Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. Z. na uchwałę Rady Izby Notarialnej w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania skargi z dnia 2 stycznia 2013 r. na bezczynność organu oraz odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić T. Z. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.

Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r., złożonym na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, T. Z. wystąpił do Krajowej Rady Notarialnej w W. o udzielenie dokładnej i wyczerpującej odpowiedzi w zakresie:

1. ile osób z dniem 1 stycznia 2010 r. rozpoczęło odbywanie aplikacji notarialnej w izbach notarialnych w Polsce;

2. ilu aplikantów notarialnych z rocznika 2009 z dniem 30 czerwca 2012 r. odbyło aplikację notarialną rozpoczętą 1 stycznia 2010 r.;

3. czy i w których izbach notarialnych w Polsce w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2012 r., tj. w trakcie odbywania aplikacji notarialnej przez aplikantów notarialnych z rocznika 2009 zostały przeprowadzone kolokwia, po każdym roku odbywania aplikacji notarialnej;

4. czy w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2012 r., tj. w trakcie odbywania aplikacji notarialnej przez aplikantów notarialnych z rocznika 2009 były izby notarialne, w których zostało przeprowadzone kolokwium po I roku odbywania aplikacji notarialnej, a po II roku odbywania aplikacji już nie zostało przeprowadzone;

5. czy w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2012 r., tj. w trakcie odbywania aplikacji notarialnej przez aplikantów notarialnych z rocznika 2009 były izby notarialne w Polsce, w których nie zostały przeprowadzone kolokwia, po każdym roku odbywania aplikacji notarialnej. Jeśli były takie izby notarialne to, które z nich nie przeprowadziły takich kolokwiów;

6. ilu aplikantów notarialnych z rocznika 2009 odbywających aplikację notarialną w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2012 r. przystąpiło do poszczególnych kolokwiów po I i II roku aplikacji notarialnej w izbach notarialnych, w których kolokwia były przeprowadzone;

7. ile osób spośród aplikantów notarialnych z rocznika 2009 odbywających aplikację notarialną w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2012 r. uzyskało negatywny wynik, tj. nie zaliczyło któregokolwiek z kolokwiów odpowiednio po I i II roku aplikacji notarialnej w izbach notarialnych, w których kolokwia były przeprowadzone;

8. czy i ile osób spośród aplikantów notarialnych z rocznika 2009 odbywających aplikację notarialną w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2012 r., które uzyskały negatywny wynik z któregokolwiek z kolokwiów po I i II roku aplikacji notarialnej w każdej z izb notarialnych w Polsce otrzymało od danej rady izby notarialnej zaświadczenie o odbyciu aplikacji notarialnej;

9. czy i ile osób spośród aplikantów notarialnych z rocznika 2009 odbywających aplikację notarialną w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2012 r., które uzyskały negatywny wynik z któregokolwiek z kolokwiów po I i II roku aplikacji notarialnej w każdej z izb notarialnych w Polsce nie otrzymało od danej rady izby notarialnej zaświadczenia o odbyciu aplikacji;

10. ile osób spośród aplikantów notarialnych z rocznika 2009 odbywających aplikację notarialną w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2012 r. otrzymało zaświadczenie o odbyciu aplikacji notarialnej.

Pismem z dnia [...] października 2012 r. l.dz. [...], Prezes Krajowej Rady Notarialnej poinformował T. Z., że na podstawie art. 65 K.p.a. przekazał zgodnie z właściwością sprawę do rozpatrzenia właściwym organom, tj. izbom notarialnym. W uzasadnieniu pisma wyjaśnił, że Krajowa Rada Notarialna ustala program aplikacji notarialnej oraz sprawuje nadzór nad szkoleniem aplikantów, jednakże nie jest obowiązana do prowadzenia żadnych statystyk w tym zakresie oraz nie posiada informacji w zakresie wskazanym we wniosku. Informacje takie znajdują się w zasobach izb notarialnych.

Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Rada Izby Notarialnej w W. poinformowała T. Z., że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, nie może udostępnić mu informacji przetworzonej w trybie dostępu do informacji publicznej bez wykazania szczególnie ważnego interesu publicznego w dostępie do wnioskowanych informacji. Jednocześnie organ podniósł, że nieuzupełnienie wniosku o udostępnienie informacji w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma spowoduje umorzenie postępowania.

T. Z. w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. podniósł, że domaga się udostępnienia wyczerpującej i dokładnej informacji publicznej przez Radę Izby Notarialnej w W. zgodnie z wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. i nie zgadza się ze stanowiskiem Rady Izby Notarialnej w W. wyrażonym w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. Podkreślił, że domaganie się wykazania szczególnie ważnego interesu publicznego w dostępie do informacji publicznej jest bezprawne, albowiem ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje, aby koniecznym było wykazanie się takim interesem. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Natomiast zgodnie z art. 5 prawo dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na ochronę informacji niejawnych i innych tajemnic ustawowo chronionych, ze względu na prywatność osoby fizycznej oraz tajemnicę przedsiębiorcy. W ocenie T. Z., jego wniosek z dnia [...] września 2012 r. nie podlega wyżej wymienionym ograniczeniom, z tych względów powinien zostać rozpoznany zgodnie z żądaniem.

Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. T. Z. wniósł za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Rada Izby Notarialnej w W. w dniu [...] stycznia 2013 r. podjęła uchwałę nr [...], którą na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), w punkcie pierwszym uznała skargę T. Z. z dnia [...] stycznia 2013 r. na bezczynność Rady Izby Notarialnej w W. i stwierdziła, że bezczynność miała miejsce bez podstawy prawnej. Natomiast w punkcie drugim uchwały Rada Izby Notarialnej w W. odmówiła T. Z. udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wskazanym w piśmie z dnia [...] września 2012 r.

W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że wobec faktu, iż T. Z. nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego koniecznego do uzyskania informacji publicznej, Rada Izby Notarialnej w W., działając w trybie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podjęła uchwałę jak wyżej. Dodatkowo organ wyjaśnił, że nie posiada informacji w zakresie żądanym przez T. Z.. Jednocześnie organ pouczył, że od uchwały przysługuje, w terminie 14 dni, od jej doręczenia odwołanie do Krajowej Rady Notarialnej w W. za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w W..

Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi T. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 54 § 3 oraz art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały nr [...] Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz na podstawie art. 55 § 3 P.p.s.a. wniósł zawiadomienie organu właściwego do rozpatrywania skarg o rażącym naruszeniu przez Radę Izby Notarialnej w W. przepisów art. 54 § 3 P.p.s.a., art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 17 ust.1, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Ponadto wniósł o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przypomniał stan faktyczny sprawy, przytoczył treść art. 54 § 3 P.p.s.a. i podniósł, że powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania lub braku działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Instytucja autokontroli sprowadza się do tego, że rozstrzygnięcie organu administracji publicznej uwzględniające skargę w całości powinno, w zastępstwie wyroku sądowego, czynić zadość żądaniom strony, bowiem koryguje działanie lub bezczynność wyłącznie w kierunku żądanym przez skarżącego i w całości powinno być zgodne z żądaniem zawartym w skardze. Warunkiem zastosowania autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej, a także wniosków. Jeżeli organ nie podziela zarzutów skargi, wówczas brak jest możliwości zastosowania art. 54 § 3 P.p.s.a. przez organ administracji i podjęcia decyzji w trybie autokontroli.

Z powyższego wynika, że Rada Izby Notarialnej w W. rażąco naruszyła dyspozycje przepisu art. 54 § 3 P.p.s.a., bowiem w ramach autokontroli Rada Izby Notarialnej w W. powinna skargę z dnia [...] stycznia 2013 r. uwzględnić w całości i stosownie do żądania zawartego w tej skardze udzielić wyczerpującej i dokładnej informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. przekazanym Radzie Izby Notarialnej w W. przez Krajową Radę Notarialną pismem z dnia [...] października 2012 r.

W świetle powyższego, w ocenie skarżącego należy uznać, że uchwała nr [...] Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie uznania skargi na bezczynność oraz odmowy udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej rażąco narusza prawa jako strony skarżącej. Postępowanie Rady Izby Notarialnej w W. w sposób oczywisty i rażący narusza dyspozycję przepisu art. 54 § 3 P.p.s.a. oraz pozostaje w całkowitej sprzeczności z istotą, celem i funkcją instytucji autokontroli.

Odnosząc się do stwierdzenia przez organ, że nie posiada żądanej informacji, skarżący podniósł, że Rada Izby Notarialnej w W. jako instytucja organizująca aplikację notarialną w Izbie Notarialnej w W. dla rocznika aplikantów notarialnych z naboru 2009 r. jest dysponentem żądanych przez niego informacji. Z tych względów stwierdzenie to należy uznać za nieuprawnione wobec stosowanych postanowień ustawy - Prawo o notariacie i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie organizacji aplikacji notarialnej oraz stosownych uchwał organów samorządu notarialnego pochodzących od Krajowej Rady Notarialnej oraz Rady Izby Notarialnej w W..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność.

Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "P.p.s.a.") skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Stwierdzić należy, że jednym z ustawowych wymogów skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, które przysługują stronie w postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie z treścią art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku zaś skargi na bezczynność takim środkiem jest zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Przedmiotem złożonej w niniejszej sprawie skargi jest uchwała Rady Izby Notarialnej w W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Od powyższej uchwały, zgodnie z zawartym w niej pouczeniem, stronie przysługiwało prawo złożenia odwołania, w terminie 14 dni, od dnia doręczenia uchwały do Krajowej Rady Notarialnej w W. za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w W.. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie skorzystał z pouczenia zawartego w zaskarżonej uchwale i nie wniósł do organu odwołania, lecz złożył do Sądu skargę na tę uchwałę. Tym samym nie został spełniony warunek uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie, przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia służących w toku postępowania administracyjnego, uznać należy, że skarga na rozstrzygnięcie organu administracji pierwszej instancji jest niedopuszczalna.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę odrzucił.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 232 §1 pkt 1 P.p.s.a.