Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 354/12 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S. K. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r. (sygn. akt II SAB/Wa 354/12) odrzucił wniesioną przez S. K. skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

S. K. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. - powołując się na art. 241 w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. - zwrócił się do Komendanta Głównego Straży Granicznej o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2008 r. w wymiarze [...] dni oraz niewykorzystany urlop dodatkowy w wymiarze[...] dni za 2008 r. podając, że nie został mu ów ekwiwalent wypłacony do chwili obecnej i na potwierdzenie powyższego dołączył zaświadczenie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2011 r.

Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, któremu przekazano ww. pismo, w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], odmówił wnioskodawcy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy oraz niewykorzystany urlop dodatkowy za 2008 r.

Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że zgodnie z art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, funkcjonariusz zwolniony ze służby na podstawie art. 45 ust. 3 otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane przed zwolnieniem ze służby urlopy wypoczynkowe lub urlopy dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielony na podstawie art. 37 ust. 3, nie więcej niż za ostatnie 3 lata. W związku z powyższym wypłacono skarżącemu ekwiwalent pieniężny za [...] dni urlopu niewykorzystanego przed zwolnieniem urlop wypoczynkowy: [...] dni za lata 2009-2011 i urlop dodatkowy: [...] za ten sam okres czasu.

W zażaleniu z dnia [...] maja 2012 r. "na nie załatwienie sprawy" skierowanym do Komendanta Głównego Straży Granicznej, S. K. powołując się na art. 37 k.p.a., ponowienie stwierdził, że nie wypłacono mu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, zaś pismo Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] maja 2012 r. nie zawiera elementarnych składników wymaganych dla decyzji i nie stanowi ono zatem pisma kończącego postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], - na podstawie art. 37 ust. 2 k.p.a. w zw. z art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej - uznał zażalenie za niezasadne. W uzasadnieniu zaś wskazywał, że kwestia otrzymania ekwiwalentu pieniężnego nie jest rozstrzygana w drodze decyzji, lecz jest czynnością materialno – techniczną. Ponadto pismo z dnia [...] maja 2012 r. nie może być uznane za decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji załatwił sprawę bezzwłocznie i w formie zgodnej z kompetencjami.

S. K. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "na nie załatwienie sprawy przez organ" zarzucił Komendantowi Głównemu Straży Granicznej naruszenie art. 35 § 2 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez nie rozstrzygnięcie sprawy niezwłocznie, w ustawowo określonym terminie, wypełnienie dyspozycji art. 37 § 2 k.p.a. poprzez dopuszczenie się przez Komendanta Głównego Straży Granicznej przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2008 r. w wymiarze [...] dni oraz niewykorzystany urlop dodatkowy w wymiarze [...] dni za 2008 r.

W uzasadnieniu skargi wskazywano, że pismo Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej oraz postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej nie kończą postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. Zdaniem skarżącego odmowa wypłaty ww. ekwiwalentów następuje w formie decyzji. Takie też orzeczenie powinien był wydać organ administracyjny. Skarżący podkreślił, że niedopuszczalną była odmowa wypłaty takiego ekwiwalentu, wydana w formie postanowienia.

W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż sprawa nie była rozpatrywana bezzwłocznie lub przewlekle i brak jest również podstaw do przyjęcia, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa, zaś pismo organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2012 r., nie zamykało skarżącemu drogi do złożenia skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Odrzucając skargę – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał ją za niedopuszczalną.

W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Wojewódzki wskazywał, że skarżący jako podstawę wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. podał m.in. przepis art. 241 k.p.a., a zatem dotyczy on sprawy wniesionej w trybie działu VIII k.p.a., tj. odnoszącym się do skarg i wniosków. Tego rodzaju wniosek nie podlega zaś rozstrzygnięciu w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 P.p.s.a. W konsekwencji zaś jego prawidłowość nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

Sąd Wojewódzki wskazywał ponadto, że warunkiem dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia służących stronie w postępowaniu administracyjnym (art. 52 P.p.s.a.). Stosownie zaś do brzmienia art. 37 § 1 k.p.a., stronie na przewlekłe prowadzenie postępowania służy zażalenie, zaś w rozpoznawanej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszym zaś przypadku skarżący złożył skargę do Sądu na przewlekłe prowadzenie sprawy przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, jednakże przed jej wniesieniem nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. co również skutkowało koniecznością jej odrzucenia.

