Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca, Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi H.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 2 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. oddala skargę.

Postanowieniem z dnia 13 września 2010 r. nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wszczął z urzędu wobec H.D. postępowanie podatkowe w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004.

W piśmie z dnia 25 października 2010 r. (wpływ do organu w dniu

29 października 2010 r.) podatniczka odwołała dotychczasowego pełnomocnika

w sprawie W.W. Natomiast pismem z dnia 2 listopada 2010 r. (wpływ do organu w dniu 4 listopada 2010 r.) podatniczka poinformowała organ podatkowy

o wyjeździe do F. na okres około 4 tygodni ze względu na "zły stan zdrowia

i postępującą chorobę serca" oraz wniosła o niekierowanie do niej w tym czasie korespondencji.

Pismem z dnia 8 listopada 2010 r. organ podatkowy zawiadomił podatniczkę, że informacja o wyjeździe nie wywołuje skutku prawnego w postaci odroczenia bądź zawieszenia postępowania podatkowego (z uwagi na nieobecność adresata zawiadomienie to zostało pozostawione na okres 14 dni w placówce pocztowej).

Decyzją z dnia 3 grudnia 2010 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił podatniczce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 (z uwagi na nieobecność adresata przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w placówce pocztowej).

Następnie pismem z dnia 1 grudnia 2010 r. (wpływ do organu w dniu 13 grudnia 2010 r.) podatniczka poinformowała organ podatkowy o przedłużeniu pobytu we F. do końca roku, ponieważ jej "stan zdrowia nie uległ poprawie".

Pismem z dnia 5 stycznia 2011 r. (wpływ do organu w dniu 5 stycznia 2011 r.) podatniczka poinformowała organ podatkowy o powrocie do kraju w dniu 1 stycznia 2011 r. Jednocześnie w dniu 5 stycznia 2011 r. stawił się w Urzędzie Skarbowym

W. W. celem zapoznania z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, przedkładając pełnomocnictwo udzielone przez podatniczkę w dniu 5 stycznia 2011 r.

W dniu 7 stycznia 2011 r. (wpływ do organu w dniu 10 stycznia 2011 r.) podatniczka, zastępowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie od decyzji z dnia

3 grudnia 2010 r. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Strona wskazała, że decyzji z dnia 3 grudnia 2010 r. nie można uznać za doręczoną podatniczce w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ podatniczka powiadomiła organ podatkowy o swojej nieobecności w kraju.

Postanowieniem z dnia 2 marca 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Organ podatkowy wyjaśnił, że doręczenie decyzji z dnia 3 grudnia 2010 r. nastąpiło

w dniu 17 grudnia 2010 r. w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ

z zapisów potwierdzenia odbioru tej decyzji wynika, iż zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym w L. umieszczono na drzwiach mieszkania adresata dwukrotnie, tj. w dniu 3 grudnia 2010 r. oraz w dniu 13 grudnia 2010 r. (11 i 12 grudnia 2010 r. były dniami wolnymi – sobota i niedziela). W rozpatrywanej sprawie czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczony od dnia doręczenia decyzji, tj. od dnia 17 grudnia 2010 r. upłynął w dniu 31 grudnia 2010 r. Natomiast odwołanie

z dnia 7 stycznia 2011 r. wniesiono w dniu 10 stycznia 2011 r. (data wpływu do Urzędu Skarbowego).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie:

- art. 147 § 1 i § 4 w związku z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 17 grudnia 2010 r. w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej,

- art. 223 § 2 w związku z art. 147 § 1 i § 4 i art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, bowiem do dnia wniesienia odwołania stronie nie doręczono decyzji organu pierwszej instancji,

- art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez ponowne rozstrzygnięcie tej samej kwestii,

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w związku z art. 147 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej przez pominięcie skutków wyjazdu strony za granicę i bezprawnemu przyjęciu, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że decyzji organu pierwszej instancji nie doręczono jej do dnia wniesienia odwołania i złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie można bowiem przyjąć, że decyzja została doręczona

w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 17 grudnia 2010 r. z uwagi na wyjazd strony za granicę na okres nie przekraczający dwóch miesięcy. Sposób doręczania

z art. 150 nie może być stosowany wobec osób wskazanych w art. 147 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ przebywając za granicą nie mogą podjąć w tym czasie pism kierowanych do nich na adres w kraju. Dla tych osób tryb doręczania pism jest unormowany odrębnie w art. 147 Ordynacji podatkowej. Zatem odwołanie strony zostało złożone w terminie. Strona niewątpliwie nie miała obowiązku w świetle art. 147 Ordynacji podatkowej powołania pełnomocnika.

