Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym -skargę oddala-

Przedmiotem skargi K. T. ("skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego ("organ odwoławczy") z dnia [...] września 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej w skrócie: "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] marca 2019 r. przy ul. H. [...] w [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki Skoda o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Kontrolowanym pojazdem skarżący wykonał usługę okazjonalnego przewozu osób, zamówionej poprzez aplikację [...] na trasie [...]. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...].

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 92a ust. 2 oraz art. 93 ust. 5 w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (u.t.d.) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za następujące naruszenia:

1) naruszenie art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. oraz lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d. – wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę K. T., który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - za co wymierzono karę 1.000 zł;

2) naruszenie art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. oraz lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. – wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę K. T., który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - za co wymierzono karę 1.000 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalił, iż wszelkie czynności związane z przewozem drogowym wykonywanym przez skarżącego w dniu [...] marca 2019 r. wykonywał sam skarżący. W dniu 26 czerwca 2019 r. organ I instancji skierował do pełnomocnika skarżącego zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie lp. 4.2 oraz lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., informując go jednocześnie, zgodnie z art. 10 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zaistniałych naruszeń. Skarżący został również pouczony, iż powołując się na okoliczności z art. 92b i 92c u.t.d., powinien przedstawić dowody na poparcie swych twierdzeń. Do dnia wydania decyzji, skarżący nie odniósł się w żaden sposób do stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej naruszeń i nie przesłał żadnych wyjaśnień. W związku z powyższym organ za zasadne uznał wydanie decyzji w oparciu o ustalenia zawarte w protokole kontroli.

Organ I instancji wskazał, że stwierdzone podczas kontroli drogowej nieprawidłowości zostały właściwie zakwalifikowane i opisane, a także potwierdzone w protokole przesłuchania świadka - pasażera. Skarżący nie okazał prawa jazdy, z którego wynikałoby, iż posiada badania lekarskie i psychologiczne związane z pracą jako kierowca pojazdów wymagających prawa jazdy kategorii B - wykorzystywanych do zarobkowego transportu drogowego osób. Organ wskazał przy tym, że u.t.d. określa również odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego osób zarządzających transportem oraz innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym. Organ podkreślił, że każda osoba będąca osobą wykonującą czynności związane z transportem drogowym, dopuszczająca kierowców do wykonywania przewozu, zajmująca się obsługą codzienną pojazdu, zobowiązana jest dołożyć maksimum staranności, by powierzone jej zadania były wypełniane zgodnie z przepisami prawa, w przeciwnym razie winna liczyć się z konsekwencjami, jakie przewiduje ustawodawca za naruszenie przepisów, w tym przypadku – u.t.d.

Następnie organ I instancji przytoczył treść art. 5b ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d, art. 8 ust. 1 i 3 pkt 4, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, art. 39f ust. 1-2, art. 39l ust. 1 pkt 3 i 5, art. 72, art. 92a ust. 2, art. 92c ust. 1 u.t.d. po czym stwierdził, że nie ma wątpliwości, co do odpowiedzialności skarżącego za powstanie opisanego wyżej naruszenia.

W ocenie organu I instancji w sprawie nie znajduje również zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. Skarżący nie przytoczył bowiem wystarczających dowodów przemawiających za zastosowaniem tego przepisu. Ponadto skarżący sam pozbawił się prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, nie wnosząc do sprawy żadnych wyjaśnień. Organ dodał, że art. 92c dotyczy tylko sytuacji wyjątkowych, trudnych do przewidzenia, tj. sytuacji, których nie można przewidzieć podczas planowania zadania transportowego nawet pomimo zachowania należytej staranności. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby takie okoliczności zaistniały w sprawie. Odnośnie art. 92b u.t.d. organ I instancji wskazał, że w rozpatrywanym stanie faktycznym nie znajduje on zastosowania, ponieważ możliwość jego zastosowania istnieje jedynie w przypadku stwierdzenia naruszeń czasu pracy kierowcy, zaś w niniejszej sprawie takich naruszeń nie stwierdzono.

Organ I instancji wyjaśnił, że konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec m. in. osób zarządzających transportem bez dopełnienia stosownych obowiązków, które nakładają na nich przepisy u.t.d., jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Z obowiązujących powszechnie unormowań prawa wynika bezspornie, iż organy inspekcji transportu drogowego dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji. Ujawnione w trakcie kontroli drogowej nieprawidłowości są oczywiste, a wysokość kary jest sztywno określona w załączniku nr 4 do u.t.d.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie:

1) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza że skarżący takiej działalności nie prowadzi;

2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3) art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;

4) art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;

5) art. 92a ust. 3 u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12.000 zł - albowiem organ I instancji decyzją nr [...] wymierzył skarżącemu dodatkowo karę w wysokości łącznie 12.000 zł - zaś oba naruszenia stwierdzone przez organ wynikają z jednej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2019 r. stwierdzonej jednym protokołem kontroli.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-3, art. 39k ust. 1-2, art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. oraz lp. 4.2 i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d., użyte w ustawie określenie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.

