Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Z. S. i S. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. S. i S. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] grudnia 2006r. nr [...] odmawiającą ustalenia odszkodowania za część działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] położonych w obrębie [...] w gminie S., zajętych pod linię kolejową.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. Wojewoda Mazowiecki przedstawił następujący stan sprawy.

Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2005 r. Z. S. i S. S. wystąpili o ustalenie i wypłatę odszkodowania za opisaną na wstępie nieruchomość wskazując, iż w niniejszej sprawie pierwszy wniosek złożyli już 20 stycznia 1995 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Starosta W. ustalił, że grunt oznaczony jako część działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] w obrębie [...] w Gminie S., oznaczony uprzednio jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, został wywłaszczony na rzecz H. w budowie na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1955 r. w trybie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. nr 4, poz. 31). Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 1955 r. Prezydium Rady Narodowej w W. orzekło o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz jej dotychczasowego właściciela – J. S. (w innych dokumentach nazwisko brzmi: "S.") w kwocie [...] złotych. Wobec niestawienia się wierzyciela w ustawowym terminie po odbiór przyznanego odszkodowania, zostało ono na wniosek H. z dnia 26 marca 1957 r. wpłacone do depozytu sądowego Sądu Powiatowego dla miasta W. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Starosta W. odmówił ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość dodatkowo wskazując w uzasadnieniu decyzji na fakt wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a także na przepis art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. nr 84, poz. 948), który stanowi podstawę uwłaszczenia PKP z mocy prawa, za odszkodowaniem, z dniem 1 czerwca 2003 r., gruntami wchodzącymi w skład linii kolejowych, pozostającymi w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP SA, niestanowiącymi własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Organ wskazał, że przedmiotowy grunt będący obecnie częścią działki ew. nr [...] w obrębie [...] stanowi własność Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1955 r. i postanowienia Sądu Rejonowego dla miasta W. z dnia [...] stycznia 1996 r. sygn. akt [...]. W tym stanie rzeczy żądanie Z. S. i S. S. o ustalenie przez Starostę W. odszkodowania nie znajduje podstaw prawnych.

Od decyzji Starosty W. Z. S. i S. S. wnieśli odwołanie do Wojewody Mazowieckiego, w którym podnieśli, że decyzja organu pierwszej instancji jest dla nich krzywdząca, gdyż wysokość odszkodowania ustalonego orzeczeniem z 1955 r. nie stanowiła godziwego i słusznego odszkodowania i pozostaje w sprzeczności z Konstytucją.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty W. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazując na okoliczność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości i ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie stwierdził, że ustalone odszkodowanie – wobec nieodebrania go przez wywłaszczonego – zostało złożone do depozytu sądowego, co - stosownie do art. 470 Kodeksu cywilnego - ma takie same skutki prawne jak spełnienie świadczenia. Zatem w rozpoznawanej sprawie świadczenie zostało już spełnione, co powoduje, że żądanie ponownego ustalenia odszkodowania jest bezpodstawne. Jednocześnie Wojewoda wskazał, iż brak jest podstaw do ustosunkowywania się w ramach tego postępowania do zarzutu strony dotyczącego wysokości odszkodowania ustalonego w 1955 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2006 r. Z. S. i S. S. wnieśli o ponowne rozpoznanie sprawy, wydanie postanowienia nakazującego uczestnikowi postępowania wypłatę należnego i słusznego odszkodowania oraz wnieśli o powołanie biegłego celem dokonania oceny, czy odszkodowanie zostało właściwie obliczone.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Mazowiecki podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej przez Sąd kontroli jest więc ustalenie, czy organy administracji publicznej przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że Sąd nie może uwzględnić skargi, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa – zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Nie jest też uprawniony do zmiany zaskarżonych decyzji, jak tego domagają się skarżący w skardze.

Dokonując kontroli w ramach ww. kryteriów zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2007 r., a także poprzedzająca ją decyzja Starosty W. z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiająca ustalenia odszkodowania za część działek ew. nr nr [...] położonych w obrębie [...] w gminie S. B. zajętych pod linię (bocznicę) kolejową, nie naruszają prawa.

Przede wszystkim wskazać należy, iż w związku z wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomości przyznane zostało właścicielowi odszkodowanie w kwocie [...] złotych, do wypłaty którego zobowiązana został H. w budowie. Odszkodowanie to wobec niezgłoszenia się po jego odbiór wierzyciela zostało złożone, na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego dla miasta W. z dnia [...] marca 1957 r. sygn. akt [...], do depozytu sądowego. W tym stanie sprawy świadczenie odszkodowawcze zostało zrealizowane, na co trafnie zwrócił uwagę Wojewoda Mazowiecki, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na treść przepisu art. 470 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym złożenie do depozytu sądowego ma takie same skutki prawne jak spełnienie świadczenia. Skoro więc o odszkodowaniu za nieruchomość organ administracji już ostatecznie orzekł i odszkodowanie to zostało wypłacone (przez złożenie do depozytu sądowego), to obecnie nie można orzec ponownie o odszkodowaniu za tę samą nieruchomość. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 16 k.p.a. zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, która stanowi, że dopóki decyzja ostateczna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego, w jednym z przewidzianych przez prawo procesowe trybów nadzwyczajnych, dopóty stosunek prawny powstały na jej podstawie wiąże strony postępowania oraz organ. Decyzja wydana w tej samej sprawie byłaby dotknięta wadą nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy w przedmiotowej sprawie powinna zostać wydana decyzja o umorzeniu postępowania, a nie decyzja merytoryczna o odmowie ustalenia odszkodowania. Uznać jednak trzeba, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ zarówno umorzenie postępowania, jak i odmowa ustalenia odszkodowania sprowadzają się w istocie do tego, że wniosek skarżących o ustalenie odszkodowania nie mógł odnieść oczekiwanego skutku.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. orzekł jak w sentencji wyroku.