S. K. w złożonej skardze kasacyjnej, zaskarżając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, zarzucił mu:

1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 3 §2 pkt 4 i pkt 8 P.p.s.a. oraz art. 58 §1 pkt 1 P.p.s.a. i w zw. z art. 241 k.p.a. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że wniosek S. K. z dnia [...].04.2012r. został złożony w trybie art. 241 k.p.a. i dotyczył przesłanek w nim określonych, a w konsekwencji nie podlegał kognicji sądów administracyjnych;

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 134 §1 P.p.s.a. w zw. z art. 63 §2 k.p.a., art. 222 k.p.a. i art. 233 k.p.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 63 § 2 k.p.a., 222 k.p.a. i 233 k.p.a., które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, co w przypadku ich zastosowania doprowadziłoby do uznania wniosku S. K. z dnia [...].04.2012r. zgodnie z intencją jej autora, tj. jako wniosku o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2008r.;

3. niewłaściwe zastosowanie art. 58 §1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 8 P.p.s.a. - jako błędu następczego, poprzez odrzucenie skargi na bezczynność z dnia [...].07.2012 r. z uwagi na wcześniejsze uznanie wniosku S. K. z dnia [...].04.2012r. jako wniosku złożonego w trybie art. 241 k.p.a., tzn. niezgodnie z intencją autora, a tym samym zastosowanie art. 58 §1 pkt 1 P.p.s.a. w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być on zastosowany;

4. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez obrazę art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 37 §1 k.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu skarżonego postanowienia do zażalenia S. K. z dnia [...].05.2012r., dotyczącego niezałatwienia sprawy w terminie;

5. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 58 §1 pkt 6 P.p.s.a. i art. 37 §1 k.p.a. i art. 52 §1 P.p.s.a. poprzez nie uznanie zażalenia S. K. z dnia [...].05.2012r., jako zażalenia na niezałatwienie sprawy określonego w art 37 §1 k.p.a., a w konsekwencji przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że nie została wyczerpana droga zaskarżenia i skarga, z dnia [...].07.2012r., podlega odrzuceniu;

6. niewłaściwe zastosowanie art. 58 §1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. - jako błędu następczego, poprzez odrzucenie skargi z dnia [...].07.2012r. w stanie faktycznym i prawnym uniemożliwiający jej odrzucenie.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor wskazywał, że wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy następuje w formie czynności materialno-technicznej, jednak już odmowa wypłaty w formie decyzji. Wypłata ww. ekwiwalentu pieniężnego należy do spraw o charakterze administracyjnym.

Odnosząc się zaś kolejno do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, skarżący kasacyjnie wskazywał, że wprawdzie jako podstawę swojego wniosku powołał art. 241 k.p.a. w zw. z art. 37 §1 k.p.a., jednak nie będąc reprezentowanym przez zawodowego pełnomocnika i nie posiadając wykształcenia prawniczego nie był w stanie w sposób pełny zrealizować wszystkich warunków formalnych tego pisma. Wskazywał, że w dalszych swoich pismach powoływał się już wyłącznie na przepis art. 37 § 1 k.p.a., zaś podstawę wniesionej skargi stanowiły przepisy art. 52 § 3 w zw. z art. 53 § 2 P.p.s.a. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że Sąd wprawdzie – na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. – był związany granicami skargi, jednak z pism strony powinien był jednoznacznie ustalić, jakie były rzeczywiste intencje skarżącego. Powołanie się przez S. K. na art. 241 k.p.a. we wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. powinno być odczytane jako błąd, który nie powinien mieć wpływu na sprawę i skutkować odrzuceniem skargi. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że organy obu instancji sposób prawidłowy odczytały intencje jego wniosku.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji pominął zasadę pierwszeństwa postępowania jurysdykcyjnego przed skargowym, o której mowa w art. 233 k.p.a. Wskazany przepis wyłącza załatwianie pism w ramach instytucji skarg i wniosków, jeśli dotyczą one sprawa indywidualnych i pochodzą od strony. Zgodnie zaś z art. 63 § 2 k.p.a., o charakterze pisma decyduje sama strona. W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd Wojewódzki pominął również dyspozycję art. 222 k.p.a., w świetle którego, o tym czy pismo strony jest wnioskiem czy skargą decyduje jego treść. Wniosek ten powinien być zatem uznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jako pismo wszczynające postępowania administracyjne, które w przypadku odmowy wypłaty ekwiwalentu zakończyć się powinno orzeczeniem administracyjnym.

