Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w J. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr I-III.7721.8.3.2025 w przedmiocie stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz strony skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w J. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (dalej: "Spółdzielnia", "strona skarżąca") jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewoda") z 20 sierpnia 2025 r. nr I-III.7721.8.3.2025 w przedmiocie stwierdzenia, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa i jednocześnie odmawiająca uchylenia decyzji.

W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. - dalej: "k.p.a.").

Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy decyzją z "[...] września 2019 r. nr "[...] znak: "[...] Starosta "[...] (dalej: organ I instancji", "Starosta") zatwierdził, na wniosek M Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w "[...], projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego (oznaczonego "A") z częścią usługową w parterze i garażem podziemnym, budynku mieszkalnego wielorodzinnego (oznaczonego "B") z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną oraz placem zabaw na działce nr [...].

Wnioskiem z 18 października 2019 r. (data wpływu do organu) Spółdzielnia zwróciła się do Starosty o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją. Wskazała, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, mimo że przysługuje jej status strony a zatem zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Po wznowieniu postępowania w tej sprawie (postanowienie z "[...] listopada

2019 r.) Starosta decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] września 2019 r. Decyzja ta na skutek odwołania Spółdzielni została uchylona w całości decyzją Wojewody Podkarpackiego z dnia 3 lutego 2020 r. nr I-III.7721.10.1.2020.

Rozpoznając ponownie sprawę Starosta decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr "[...] odmówił uchylenia objętej wnioskiem o wznowienie decyzji z [...] września 2019 r. Również i ta decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania na mocy decyzji Wojewody z 17 sierpnia 2020 r. nr I-III.7721.10.3.2020.

W dalszej kolejności na skutek sprzeciwu Spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 19 października 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1014/20 oddalił sprzeciw. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 941/21 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od ww. wyroku WSA w Rzeszowie.

Starosta rozpoznając ponownie sprawę uznał, że Spółdzielnia posiadała przymiot strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a bez własnej winy nie brała w nim udziału. Równocześnie w wyniku merytorycznego rozpoznania sprawy organ stwierdził, że treść rozstrzygnięcia pokrywa się w całości z rozstrzygnięciem przyjętym w decyzji ostatecznej z [...] września 2019 r. Wobec tego Starosta decyzją z [...] września 2021 r. nr [...] stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ww. decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] września 2019 r. i jednocześnie odmówił uchylenia tej decyzji, stwierdzając, że na podstawie przeprowadzonego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Decyzją z 4 lutego 2022 r. nr I-III.7221.10.6.2021, Wojewoda uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Starosta decyzją z [...] lipca 2022 r. [...], ponownie stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ww. decyzji ostatecznej z [...] września 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z uwagi na to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i jednocześnie odmówił uchylenia tej decyzji ze względu na fakt, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Na skutek złożonego odwołania, Wojewoda decyzją z 9 grudnia 2022 r. nr I-III.7721.8.4.2022 uchylił decyzję Starosty w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 10 maja 2023 r., sygn. II SA/Rz 1/23 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z 9 grudnia 2022 r.

Wojewoda decyzją z 25 sierpnia 2023 r. nr I-III.7721.8.4.2022 uchylił decyzję Starosty z [...] lipca 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprzeciw od powyższej decyzji do WSA w Rzeszowie złożyła Spółka. Postanowieniem z 27 października 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1640/23 WSA w Rzeszowie odrzucił sprzeciw.

W dalszej kolejności Starosta decyzją z [...] czerwca 2024 r. nr [...] stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] września 2019 r. z uwagi na to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym oraz odmówił uchylenia w/w decyzji o pozwoleniu na budowę ponieważ na podstawie przeprowadzonego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Na skutek odwołania Wojewoda decyzją z 6 grudnia 2024 r. nr I-III.7721.8.3.2024 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Starosta, działając na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. decyzją z [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w pkt 1. stwierdził, że decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa, w pkt 2. odmówił uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2019 r. znak: [...], ze względu na upływ pięcioletniego terminu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a.

Organ I instancji wyjaśnił, że decyzja z [...] września 2019 r. została odebrana [...] września 2019 r. i tego samego dnia zostały złożone oświadczenia na podstawie art. 127a k.p.a. o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od w/w decyzji. Decyzja stała się ostateczna z dniem [...] września 2019 r. a zatem termin ustawowy do uchylenia tej decyzji, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., został przekroczony - upłynął w dniu [...] września 2024 r.