Według strony, mniej istotnym naruszeniem jest wydanie postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, pomimo że sprawa została już rozstrzygnięta przez wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł

o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola,

o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec nie stwierdzenia powyższych naruszeń prawa w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór pomiędzy stronami dotyczy kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

Stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Istotne w rozpatrywanej sprawie jest więc ustalenie, w jakim terminie decyzja organu pierwszej instancji z dnia 3 grudnia 2010 r. została doręczona stronie. Organ podatkowy wskazuje, że decyzja została doręczona w dniu 17 grudnia 2010 r. w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Natomiast według strony decyzja ta nie mogła być jej doręczona w tym trybie z uwagi na jej nieobecność w kraju i zawiadomienie o tym fakcie organu podatkowego.

W myśl art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Zgodnie z art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Natomiast zgodnie z art. 150 § 2 zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym

w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, z uwagi na nieobecność strony

w miejscu zamieszkania przesyłka z decyzją przechowywana była w placówce pocztowej przez okres 14 dni. Strona została dwukrotnie zawiadomiona

o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Z zapisów na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji i kopercie wynika, że przesyłka awizowana była w dniach 3 grudnia

i 13 grudnia 2010 r., a zawiadomienie zostało umieszczone na drzwiach mieszkania adresata.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu organ podatkowy prawidłowo przyjął, że decyzja została doręczona w dniu 17 grudnia 2010 r. Wprawdzie strona twierdzi, że doręczenie decyzji w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej nie można uznać za skuteczne z uwagi na zawiadomienie organu podatkowego o wyjeździe za granicę, to należy jednak stwierdzić, że zawiadomienie to nie mogło wywrzeć skutku prawnego

w postaci odroczenia bądź zawieszenia działań organu podatkowego przez powstrzymanie się przez organ od czynności w prowadzonym postępowaniu, a między innymi od wydania decyzji. Podatnik nie może poprzez wyjazd za granicę uniemożliwiać doręczania mu pism, w tym zwłaszcza decyzji, i doprowadzać w taki sposób do upływu okresu przedawnienia. Jeżeli strona nie ma obowiązku ustanowienia pełnomocnika do doręczeń zgodnie z art. 147 § 1 Ordynacji podatkowej, doręczanie korespondencji podatnikowi odbywa się na zasadach ogólnych w trybie art. 148 – 150 Ordynacji podatkowej.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z zasadą szybkości postępowania podatkowego (art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej) organ obowiązany jest wydać decyzję tak szybko, jak to możliwe, aby uchronić się od zarzutu bezczynności i doprowadzenia do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organ nie jest związany żądaniem strony, w którym domaga się ona niedoręczania korespondencji w oznaczonym przedziale czasowym, stosownym ze względu na interesy strony niezwiązane

z toczącym się postępowaniem. Działanie takie zmierzałoby do obejścia przepisów

o dekoncentracji postępowania podatkowego, w szczególności o zawieszeniu tego postępowania.

Tak więc zawiadomienie przez podatniczkę w piśmie z dnia 2 listopada 2010 r. organu podatkowego o wyjeździe do F. na okres około 4 tygodni ze względu na ogólnie sformułowaną i nieudokumentowaną przed Urzędem Skarbowym przyczynę, tj. "zły stan zdrowia i postępującą chorobę serca" oraz wniosek o niekierowanie do niej

w tym czasie korespondencji, nie mogły skutkować powstrzymaniem się przez organ od dalszych czynności w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Skutku takiego nie mogło również spowodować pismo podatniczki z dnia 1 grudnia 2010 r. (wpływ do organu w dniu 13 grudnia 2010 r., a więc po wydaniu decyzji), informujące organ podatkowy o przedłużeniu pobytu we F. do końca roku, ponieważ "stan zdrowia nie uległ poprawie".

Wobec powyższego termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 31 grudnia 2010 r. i tym samym odwołanie złożone w dniu 7 stycznia 2011 r. (data stempla pocztowego na kopercie) zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Nieuzasadniony jest więc zarzut strony odnośnie naruszenia art. 147 § 1 i § 4

w związku z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, art. 223 § 2 w związku z art. 147 § 1

i § 4 i art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w związku

z art. 147 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej.

Nie znajduje również usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez dwukrotne rozstrzygnięcie przez organ podatkowy tej samej kwestii. Mianowicie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ stwierdził w zaskarżonym postanowieniu uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, natomiast w postanowieniu z dnia 2 marca 2011 r. nr [...]orzekł

o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej.

Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.