W ocenie skarżącego kasacyjnie konsekwencją powyższego było niezasadne odrzucenie skargi – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie wskazywał również, iż w z ustalonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu faktycznego wynika, że w dniu [...] maja 2012 r. złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Komendanta Głównego Straży Granicznej. Pomimo tego Sąd nie odniósł się do tego faktu. Nie stwierdził też, czy ww. pismo spełniało warunki do uznania go za środek zaskarżenia. Tymczasem przedmiotowe zażalenie stanowiło środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 §1 P.p.s.a., a którego Sąd Wojewódzki nie uwzględnił, bezpodstawnie odrzucając skargę. Strona podkreśliła przy tym, że o wyczerpaniu środków zaskarżenia w trybie administracyjnym świadczy chociażby pouczenie w postanowieniu Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] o możliwości złożenia środka zaskarżenia rozpoczynającego postępowanie sądowo-administracyjne.

Skarżący kasacyjnie zakwestionował również twierdzenie, iż w niniejszym przypadku zobligowany był złożyć wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jeżeli bowiem jedynym bowiem w tym przypadku środkiem na "zmobilizowanie" organu do merytorycznego zakończenia sprawy z wniosku S. K., było wniesienie do organu wyższego stopnia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Wniesienie zatem zażalenia z dnia [...] maja 2012 r., stanowiło wyczerpanie środków zaskarżenia, czego Sąd Wojewódzki nie dostrzegł. W konsekwencji zaś bezzasadnie odrzucił przedmiotową skargę na podstawie art. 58 §1 pkt 6 P.p.s.a.

W bardzo obszernej odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, przedstawił cały przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za bezzasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, które – choć w części należało uznać za usprawiedliwione – nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Należy wprawdzie zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że odrzucenie przez Sąd I instancji przedmiotowej skargi na przewlekłości nie mogło zostać oparte, na twierdzeniu, iż skoro w piśmie z dnia [..]. kwietnia 2012 r. podano, jako jego podstawę m.in. przepis art. 241 k.p.a., oznaczało to, iż w konsekwencji nie mogła ona zostać rozpoznana, gdyż dotyczy sprawy wniesionej w trybie działu VIII k.p.a., która nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. O ile bowiem stanowisko Sądu Wojewódzkiego w zakresie braku kognicji sądów administracyjnych w tego rodzaju sprawach należy uznać za słuszne, to nie mogło ono zostać uwzględnione w przedmiotowej sprawie. Z treści ww. pisma wynikało bowiem, że skarżący kasacyjnie – choć jako podstawę wskazywał art. 241 i art. 37 § 1 k.p.a. – w istocie domagał się od organu administracji wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop za 2008 r. Tego też przedmiotu dotyczyło pismo Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] maja 2012 r. Tego również postępowania dotyczyło postępowanie incydentalne zainicjowane na skutek wniesienia przez S. K. zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. oraz postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2012 r. – którego prawidłowość notabene również nie podlega ocenie sądu administracyjnego - który uznał ww. zażalenie na przewlekłość postępowania za nieuzasadnione.

