Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk Sędziowie: sędzia WSA Piotr Kieres sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2020 r. sprawy ze skargi F. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi z [...] kwietnia 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu 9.04.2020 r.) jest przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę D. postępowania w sprawie z wniosku F. K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Jak wynika z akt, wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy F.K., obywatela Libanu (dalej: Skarżący, Strona), wpłynął do Wojewody D.(dalej również: organ administracji) 6 lutego 2019 r. Do wniosku Strona dołączyła ksero paszportu, akty urodzenia dzieci, ksero dowodu osobistego, żony, odpis aktu małżeństwa, wpis do ewidencji działalności gospodarczej, umowę najmu mieszkania, potwierdzenie ubezpieczenia ZUS P ZUA i ZUS P ZCNA.

Pismem z 12 lipca 2019 r. organ administracji wezwał Stronę: do osobistego stawiennictwa i złożenia odcisków linii papilarnych oraz do uzupełnienia wniosku przez złożenie czytelnego podpisu na formularzu wniosku w części E, w części A pkt 5, pkt 18, w części C pkt I, pkt VII, do przedstawienia ważnego dokumentu podróży oraz dołączenie do akt kserokopii wszystkich stron paszportu zawierających adnotacje urzędowe, 4 fotografii spełniających wskazane w piśmie warunki. Na dokonanie tych czynności wyznaczono 7 dniowy termin, pod rygorem pozostawieniu wniosku Strony bez rozpoznania. Powyższe wezwanie doręczono Stronie 26 lipca 2019 r. Strona stawiła się w siedzibie organu administracji 1 sierpnia 2019 r. i uzupełniła wskazane w ww. piśmie braki wniosku.

Pismem z 28 stycznia 2020 r. Strona wniosła ponaglenie, na podstawie art. 37 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a.), wskazując, że pomimo upływu 13 miesięcy od dnia złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone.

Skarga Strony z 2 kwietnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w sprawie z wniosku Strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynęła do organu administracji 9 kwietnia. W skardze Strona, zarzucając naruszenie art. 35 § 1-3 w związku z art. 36 § 1 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, tj. sprzeczny a przepisami art. 8 i art. 12 K.p.a., wniosła :

- zobowiązanie Wojewody D. do rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 14 dni od doręczenia akt organowi administracji;

- stwierdzenie, że organ administracji dopuścił się przewlekłości w zakresie prowadzeniu postępowania;

- przyznanie od organu administracji na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł;

- rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;

- zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu Strona wskazała, że pomimo upływu 14 miesięcy od dnia złożenia wniosku nie otrzymała, żadnej decyzji w sprawie, ani nawet informacji o wszczęciu postępowania i przewidywanym terminie jego zakończenia. Takie zachowanie organu administracji narusza art. 35 § 3 K.p.a. bowiem sprawa winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy. Postępowanie w sprawie jest prowadzone dłużej niż jest to konieczne bowiem sprawa nie jest skomplikowana. Takie przewlekłe prowadzenie postępowania narusza zarówno zasadę szybkości postępowania, jak i zasadę zaufania do organu administracji. Skarżący zaznaczył, że brak decyzji przez tak długi czas wpływa negatywnie na jego życie zawodowe i osobiste. Nie może bowiem podjąć pracy zarobkowej, ani podróżować za granice Polski. Nie może też odwiedzić przebywającej za granicą rodziny. Takie działanie organu stoi w sprzeczności z regułami demokratycznego państwa prawa. Biorąc pod uwagę poniesione dotychczas koszty, utracony zarobek, utrudnienia oraz doznane cierpienia, które odczuwa na skutek przedłużającego się postępowania, Skarżący wniósł o przyznanie, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a), sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł, stanowiącej swego rodzaju zadośćuczynienie i ostrzeżenie dla organu administracji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że sposób prowadzenia postępowania nie wynika ze złej woli pracowników organu administracji, ale z bardzo dużej ilości spraw tego rodzaju i braków kadrowych. Zauważył, że z tych przyczyn nie należy stawiać organowi zarzutu przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Odnośnie przyznania sumy pieniężnej organ administracji wskazał, że jest to uprawnienie dyskrecjonalne sądu, z którego sąd może skorzystać gdy realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia prawa strony i winno być zastrzeżone dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi okolicznościami i ewidentnie zawinionymi uchybieniami, co do zasad efektywnego i terminowego działania organu. Takie okoliczności wg organu administracji nie wystąpiły w niniejszej sprawie.

Po wniesieniu skargi do tut. Sądu organ administracji pismem z 30 kwietnia 2020 r. wystąpił, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2-094 ze zm.), do Komendy Wojewódzkiej Policji we W., Wydziału Zamiejscowego we W. Delegatury ABW we W. oraz Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej o udzielenie informacji czy wjazd i pobyt na terytorium Polski Strony stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Także pismem z 30 kwietnia 2020 r. organ administracji poinformował Stronę, że termin zakończenia postępowania ustalił na dzień przypadający 90 dnia po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, liczonego od odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni. Ponadto wezwał Stronę do uzupełnienia wniosku o następujące dokumenty: akt małżeństwa wydany nie później niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy, dowodu osobistego małżonki (strona złożyła kserokopie tych dokumentów), wyznaczając termin 30 dni od odwołania stanu zagrodzenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID liczonego od odwołania tego stanu, który obowiązywał jako ostatni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Wyjaśnić też trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Niniejsza sprawa, ze względu na jej przedmiot (przewlekłość) i wniosek Skarżącego o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym, została rozpoznana przez Sąd w tym trybie.

