i likwidacji przedsięwzięcia, wskazywać jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Raport dotyczy bowiem konkretnego, ściśle określonego przedsięwzięcia, którego poszczególne elementy, jak chociażby procesy produkcyjne, powinny zostać określone na tyle precyzyjnie, ażeby możliwe było przeprowadzenie oceny przewidywanego rodzaju i ilości emisji, w tym odpadów, wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia. Tylko tak scharakteryzowane przedsięwzięcie umożliwi rzeczywiste prognozowanie oddziaływań i określenie odpowiadających im środków zaradczych.

Co istotne, pomimo tego, że raport jest dokumentem prywatnym, sporządzanym na zlecenie inwestora, to niewątpliwie powinien zostać poddany starannej ocenie organów orzekających zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania dowodowego wyrażonymi w przepisach art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z uwagi na to, że zawiera on w zdecydowanej mierze informacje wymagające wiedzy specjalistycznej, jego merytoryczną ocenę przeprowadzają organy wyspecjalizowane w tym zakresie w ramach ich właściwości rzeczowej, głównie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, dając wyraz tej ocenie w postanowieniu w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. W związku z tym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że także sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznej kontroli treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sąd kontroluje tylko ustalenia faktyczne dokonane w tym zakresie przez właściwe organy na podstawie kryterium legalności oraz biorąc pod uwagę normy z art. 66 u.u.i.o.ś. (zob. wyroki NSA z dnia 29 września 2016 r., II OSK 662/15, 28 lipca 2016 r., II OSK 2661/14, 28 sierpnia 2014 r., II OSK 495/13, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie skarżąca w odwołaniu wprost zarzucała sporządzanemu w sprawie raportowi niezgodność z wydanym w sprawie postanowieniem określającym zakres raportu. W odwołaniu skarżąca wskazała, że inwestor załączył do raportu jedynie szkic planowanych budynków niepokazujący stanu istniejącego obiektów na działce bez wszystkich obiektów na działce, podania wymiarów oraz nie wskazujący lokalizacji urządzeń emisyjnych (zarzucana niezgodność z pkt 2.II postanowienia). Skarżąca wskazała, że w zakresie weryfikacji opisu warunków gruntowo - wodne występujących w rejonie planowanej inwestycji brak jakichkolwiek badań geologicznych odnośnie struktury gruntów, poziomu wód oraz zanieczyszczeń (zarzucana niezgodność z pkt 2.III ppkt 1 postanowienia). Dalej skarżąca w odwołaniu zarzuciła podanie w pkt. 5.3 Raportu głębokości zalegania wód gruntowych w rejonie terenu inwestycji na 1 m p.p.t. na podstawie Mapie Hydrograficznej Polski co w jej ocenie jest niezgodne z pkt. 2.III ppkt. 1 postanowienia zgodnie z którym raport powinien " ... opisać warunki gruntowo-wodne występujące w rejonie planowanej inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem informacji dotyczących głębokości zalegania wód podziemnych i ich izolacji w tym również na terenach przeznaczonych do nawożenia. Skarżąca wskazała także, że w jej ocenie istnieje sprzeczność pomiędzy deklarowaną przez inwestora głębokością wykopu na 0.8 m pod fundamenty pod planowaną chlewnię CH 3 a koniecznością wykonania wykopu pod instalacje wodociągowe na głębokości 1,2 m (zarzucana niezgodność z pkt 2.III ppkt 2 postanowienia). Skarżąca zarzuciła również brak przedłożenia kart charakterystyki środków chemicznych używanych do czyszczenia (zarzucana niezgodność z pkt 2.III ppkt 5 postanowienia), brak przedłożenia wymaganej mapy ewidencyjnej z naniesionymi działkami wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego, na których planuje się zastosowania nawożenia organicznego (zarzucana niezgodność z pkt 2 III ppkt 10, pkt 2 V ppkt 7 i pkt 2 V ppkt 8 postanowienia) oraz brak informacji z właściwego organu o faktycznym zagospodarowaniu i przeznaczeniu terenów wokół planowanej inwestycji, z uwzględnieniem terenów, o których mowa w art. 113 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska co w ocenie skarżącej jest sprzeczne z pkt 2 IV ppkt 3 postanowienia.