Także wniesiona w dniu 23 lipca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga dotyczyła przewlekłości, czy też jak skarżący kasacyjnie podaje bezczynności (co na obecnym etapie postępowania nie miało jakiegokolwiek znaczenia, choć Sąd Wojewódzki powinien tę okoliczność ustalić tuż po jej wniesieniu), w zakresie postępowania zainicjowanego wnioskiem o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Powyższe potwierdził przy tym Sąd I instancji precyzując w sentencji zaskarżonego postanowienia stwierdzenia przewlekłości jakiego postępowania domagał się skarżący.

Wobec tak jednoznacznych sformułowań, jasnego sprecyzowania w skardze przez skarżącego żądania oraz nie nasuwającej żadnych wątpliwości interpretacji przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej i Komendanta Głównego Straży Granicznej treści pisma z dnia [...] kwietnia 2012 r., uzasadnienie odrzucenia przedmiotowej skargi z uwagi powołanie się przez jej autora w piśmie inicjującym postępowanie administracyjne na treść art. 241 k.p.a. było nieusprawiedliwione. Podkreślenia przy tym wymaga, iż ustawodawca nie zakazuje łączenia w jednym piśmie kilku żądań opartych na różnych podstawach co niewątpliwie w niniejszym przypadku mogło mieć miejsce.

Należało w związku z tym uznać podnoszone przez skarżącego kasacyjnie zarzuty dotyczące nieusprawiedliwionego – jego zdaniem – odrzucenia skargi na tej podstawie, że dotyczyła ona postępowania zainicjowanego na podstawie art. 241 k.p.a. za uzasadnione.

Powyższe nie powoduje jednak, że ustalenia Sądu I instancji w zakresie realizacji podstaw do odrzucenia przedmiotowej skargi nie wystąpiły. W uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia słusznie bowiem wskazywano, że skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania z pominięciem trybu, o którym mowa w art. 52 P.p.s.a. Bez wątpienia bowiem w niniejszym przypadku warunkiem dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., było uprzednie wyczerpanie przez skarżącego kasacyjnie środków zaskarżenia służących stronie w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a., stronie na przewlekłe prowadzenie postępowania służy zażalenie, zaś w rozpoznawanej sprawie skarżący zobowiązany był na podstawie tego przepisu skierować do Komendanta Głównego Straży Granicznej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, bowiem w przedmiotowej skardze o stwierdzenie przewlekłości postępowania przez ten właśnie organ wnosił. Zażalenie z dnia [...] maja 2012 r. nie mogło przy tym wyczerpywać dyspozycji art. 52 P.p.s.a. bowiem dotyczyło ono wyłącznie przewlekłość postępowania prowadzonego przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, którego skarga na przewlekłość postępowania dotyczącego wniosku o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z dnia [...] lipca 2012 r, nie dotyczy - co wprost wynika z jej treści. Nie ma w związku z tym znaczenia podnoszony przez skarżącego kasacyjnie zarzut naruszenia art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji do zażalenia z dnia [...] maja 2012 r. jeżeli fakt jego wniesienia nie miał w niniejszym przypadku żadnego wpływu na treść wydanego przez ten Sąd rozstrzygnięcia.

W konsekwencji Sąd I instancji, wobec braku skierowania przez skarżącego kasacyjnie do właściwego organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zobowiązany był wniesioną przez niego skargę odrzucić – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., nie naruszając przy tym zarówno art. 37 k.p.a., jak również art. 52 § 1 P.p.s.a.

Podkreślenia przy tym wymaga, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało sporządzone zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 P.p.s.a., i choć zawiera elementy, które nieniezasadnie stanowiły podstawę odrzucenia ww. skargi, nie narusza normy zawartej w tym przepisie.

Trudno również odnaleźć uzasadnienie dla powoływania się przez skarżącego kasacyjnie na naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skoro przepis ten – tak samo jak przytoczony przez stronę art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. nie był przez Sąd I instancji stosowany.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, gdyż przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a, które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23).