Spółdzielnia nie zgodziła się z powyższym stanowiskiem i wniosła odwołanie. Zarzuciła naruszenie art. 146 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że brak jest podstaw do uchylenia objętej wnioskiem o wznowienie postępowania decyzji z uwagi na upływ pięcioletniego terminu. Organ nieprawidłowo przyjął datę od której rozpoczął się bieg pięcioletniego terminu przedawnienia. Organ nie podał żadnej konkretnej daty od której należałoby liczyć upływ pięcioletniego terminu określonego analizowanym przepisem. Zarzuciła brak dokonania całościowej oceny przesłanek warunkujących możliwość zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wskazała na naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa budowlanego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wskazaną na wstępie decyzją z 20 sierpnia 2025 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji uznając, że odpowiada ono prawu. Na wstępie wyjaśnił, że wnioskodawca wniosek o wznowienie postępowania złożył 18 października 2019 r. Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana [...] września 2019 r. Strona dochowała zatem terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z dokonanych ustaleń wynika także, że Spółdzielnia bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ziściła się przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Następnie organ badał bieg terminu o jakim mowa w art. 146 § 1 k.p.a. i wyjaśnił, że z analizy akt sprawy wynika, że decyzja Starosty z [...] września 2019 r. została odebrana przez [...] reprezentującego M Sp. z o.o. Sp. k. (jedyną stronę postępowania) w dniu [...] września 2019 r., co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem na ww. decyzji zalegającej w aktach organu I instancji. Tym samym pięcioletni termin, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., upłynął [...] września 2024 r.

Wojewoda podkreślił, że upływ terminów, o których mowa w art. 146 § 1 k.p.a. stanowi negatywną przesłankę do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji i jest bezwarunkowy i niezależny od okoliczności, które spowodowały ich upływ. Upłynięcie terminu pozbawia organ prowadzący wznowione postępowanie możliwości orzeczenia co do istoty i ewentualnego uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.

Wyjaśnił także, że brak doręczenia skarżącej decyzji nie wpływał na bieg terminu z art. 146 § 1 k.p.a. Nie można uznać, że wobec niedoręczenia stronie odwołującej decyzji termin nie rozpoczął biegu. Okoliczność stwierdzenia, że decyzja ostateczna, której dotyczy wznowienie została wydana z naruszeniem prawa, w tym przypadku z pominięciem strony postępowania, nie wyklucza rozpoczęcia biegu terminów wskazanych w art. 146 § 1 k.p.a. Ustawodawca przyjął, że nawet gdy doszło do naruszenia prawa a upłynął termin 5 lat od doręczenia decyzji ostatecznej niemożliwe jest uchylenie takiej decyzji. Nie opatrzył tego skutku jakimkolwiek warunkiem. Sam upływ 5 lat od doręczenia decyzji powoduje, że uchylenie decyzji staje się niedopuszczalne. Stwierdzenie naruszenia prawa nie ma żadnego wpływu na rozpoczęcie biegu terminu, po upływie którego niedopuszczalne jest uchylenie decyzji ostatecznej.

Wojewoda podkreślił, że termin pięcioletni określony w art. 146 § 1 k.p.a. ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa. Biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony, a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu. Końcowo organ uznał zarzuty odwołania za chybione i niezasadne.

Skargę na wyżej opisaną decyzję złożyła do WSA w Rzeszowie Spółdzielnia – reprezentowana przez pełnomocnika adw. [...]. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 146 § 1 k.p.a. w zw. z 37b ustawy Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji podczas gdy Starosta wadliwie przyjął, że brak jest podstaw do uchylenia objętej wnioskiem o wznowienie postępowania decyzji z uwagi na upływ pięcioletniego terminu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a.;

2. art. 146 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy Starosta wadliwie określił datę, od której rozpoczął się bieg pięcioletniego terminu przedawnienia. Starosta nie podał żadnej konkretnej daty, od której należałoby liczyć upływ pięcioletniego terminu określonego analizowanym przepisem;

3. art. 146 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy Starosta nie dokonał całościowej oceny przesłanek warunkujących możliwość zatwierdzenia w spawie projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę. Organ nie odniósł się w sposób wystarczający do zastrzeżeń odnośnie przepisów prawnych tj. art. 35 ust. 1 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 13, § 19 i § 40 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na które to przepisy zwrócono uwagę w decyzji Wojewody z 4 lutego 2022 r. i wskazano, aby organ przeprowadził ich dogłębną analizę,

4. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i w konsekwencji przyjęcie wadliwych i dowolnych ustaleń faktycznych skutkujących naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej mają stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek podejmować wszelkie czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, przy uwzględnieniu okoliczności, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, wyrażającą się w pominięciu przez organ administracji publicznej przepisów prawa: art. 35 ust. 1 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 13, § 19 oraz § 40 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.,

5. art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo braku wyjaśnienia zasadności przesłanek którymi organ kierował się wydając zaskarżoną decyzję, poprzez brak podania uzasadnienia faktycznego decyzji,

6. art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo, że prowadzono postępowanie z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i zasady praworządności,

7. art. 81 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo pominięcia przez organy faktu, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodniona, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a., w sytuacji, gdy wobec nieprawidłowo ustalonego kręgu stron postępowania strona skarżąca została pozbawiona możności wypowiedzenia się,

8. art. 7 w zw. z art. 6 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo niewyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, nieustalenia stanu faktycznego, niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli.

Wobec powyższych zarzutów strona skarżąca zwróciła się uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie ostatecznej decyzji Starosty z [...] kwietnia 2025 r. Nadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów zalegających sprawie nr I-III.7721.8.3.2025 a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa, a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozważanym wypadku.

W sprawie Sąd stwierdził naruszenie prawa procesowego, które musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja stwierdzająca, że decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2025 r., Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego ( oznaczonego "A") z częścią usługową w parterze i garażem podziemnym oraz budynku mieszkalnego wielorodzinnego ( "oznaczonego "B") z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] dla : M sp. z o.o. sp. komandytowa [...], została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym; i odmawiająca uchylenia decyzji ze względu na upływ pięcioletniego terminu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a.

Decyzja została wydana w trybie uruchomienia procedury wznowieniowej.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że celem postępowania wznowieniowego jest ponowna ocena sytuacji prawnej i faktycznej danej sprawy, jednak z uwzględnieniem okoliczności stanowiących określoną przesłankę wznowienia (spośród wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a, art. 145b § 1 k.p.a.). Oznacza to, że w toku postępowania wznowieniowego uwzględnia się dokonane już wcześniej ustalenia i zgromadzony materiał dowodowy, a także dokonaną wcześniej ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego, ale dokonuje się modyfikacji tych ocen w zakresie wynikającym ze stwierdzonych obecnie przesłanek wznowienia. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w powyższych przepisach i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych.

Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że przy wydaniu decyzji ostatecznej Starosty [...] doszło do naruszenia prawa poprzez niezapewnienia stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu i pominięciu jej, do czego doszło bez jej winy. Kwestia ta została już przesądzona w toku postępowania- Wyrok NSA z 26 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 941/21 i nie jest na tym etapie sporna.

Sąd nie ma również wątpliwości co do upływu pięcioletniego terminu do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Sąd w zupełności podziela argumentację Organu II instancji co do sposobu liczenie terminu dla zachowania pięcioletniego terminu.

Z akt sprawy wynika, że decyzja Starosty [...] z [...] września 2019 r. została odebrana przez [...] reprezentującego M sp. z o.o. sp. komandytowa jedyną stronę postępowania w dniu [...] września 2019 r., to termin pięcioletni, o jakim mowa w art. 146 § 2 k.p.a. upłynął, jak prawidłowo ustaliły Organy w dniu [...] września 2024 r. – art. 57 § 3a k.p.a.

W sprawie nie miał natomiast zastosowania art. 37b P.b., na który powołuje się w skardze strona skarżąca, a który dotyczy postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Nie mniej jednak Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem Organu II instancji, że upływ przewidzianego w art. 146 § 1 k.p.a. terminu pozbawiał organ możliwości merytorycznego odniesienia się do postawionych w odwołaniu zarzutów.

Zgodnie z art. 146 k.p.a.:

§ 1. Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

§ 2. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Przy interpretacji tego przepisu nie można zapominać o treści art. 151 k.p.a. przewidującego rodzaje rozstrzygnięć jakie mogą zapaść w postępowaniu wznowieniowym, i tak:

§ 1. Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

§ 2. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

§ 3. W sprawach, o których mowa w § 1, przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się.