Stosownie do treści art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:

1) ukończyła:

a) 18 lat - w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:

- C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną,

- C1 lub C1+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,

b) 21 lat - w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:

- C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,

- D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną,

- D1 lub D1+E, o ile przewóz wykonywany jest na liniach regularnych, których trasa nie przekracza 50 km i o ile kierowca uzyskał odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,

c) 23 lata - w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną;

2) posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, z zastrzeżeniem ust. 1a;

3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;

4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;

5) uzyskała kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną, zwane dalej "kwalifikacją";

6) ukończyła szkolenie okresowe.

Według art. 39j ust. 1-3 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (ust. 1). Badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3-6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 917, z późn. zm.), zwanej dalej "Kodeksem pracy" (ust. 2). Zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (ust. 3).

W myśl art. 39k ust. 1 i 2 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (ust. 1). Badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (ust. 2).

Zgodnie z art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (ust. 8).

Stosownie do treści lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł.

W myśl lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł.

Według art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej

- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., albowiem kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 2 i 8 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa natomiast w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wskazane w załączniku nr 2 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż zastosowania w sprawie nie znajdą również art. 189e i art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, że powołane przepisy art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. jednoznacznie wskazują, że przewóz drogowy może wykonywać tylko kierowca legitymujący się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zakres badań lekarskich i zasady ich przeprowadzenia określają przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy i przepisy rozdziału 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Natomiast zakres badań psychologicznych i zasady ich przeprowadzenia normują przepisy rozdziału 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej skarżący we własnym imieniu wykonywał krajowy transport drogowy osób. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził jednego pasażera z [...] w [...] przy ul. [...] na ul. [...] w [...]. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji [...]. Także za pośrednictwem tej aplikacji została pobrana opłata w wysokości 6,08 zł za wykonanie usługi. Opisaną usługę skarżący wykonywał samochodem osobowym marki Skoda o numerze rejestracyjnym [...], przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Przewóz ten skarżący wykonywał bez wymaganej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Skarżący przesłuchany w charakterze świadka potwierdził wykonanie usługi na wymienionej trasie. Skarżący zeznał również, że usługi są zamawiane przy pomocy aplikacji [...]. Pasażer przewożony przez skarżącego w zeznaniach złożonych w charakterze świadka wskazał również, że dopiero po wykonaniu usługi przewozu i uiszczeniu opłaty za wykonaną usługę zauważył, iż kierujący nie jest taksówkarzem. Zatem z powyższego wynika, że skarżący wykonał odpłatną usługę przewozu i powinien spełniać warunki określne w art. 39a ust. 1 pkt 1-4 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem kierujący musi nie tylko posiadać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, ale także musi legitymować się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący takich orzeczeń nie okazał do kontroli.

Organ odwoławczy również wskazał, że skontrolowany przewóz drogowy skarżący wykonywał we własnym imieniu i on wykonywał pracę kierowcy. Zatem na skarżącym spoczywał obowiązek zadbania o uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W ocenie organu odwoławczego słusznie organ I instancji uznał, że skarżący jest odpowiedzialny za naruszenia stwierdzone w decyzji i słusznie nałożył na niego łączną karę pieniężną w wysokości 2.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. oraz lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji skarżący miał zapewnione prawo do czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ pismem z dnia 26 czerwca 2019 r. organ I instancji zawiadomił go o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu i poinformował o treści art. 10 § 1 k.p.a. dotyczącej prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz wyznaczył skarżącemu 7-dniowy termin na złożenie wyjaśnień i przedłożenie swoich dowodów. Z przysługujących praw skarżący nie skorzystał. Zatem skarżący miał zapewnione prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Ponadto organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji dokonał także wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Swoje rozstrzygnięcie oparł na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zatem w ocenie organu odwoławczego, odwoływanie się skarżącego do naruszenia przez organ I instancji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. jest niezasadne.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy również wskazał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonanie przez skarżącego we własnym imieniu skontrolowanego przewozu osób. Natomiast świadczenie takich usług wymaga posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób. Obowiązek posiadania takiej licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W pełni bowiem zachowuje aktualność prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08).