W rozpatrywanej sprawie Skarżący przed wniesieniem skargi z 2 kwietnia 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu 9.04.2020 r.) wniósł ponaglenie – pismo z 28 stycznia 2020 r. Skarga Strony na przewlekłość postępowania Wojewody D. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jest więc, stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 §1 K.p.a. dopuszczalna i nie zachodzą przesłanki jej odrzucenia.

Przechodząc do oceny merytorycznej skargi Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Zakres znaczeniowy terminu przewlekłość postępowania, określony w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, uzasadnia odwołanie się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz regulacji procesowych dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem administracji toczyło się na podstawie przepisów K.p.a., stąd też w kontekście przewlekłości ocenie podlegać musi zarówno zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a., jak i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc należy, że zgodnie z art. 12 K.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).

W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16, i sygn. III SAB/Wr 5/17; publ. w CBOSA).

Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów obowiązkiem organu jest sprawne, co nie zawsze oznacza szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania dowodowego kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16; publ. w CBOSA).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału

w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 K.p.a. I tak, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że mamy w niej do czynienia z przewlekłością postępowania.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że 6 lutego 2019 r. wpłynął do organu administracji wniosek Strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz z załącznikami (ksero paszportu, akty urodzenia dzieci, ksero dowodu osobistego, żony, odpis aktu małżeństwa, wpis do ewidencji działalności gospodarczej, umowę najmu mieszkania, potwierdzenie ubezpieczenia ZUS P ZUA i ZUS P ZCNA). Wniosek Strony w zakresie spełnienia wymogów formalnych został oceniony dopiero w lipca 2019 r. Dopiero bowiem pismem z 12 lipca 2019 r. organ administracji wezwał Stronę do uzupełnienia braków wniosku. Oznacza to, że przez pięć miesięcy od dnia wpływu wniosku organ administracji nie podejmował żadnych czynności w sprawie, a Strona nie miała informacji, czy w sprawie toczy się postępowanie i kiedy się zakończy. Skarżący uzupełnił braki wniosku w terminie i we wskazanym we wniosku zakresie, pomimo to organ administracji nie podejmował żadnych czynności w sprawie zmierzających do zakończenie postępowania przez kolejnych ponad 7 miesięcy (tj. od 1.08.2019 r. do 1.03.2020 r.), w tym nie wystąpił w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o udzielenie informacji o Stronie. Czynności w tym zakresie podjął dopiero 30 kwietnia 2020 r., tj. po wniesieniu przez Stronę ponaglenia (pismo z dnia 28.01.2020 r.), a następnie skargi do Sądu na przewlekłość postępowania (pismo z 2 kwietnia 220 r.). Należy podkreślić, że czynności związane z uzyskaniem informacji o cudzoziemcu winny być podejmowane niezwłocznie po wniesieniu przez niego wniosku o pobyt czasowy. Celem tych czynności jest bowiem uzyskanie informacji o cudzoziemcu przebywającym w Polsce w kontekście zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa lub ochrony porządku publicznego. Należy też zauważyć, że po wniesieniu skargi do Sądu organ administracji ponownie wezwał Stronę do uzupełnienia wniosku. W ocenie Sądu, takie działanie organu wskazuje, że nie dokonał kompleksowej weryfikacji dokumentów złożonych przez Stronę wraz z wnioskiem i nie ustalił jakie jeszcze dokumenty są konieczne do zakończenia postępowania. Występowanie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, z tak znacznym opóźnieniem i ponowne wezwanie Strony do uzupełnienia wniosku świadczy o braku koncentracji czynności w ramach prowadzonego postępowania, w konsekwencji takie działanie organu przyczyniło się do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania. Nie bez znaczenia dla oceny działania organu administracji jest także fakt, że mimo niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie nie informował Strony ani o przyczynach takiego stanu, ani nie wskazał nowego terminu zakończenia postępowania. Pierwszą informację o nowego terminu zakończenia postępowania Strona otrzymała w piśmie z 30 kwietnia 2020 r., ale bez wyjaśnienia przyczyn. Wojewoda D., nie podejmując żadnych czynności w sprawie zmierzających do zakończenia postępowania najpierw przez 5 miesięcy od dnia złożenia wniosku, a po wezwaniu Strony do uzupełnienia braków wnioski i uzupełnienia tych braków przez Stronę, przez kolejnych 7 miesięcy nie wykazywał żadnej aktywności. Dalsze czynności w sprawie podjął dopiero po wniesieniu przez Stronę skargi na przewlekłości postępowania. Takim działaniem w ocenie Sądu organ administracji naruszył przepisy art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. Sprawa nie należy do szczególnie skomplikowanych zatem postępowanie winno być zakończone, uwzględniając konieczność pozyskania informacji o Stronie stosownie do przepisów art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, najpóźniej w terminie trzech miesięcy.