W świetle powyższego organ może wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Jest ona wydawana wówczas, gdy organ ustali, że brak jest podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. Jeżeli stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., może zapaść decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i orzekająca na nowo o istocie sprawy. Trzecim rodzajem decyzji jest stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Organ wydaje ją wtedy, gdy zaszły co prawda przesłanki wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne z art. 146.

Decyzja o stwierdzeniu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje decyzji dotychczasowej, która nadal kształtuje stosunek prawny, ale stanowi podstawę wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym. Decyzja taka powinna wskazywać zarówno pozytywną, jak i negatywną przesłankę - organ, działając na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz podania przyczyny, z powodu której nie może uchylić decyzji kwestionowanej w trybie wznowienia postępowania.

W świetle powyższego wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 146 § 1 k.p.a. nie zwalnia organu od rozstrzygnięcia w sprawie, czy stwierdzona wadliwość (naruszenie prawa) doprowadziło do wadliwego rozstrzygnięcia sprawy objętej wznowieniem i nie pozbawia organu kompetencji do rozpoznania istoty sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, a wyłącza jedynie dopuszczalność uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej istotę sprawy. Z tego to powodu konieczne jest rozstrzygnięcie o wszystkich wadach ostatecznej decyzji, a więc nie tylko o tym, że została ona wydana w wadliwym postępowaniu (np. z pominięciem określonych dowodów), ale również o tym, czy gdyby nie upływ terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., zostałaby wydana inna decyzja o określonej treści ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2024 r. III OSK 4052/21). Wskazać należy, że decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. może być podstawą dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z tytułu szkody spowodowanej przez wydanie ostatecznej decyzji z naruszeniem prawa, przy czym koniecznym warunkiem dochodzenia takiego odszkodowania jest stwierdzenie we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem decyzji (art. 4171 k.c.). W tym miejscu zauważyć należy, że w art. 151 § 2 k.p.a. mowa jest o tym, że w przypadku ustalenia wystąpienia każdej z sytuacji wskazanej w art. 146 k.p.a., organ administracji stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, przy czym ustawodawca nie wyjaśnia, czy chodzi tylko o stwierdzenie, że zaszła jedna z przesłanek wznowienia, czy także o to, że należy wyjaśnić, czy merytorycznie decyzja jest wadliwa. "Naruszenie prawa", o którym mowa w art. 151 § 2 k.p.a., dotyczy zaistnienia przesłanek wznowieniowych, które uzasadniałyby uchylenie decyzji ostatecznej, gdyby nie upływ terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Jak zasadnie podnosi się w piśmiennictwie wydanie decyzji z naruszeniem prawa może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania co do podstaw wznowienia i rozstrzygnięcie istoty sprawy. Tylko rozstrzygnięcie istoty sprawy pozwala na pełne stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, otwierając drogę do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie. Tak więc wystąpienie przesłanki negatywnej przedawnienia dopuszczalności uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania nie daje podstaw do uchylenia się przez organ od rozstrzygnięcia sprawy (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz., Warszawa 2014, str. 618).

Tymczasem tego w sprawie zabrakło. Organ II instancji ograniczył się do stwierdzenia, że na skutek upływu pięcioletniego terminu został pozbawiony możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji, uchylając się całkowicie od oceny istoty sprawy.

Zważyć należy, że stwierdzenie przez Organ naruszenie prawa ograniczyło się wyłącznie do pozbawienia strony czynnego udziału w postepowaniu, co zostało już przesądzone na poprzednim etapie postępowania. Realizując aktualnie prawo do udziału w tym postępowaniu strona skarżąca podniosła szereg zarzutów, do których organ się nie odniósł aby móc za uzasadnione uznać stwierdzenie braku naruszenia prawa w pozostałym zakresie.

Mając na uwadze tok administracyjny postępowania aktualne stały się wskazówki Sądu zawarte w wyroku z WSA w Rzeszowie z 10 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1/23. Zwrócić należy uwagę, że były one przedmiotem ustaleń Starosty [...] w decyzji z [...] czerwca 2024 r. Nr [...] nie mniej jednak nie doczekały się oceny ze strony Organu II instancji, który uchylił decyzję Organu I instancji z przyczyn formalnych, tj. udziału pracownika podlegającego wyłączeniu przy wydaniu decyzji – art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. – decyzja Wojewody Podkarpackiego z 6 grudnia 2024 r., Nr I-III.7721.8.3.2024.

Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 2026 r., poz. 215 ).