Organ odwoławczy również podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącego niezarejestrowanie przez niego działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego nie jest tożsame z niewykonywaniem takiej działalności. Przeciwnie, można wykonywać działalność gospodarczą bez dokonania rejestracji takiej działalności i skarżący taką działalność wykonuje, co potwierdza chociażby wykonanie usługi w dniu kontroli. W ocenie organu działalność wykonywana przez skarżącego w zakresie transportu drogowego była działalnością zorganizowaną i wykonywaną w sposób ciągły. Świadczy o tym korzystanie przez skarżącego z aplikacji [...], bowiem przedsiębiorstwo [...] nie zajmuje się świadczeniem usług transportowych, a jedynie udostępnia użytkownikom aplikację [...] umożliwiającą zamawianie usług transportowych lub logistycznych u niezależnych usługodawców zewnętrznych świadczących tego rodzaju usługi i rozliczanie wykonanych usług. Zatem skarżący chcąc korzystać z ww. aplikacji musiał zamieścić swoje dane kierowcy i dane pojazdu, którym będzie wykonywał usługi przewozu osób. Zamieszczenie tych danych jest równoznaczne z zamiarem wykonywania takich usług w sposób ciągły i zorganizowany. Natomiast działalność wykonywana w taki sposób jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Działalność ta jest wykonywana pojazdami zarejestrowanymi w Polsce i bez przekraczania granic Polski, więc jest to krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d. Zdaniem organu również złożone przez skarżącego wyjaśnienia w charakterze strony potwierdzają wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Natomiast jeżeli w ramach takiej działalności osoba tę działalność wykonująca osobiście prowadzi pojazd, którym wykonywany jest przewóz drogowy osób, to jest zobowiązana legitymować się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skontrolowany przewóz skarżący wykonywał osobiście, więc był zobowiązany posiadać ww. orzeczenia.

Organ odwoławczy stwierdził, że także podniesiony zarzut nałożenia łącznej kary pieniężnej z przekroczeniem ograniczenia przewidzianego dla jednej przeprowadzonej kontroli jest niezasadny. Zgodnie z przepisami u.t.d. za naruszenie przepisów tej ustawy, odpowiedzialność ponoszą niezależnie zarówno przedsiębiorca (podmiot wykonujący przewóz drogowy), jak i zarządzający transportem bądź osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, co potwierdza treść art. 92a ust. 1 i 2 ww. ustawy. Stosownie do art. 92a u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przez podmioty, o których mowa w ust. 1 art. 92a u.t.d., oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem bądź osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł. Wykaz naruszeń popełnionych przez osoby, o których mowa w ust. 2 art. 92a u.t.d. oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Przepisy art. 92a u.t.d. także odrębnie dla każdego z ww. załączników określają wysokość ograniczenia wysokości łącznej kary pieniężnej za naruszenia popełnione przez podmioty wymienione w ust. 1 i ust. 2 art. 92a wymienionej ustawy. W przypadku kar pieniężnych nakładanych za naruszenia popełnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, kara łączna za wszystkie naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 zł. Natomiast w przypadku zarządzającego transportem bądź osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym kara łączna za wszystkie naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 3.000 zł. Jednak przepisy u.t.d. nie przewidują stosowania ograniczenia wysokości kary łącznej za wszystkie naruszenia popełnione z obydwu załączników. Jedyne ograniczenie jakie ta ustawa przewiduje w stosunku do naruszeń z załącznika nr 3 i nr 4 zostało określone w przepisie art. 92a ust. 10. W przypadku naruszeń stwierdzonych podczas kontroli w dniu [...] marca 2019 r. popełnionych przez skarżącego nie zachodzi możliwość zastosowania tego przepisu, ponieważ czyny będące naruszeniami z załącznika nr 3 ww. ustawy nie stanowią jednocześnie naruszeń, o których mowa w załączniku nr 4 do tej ustawy. Zatem za naruszenia popełnione przez skarżącego w dniu kontroli organ I instancji mógł nałożyć łączną karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 3 i łączną karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 4 do u.t.d.

Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniały również okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c u.t.d., w myśl którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1) lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że powołany przepis pozwala na uniknięcie odpowiedzialności, wówczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Jednak przesłanki wskazane w tym przepisie nie odnoszą się do zwykłego zachowania podmiotu wykonującego czynności związane z wykonywanym przewozem drogowym, lecz do sytuacji wyjątkowych, których ten podmiot przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Uwolnienie się od odpowiedzialności za popełnione naruszenie jest możliwe tylko po wykazaniu przez podmiot wykonujący czynności związane z przewozem drogowym braku wpływu na powstanie naruszenia. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy nie zawiera dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego. W odwołaniu także nie wskazano dowodów mogących potwierdzić istnienie takich okoliczności. Zatem brak jest podstaw do zastosowania powołanego przepisu.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego. Skarżący powtórzył zarzuty sformułowane w pkt 1-4 odwołania od decyzji organu I instancji, a ponadto zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt;

- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając zarzut braku ustalenia, że skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. skarżący podkreślił, że zgodnie z powyższym przepisem krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast zgodnie z art. 5b u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Skarżący stwierdził, że aby uznać, że wykonywał on krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji, należy w pierwszej kolejności ustalić czy podejmowane przez niego czynności mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Wykonywanie krajowego transportu krajowego zakłada bowiem świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. W tym kontekście skarżący skonstatował, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie ustalił czy formalnie skarżący posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez niego wykonywane (stwierdzony w toku kontroli) posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej.