Prowadząc to postępowanie przez okres od 6 lutego 2019 r. (od dnia wniesienia wnioski) do 31 marca 2020 r. (tj. do dnia wejścia w życie art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 oraz poz. 568), tj. ponad 13 miesięcy Wojewoda D. naruszył wskazane wyżej przepisy K.p.a.

Organ administracji naruszył też przepisy art. 36 K.p.a., bowiem pierwszą informację o przewidywanym, terminie zakończenia postępowania zamieścił dopiero w piśmie z 30 kwietnia 2020 r., tj. po wniesieniu do tut. Sądu przez Stroną skargi na przewlekłość postępowania, a w badanym przez Sad okresie, mimo upływu terminu załatwienia sprawy, nie informował Strony ani o przyczynach takiego stanu, ani nie wskazał nowego terminu. Uwzględniając powyżej opisane uchybienia, Sąd stwierdził, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W ocenie Sądu tak rozumiane rażące naruszenie prawa wystąpiło w niniejszej sprawie. Wojewoda D. po wpływie wniosku Strony nie podejmował żadnych czynności w sprawie przez 5 miesięcy, następnie wzywając Stronę do uzupełniania wniosku nie analizował posiadanych już dokumentów, co skutkowało kolejnym wezwaniem (już po wniesieniu skargi do Sądu), a po uzupełnieniu przez Stronę wskazanych braków wniosku nadal nie podejmował żadnych czynności w sprawie przez kolejne 7 miesięcy. W ustawowym terminie organ nie podjął nawet czynności w zakresie pozyskania informacji o Stronie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, te czynności podjął dopiero 30 kwietnia 2020 r., tj. po wniesieniu przez Stronę skargi do Sądu. Wojewoda nie informował też Strony terminie zakończenia postępowania i przyczynach zwłoki. Jednocześnie należy przypomnieć, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowi okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. W niniejszej sprawie występuje także całkowity brak koncentracji podejmowanych przez organ administracji działań. Wojewoda wzywa Stronę do uzupełnia wniosku, ale nie występuje w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o informacje o Stronie, nie ustala też jakie dokumenty są konieczne do zakończenia postępowania, ponownie wzywa bowiem Stronę do złożenie dokumentów, już po wniesieniu skargi do Sądu. Wskazane okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że organ administracji w sposób rażący naruszył przepisy, art. 8 § 1 art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 K.p.a. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez Wojewodę D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z ww. przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło się w pkt II sentencji wyroku.

Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał organ administracji do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy mając na uwadze trudności w prowadzeniu postępowania w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i epidemii z powodu COVID -19 ( pkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Uprawnienie sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Charakter tego środka – skutkującego nie tylko obciążeniem finansowym dla organu, ale i przysporzeniem finansowym na rzecz strony - jest bliższy zadośćuczynieniu, gdyż związany jest nie z wielkością rzeczywistych szkód poniesionych przez nią w związku z bezczynnością organu lub przewlekłością postępowania, ale rozmiarem naruszenia jej praw przez bezprawne zachowanie organu. Naruszenie przez organ praw strony będzie uzasadniało zastosowanie tego środka (zasądzenie sumy pieniężnej), w szczególności w przypadkach, gdy bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu przez organ jej sprawy wiąże się z powstaniem dla niej znacznych dolegliwości. Takie niewątpliwie zaś towarzyszą sytuacji przedłużającego się braku rozstrzygnięcia co do prawa pobytu na terytorium Polski.

Skarżący uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej wskazał, że przyznana kwota będzie stanowić rekompensatę za naruszenie jego prawa w postępowaniu przez Wojewodę. W ocenie Sądu okoliczności sprawy wskazują, że rekompensata taka jest Stronie należna. Tak długi okres rozpoznawanie wniosku Strony o zezwolenia na pobyt czasowy, brak reakcji organu administracji na składane przez Stronę dokumenty, w tym dokumenty składane na wezwanie organu, niewątpliwie były dla Strony przyczyną stresu i przekonania, że mimo podejmowania wszelkich wymaganych przez prawo działań nie jest możliwe uzyskanie stanowiska organu administracji w wymaganej prawem formie w rozsądnym czasie. W tym też kontekście należy, zdaniem Sądu, oceniać rażący charakter przewlekłości postępowania jako przesłankę przyznania sumy pieniężnej (1.000 zł), na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Ww. kwotę Sąd uznał za adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia doznanej krzywdy, co znalazło wyraz w pkt IV sentencji wyroku.

Końcowo należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 15zzs ust. 10 ustawy ww. z 2 marca 2020 r. bowiem okres objęty badaniem Sądu nie obejmuje okresu po wejściu w życie tego przepisu, tj. od 31 marca 2020 r.

O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku). Na zasądzoną od Wojewody D. na rzecz Skarżącego kwotę 597 zł składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.