Odnosząc się do powyższych zarzutów, kwestionujących wykonanie raportu zgodnie z ustalonym przez organ I instancji zakresem, organ odwoławczy w wyczerpujący sposób odniósł się wyłącznie do zarzutu dotyczącego braku przedłożenia kart charakterystyki środków chemicznych używanych do czyszczenia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Organ nie przeanalizował wnikliwie sprawy we wszystkich jej aspektach, w szczególności nie odniósł się wyczerpująco do wszystkich zarzutów odwołania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że raport jest dokumentem prywatnym, który jest oceniany pod względem zgodności z przepisami prawa, spójności, logiczności a także kompletności. Jeżeli strona nie zgadza się z założeniami autora raportu to co zasady powinna przedstawić dokument o podobnej mocy dowodowej, np. kontrraport sporządzony przez osobę dysponującą fachową wiedzą (tak NSA w wyroku z 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 654/20, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Ocena raportu dotyczy zatem zasadniczo jego strony formalnej, w szczególności kwestii, czy jest on kompletny i spójny w świetle wymogów określonych w treści art. 66 u.u.i.o.ś. (tak też NSA w wyrokach z dnia: 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11; 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13; 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 495/13; 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 602/14, publ. w CBOSA).

Organ musi jednak samodzielnie ocenić raport, a wyniki tej oceny winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2584/15). Pozytywne stanowisko organu uzgadniającego nie zwalnia bowiem organu prowadzącego postępowanie główne od samodzielnej oceny kompletności raportu, a także weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to organ główny odpowiada za wydanie rozstrzygnięcia (por. np. wyrok NSA z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2156/18). Raport, jakkolwiek powinien być opracowaniem eksperckim, to jest dokumentem prywatnym i nie korzysta z domniemań przewidzianych w art. 76 k.p.a., ani nie posiada wzmocnionej mocy dowodowej na równi z opinią biegłego wykonaną na zlecenie organu (art. 84 k.p.a.). W szczególności, to inwestor decyduje o wyborze autora raportu oraz finansuje prace nad raportem. Brak jest tu zatem charakterystycznej dla dowodu z opinii biegłego gwarancji pełnej niezależności. Organ jest więc nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do dokonania samodzielnej oceny czy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie tyle odnosiła się do kwestii objętych fachową wiedzą, co kwestionowała kompletność i wewnętrzną spójność raportu i do tych zarzutów organ odwoławczy, poza zarzutem dotyczącym braku przedłożenia kart charakterystyki środków chemicznych używanych do czyszczenia, się w sposób wyczerpujący nie odniósł. Organ II instancji zobligowany jest do gruntownej oceny całego materiału dowodowego w celu ustosunkowania się do wszystkich zastrzeżeń strony skarżącej. Organ odwoławczy zobligowany jest do przedstawienia klarowanego toku rozumowania opartego na materiale dowodowym odnośnie do zasadności podnoszonych przez stronę zastrzeżeń (nie jest zatem wystarczające twierdzenie "niezrozumiały jest zarzut"). Postępowanie odwoławcze jest bowiem ponownym merytorycznym rozpoznaniem sprawy (zasada przekonywania) z odniesieniem się do każdego zarzutu odwołania. Nie może być zatem uznane za wystarczające ogólnikowe zanegowanie twierdzeń podniesionych w odwołaniu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowana jest konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, wynikająca z treści art. 11 k.p.a., stanowiącego, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W prawomocnym wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 441/14 (LEX nr 1519889) słusznie stwierdzono, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez Sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Podobnie w prawomocnym wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14 (LEX nr 1465425) WSA w Olsztynie podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pogląd ten jest w orzecznictwie ugruntowany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1757/12, LEX nr 1303055, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, LEX nr 1311189, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, LEX nr 1139507).

Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234; wyrok NSA z 28 marca 2018 r., I OSK 2283/17 CBOSA).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie poza zakresem skargi dostrzega również, iż organy I i II instancji w wydanych w sprawie orzeczeniach pominęły ocenę, czy przedłożony przez inwestora raport zawiera wszystkie warianty wymagane przepisem art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.o.ś. Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 października 2023 r. stanowił, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym:

a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska

- wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że co do zasady ustawa wymaga przedstawienia w raporcie opisu trzech analizowanych wariantów, przy czym nie jest wykluczone, że wariant proponowany przez inwestora może się pokryć z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Jedynie wariant proponowany przez inwestora nie może się pokryć z wariantem alternatywnym (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 464/13). Potwierdza to przy tym brzmienie art. 66 ust. 5 w brzmieniu obowiązującym od dnia 16 października 2023 r., który stanowi, że raport powinien zawierać opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariant wybrany do realizacji, racjonalny wariant alternatywny oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "alternatywność" wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar przedsięwzięcia) lub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, urządzeń lub instalacji). Nie jest też wykluczone odwoływanie się do innych różnic, wynikających np. z kryteriów ekonomicznych i społecznych. Nie ulega jednak wątpliwości, że wariant alternatywny nie może mieć charakteru pozornego, tj. nie może się sprowadzać do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., II OSK 1871/17).

W przedmiotowej sprawie jak wynika z raportu jako wariant alternatywny technologicznie wskazano zaopatrywanie inwestycji w wodę z własnego ujęcia. Z porównania obu wariantów zawartych w raporcie wynika, że racjonalny wariant alternatywny nie różni się w zasadzie od wariantu inwestorskiego oddziaływaniem na takie elementy środowiska jak: ludzie, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, powierzchnia ziemi, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, formy ochrony przyrody, gospodarka odpadami, a jedynie zmianą sposobu zaopatrywania w wodę. Organy orzekające w sprawie nie dokonały jednak oceny czy taki raport spełnia wymogi z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.o.ś. W tym miejscu wskazać należy, że pozorność przedstawionego racjonalnego wariantu alternatywnego oznacza istotną wadliwość przedłożonego raportu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 1476/19, LEX nr 3018151, Wyrok NSA z 9.04.2024 r., III OSK 3036/23, LEX nr 3706294.). Inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których stanowi art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.o.ś. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 813/16 i z 17 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 89/16). Należy pamiętać, że celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie konkretnego przedsięwzięcia uzależniona jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzję środowiskową. Zasada prewencji oraz zasada przezorności w ocenie oddziaływania na środowisko wymaga stosowania odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych, które powinny znaleźć się w opisie wariantów.

Organ odwoławczy, ponownie prowadząc postępowanie dokona zatem również pełnej oceny przedłożonego raportu w zakresie spełnienia wymogów z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.o.ś. W przypadku stwierdzenia braków raportu w tym zakresie organ odwoławczy dokona oceny czy, przy uwzględnieniu treści art. 136 k.p.a., możliwe jest przeprowadzenie postepowania uzupełniającego dowodowego i uzupełnienie braków raportu w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zarzuty skargi w przedstawionym w uzasadnieniu zakresie są zasadne w zakresie odnoszącym się do naruszenia norm procesowych poprzez niedostateczne uwzględnienie konieczności realizacji zasady prawdy obiektywnej, co było konsekwencją naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Końcowo wskazać należy, że odnoszenie się przez Sąd (na obecnym etapie postępowania i wobec treści podjętego rozstrzygnięcia) do wszystkich zarzutów skargi byłoby przedwczesne.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd zaskarżoną decyzję uchylił. Po zwrocie akt sprawy z odpisem prawomocnego wyroku, organ odwoławczy ponownie rozpatrzy odwołania wniesione od decyzji organu I instancji, uwzględniając na podstawie art. 153 p.p.s.a. wyrażoną przez Sąd ocenę prawną.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Objęły one uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł.