Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 451/19 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 26 września 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 451/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce o nr ewid. [...], położonej w M. przy ul. [...], oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. B., zaskarżając go w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

A. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) poprzez błędne przyjęcie, że sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, zawsze jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość, podczas gdy niedopuszczalne jest sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy gdy sprzeciwia się temu interes właściciela działki sąsiedniej i nie przemawia za tym interes inwestora,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędne przyjęcie, że nie ma on w sprawie zastosowania, w sytuacji gdy w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m jedynie na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej, podczas gdy działka inwestora położona zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta M. na obszarze 34MN z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną ma szerokość większa niż 16 m co oznacza, że sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy jest niedopuszczalne,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z § 7 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Mońki, zatwierdzonego Uchwałą Nr X/68/03 Rady Miejskiej w Mońkach z dnia 10 grudnia 2003 r., zmienionego Uchwałą nr XXVIII/184/05 Rady Miejskiej w Mońkach z dnia 8 grudnia 2005 r. poprzez błędne przyjęcie, że projekt budowlany zgodny jest z m.p.z.p miasta M., podczas gdy z § 7 m.p.z.p. Miasta M. wynika, że dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2 z zachowaniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a rozporządzenie to w § 12 ust. 4 pkt 1 w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy jedynie na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej, podczas gdy działka inwestora ma większą powierzchnię,

B. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarga powinna w całości podlegać uwzględnieniu,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ materiału dowodowego oraz mimo niepodjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że sytuowanie przez inwestora budynku bezpośrednio przy granicy z działką skarżącej jest zgodne z przepisami,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo niepełnego uzasadnienia decyzji, a w szczególności jej podstawy prawnej.

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że organy błędnie uznały, że w zaistniałym stanie faktycznym możliwe jest usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z działką skarżącej tylko dlatego, że przewiduje to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta M. Ponadto, zdaniem skarżącej kasacyjnie organy błędnie rozważyły interes prawny inwestora oraz właściciela działki sąsiedniej. Działka nr [...] (własność skarżącej kasacyjnie) jest dużo węższa niż działka inwestora. Posadowienie planowanego budynku na granicy zdeterminuje możliwość późniejszego zagospodarowania działki przez skarżącą kasacyjnie – planując budowę domu będzie ona musiała odstąpić od granicy sąsiada co najmniej 3 m, a zachowując odstępstwa od pozostałych granic pozostanie niewiele miejsca na wybudowanie domu. Wobec tego, zdaniem skarżącej kasacyjnie decyzja narusza przysługujące jej prawo własności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w jej granicach, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.

W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które zostało zainicjowane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organy orzekające należycie ustaliły stan faktyczny, który słusznie zaakceptował sąd I instancji (zarzuty naruszenia art. 7, 77 , 80 i 107 k.p.a.).

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów – art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.).

Przypomnieć należy, że przedmiotem prowadzonego postępowania jest rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...]. Planowana rozbudowa jest parterowa, o dachu dwuspadowym ze spadkiem i odprowadzeniem wód opadowych na własną działkę inwestora, a ściana przy granicy z niezabudowaną działką M. B. o numerze [...] nie posiada otworów okiennych i drzwiowych. Ściana graniczna ma być ścianą oddzielenia pożarowego o odporności ogniowej REI0.

Starosta M. postanowieniem z [...] grudnia 2018r. wezwał inwestora do przedłożenia analizy zacieniania i przesłaniania przez zaplanowaną rozbudowę, hipotetycznej zabudowy działki skarżącej kasacyjnie i przedstawienia uzasadnienia lokalizacji zaplanowanej rozbudowy oraz uzupełnienia projektu budowlanego o inwentaryzację stanu istniejącego budynku mieszkalnego. Inwestor [...] stycznia 2019r. przedłożył uzupełniony projekt budowlany i przedstawił uzasadnienie zaplanowanej lokalizacji rozbudowy budynku mieszkalnego. Zostało wykazane, że inwestycja nie spowoduje zacienienia i przesłaniania potencjalnej zabudowy działki sąsiedniej i lokalizacja rozbudowy przy granicy nie uniemożliwi planów inwestycyjnych właścicielce sąsiedniej nieruchomości.

Bezsporne w sprawie jest, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Mońki z 10 grudnia 2003r. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2003r., Nr 134, poz. 2788) w brzmieniu nadanym uchwałą zmieniającą Rady Miejskiej w Mońkach z 8 grudnia 2005r. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2006r., nr 12, poz. 156) dopuszcza sytuowanie budynku, skierowanego w stronę działki sąsiedniej ścianą zewnętrzną bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy działki (§ 7 tego planu).

Niezasadne są także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego. Trafnie również oceniono, odnosząc się do kwestii posadowienia obiektu w granicy z działką nr [...], że wykonana inwestycja spełnia wymogi warunków technicznych dotyczących sytuowania budynków względem działki sąsiedniej wynikające z treści § 12 ust 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz zapisów § 7 wskazanego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust.1 pkt 2 wskazanego rozporządzenia, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącej kasacyjnie powinien mieć zastosowanie § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Z takim rozumowaniem nie można się jednak zgodzić gdyż § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskazuje na kilka, zupełnie różnych podstaw dopuszczalności sytuowania budynku ścianą zewnętrzną bez otworów w odległościach nienormatywnych względem granicy działki budowlanej.

§ 12 ust. 4 w punktach: 1), 2), 3) przewiduje przypadki odnoszące się do sytuowania w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej budynku w granicach względem granicy działki budowlanej, dotyczy terenów zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, dla których bądź nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego bądź miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego samodzielnie nie przewiduje dopuszczalności lokalizacji zabudowy po granicy działki. Ma rację sąd I instancji, że nie mógł mieć zastosowania w sprawie § 12 ust. 4 pkt 1) rozporządzenia i wynikający z niego wymóg dysponowania przez inwestora działką budowlaną o szerokości 16 metrów (lub mniejszej) dla uzyskania zgody organu na usytuowanie garażu, stanowiącego rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, bezpośrednio przy granicy działki, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza usytuowanie budynku na działce budowlanej bezpośrednio przy granicy, a jednocześnie z przepisów § 13,19,23,36,40,60 i 271-273 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ani z przepisów odrębnych nie wynikają inne ograniczenia dla takiego usytuowania budynku.

Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) – zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z [...] sierpnia 2022 r. (k. 163 akt).