Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 września 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 316/25 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 grudnia 2024 r., nr SKO.Soc/4116/171/2024 w przedmiocie bonu energetycznego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 5 września 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 316/25, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), odmówił [...] przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 grudnia 2024 r., nr SKO.Soc/4116/171/2024 w przedmiocie bonu energetycznego. W ocenie Sądu I instancji argumentacja wniosku nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący uchybienie terminu oraz brak winy w uchybieniu uzasadnia powołując się na brak wiedzy, w tym brak znajomości prawa. Sąd nie dał wiary tym argumentom, wskazując, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktyczne uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności. Takich okoliczności skarżący nie wykazał.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o zmianę tego postanowienia i przywrócenie terminu.

Uzasadniając zażalenie skarżący wskazał na zbyt rygorystyczne podejście do przesłanek przywrócenia terminu i obciążanie go skutkami nie przekazania jego pisma zawierającego uzupełnienie braków formalnych skargi przez organ do sądu oraz ponownie powołał się na brak wiedzy w tym wiedzy prawniczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W myśl art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 350–357).

Kluczowym zagadnieniem w sprawie o przywrócenie terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy. Wskazać zatem w pierwszej kolejności trzeba, że postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym, czynności podejmowane przez strony muszą być dokonywane w określonych w ustawie trybach, terminach i w stosownej formie. Terminy do składania wszelkich pism i braków zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża strony postępowania na ujemne skutki procesowe.

Odnosząc się do analizowanej sprawy trudno uznać za brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi – sugerowany brak przekazania pisma przez organ, który nie jest zobowiązany do zachowania jakichkolwiek terminów w takim przypadku, bo nie jest to jego obowiązkiem. Brak wiedzy, w tym brak wiedzy prawniczej również nie jest argumentem przemawiającym za brakiem winy w uchybieniu terminu. By uznać za uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie wystarczy wskazać, że skarżący nie posiadał wiedzy i wysłał pismo do organu zamiast do Sądu, a organ winien był przesłać je do Sądu szybciej. Nie świadczy to o braku winy w uchybieniu terminu.

Wskazane w zażaleniu sytuacje nie uzasadniają zatem w żaden sposób przywrócenia terminu, ani nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. I w żaden sposób nie stanowią o naruszeniu przez Sąd I instancji którychkolwiek przepisów postępowania.

Zgodnie z poglądami orzecznictwa, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak kataklizmy, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą i wykazanie tych sytuacji w sposób przekonywujący. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Nadto, błędne zaadresowanie korespondencji obciąża skarżącego, a nie organ. Skarżący wezwanie do uzupełnienia braków otrzymał od Sądu a nie od organu, a zatem do Sądu winien był korespondencję skierować.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwie zatem ocenił, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący w przypadku wątpliwości mógł zadzwonić o Sądu po informację i upewnić się co do adresu, na który należy wysłać korespondencję. Brak dbałości o własne interesy i należytej staranności przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - oznacza brak wyłączenia winy w przypadku choćby lekkiego niedbalstwa. Wskazane zaniedbania obciążają skarżącego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu.

W świetle powyższego uznać należy, że okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły prawidłowej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie oddalił.