Następnie skarżący odwołał się do definicji pojęcia "działalności gospodarczej" zawartej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - prawo przedsiębiorców. Skarżący stwierdził, że nie tylko nie posiadał statutu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył orzeczenia sądów powszechnych i administracyjnych.

Skarżący podkreślił, że nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera przez platformę internetową o nazwie [...]. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...] (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Ponadto zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową [...] - karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz [...].

W dalszej kolejności skarżący podkreślił, że sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Zdaniem skarżącego, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której dokonał on jednorazowego przewozu. Innymi słowy, z samego faktu że skarżący wykonał przejazd na określonej trasie, za którą pasażer miał uiścić opłatę (zresztą nie na rzecz skarżącego) w żaden sposób nie wynika, że czynności wykonywane przez skarżącego nosiły znamiona ciągłości czy zorganizowania - a więc elementów niezbędnych by uznać je za czynniki świadczące o wykonywaniu działalności gospodarczej.

Zdaniem skarżącego, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób w żadnym razie stwierdzić, że wykonywał on transport drogowy. Protokół kontroli drogowej, stanowiący podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wskazuje, na jakiej podstawie skarżący miałby dopuścić się "wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia". Sam brak okazania dowodu rejestracyjnego oraz zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji nie świadczy w żaden sposób o tym, że skarżący wykonywał w dniu kontroli transport drogowy.

Skarżący zakwestionował twierdzenie organu, jakoby w dniu [...] marca 2019 r. wykonywał transport drogowy oraz przewóz okazjonalny.

Podsumowując skarżący stwierdził, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego. Ponadto opierając się jedynie na protokole przeprowadzonej kontroli, nałożył na skarżącego karę, nie stwierdziwszy uprzednio, że wykonywane przez niego czynności nosiły znamiona działalności gospodarczej. Skarżący podniósł, że konsekwencją stwierdzenia, że nie wykonywał on krajowego transportu drogowego, oraz że nie wykonywał ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy musi być uznanie, że nie podlega on obowiązkom posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W odpowiedzi na skargę skarżący podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

W toku przeprowadzonej z urzędu (art. 134 § 1 p.p.s.a.) legalnościowej kontroli zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa procesowego i materilanego, których rodzaj i stopień uzasadniałyby wzruszenie mocy obowiązującej powyższych orzeczeń na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.

Strona skarżąca podjęła próbę zakwestionowania legalności proceduralnej i materialnoprawnej kontrolowanych orzeczeń, formułując określone zarzuty, które Sąd poddał szerszej ocenie, uwzględniającej zasadę niezwiązania granicami skargi.

Stan faktyczny sprawy został ustalony i wyjaśniony przez organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy i w związku z tym mógł stać się przedmiotem subsumpcji materialnoprawnej.

Administracyjna kara pieniężna została nałożona na skarżącego jako "inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym" w rozumieniu art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z powyższym przepisem tego rodzaju osoba, która faktycznie wykonuje czynności związane z przewozem drogowym i która jednocześnie narusza prawne obowiązki lub warunki tego przewozu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do treści art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.

Organy na podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych stwierdziły, że skarżący jako kierowca wykonywał przewóz drogowy osób, nie posiadając orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Powyższe naruszenia obowiązków ustawowych są sankcjonowane karami w łącznej wysokości 2.000 złotych, zgodnie z treścią poz. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.

Z powyższą kwalifikacją prawną zachowań skarżącego jako kierowcy, który faktycznie wykonując czynności związane z przewozem drogowym naruszył ustawowe warunku przewozu, koresponduje treść art. 39a ust. 1 pkt. 3-4), art. 39j ust. 1-3 i art. 39k ust. 1-2 w zw. z art. 39m u.t.d. Zgodnie z tym ostatnim przepisem wymagania, o których mowa w art. 39a-39l u.t.d., stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Oznacza to, że każda osoba (nawet niebędąca przedsiębiorcą), która podejmuje się czynności polegających na wykonywaniu przewozu drogowego, podlega na mocy art. 39a ust. 1 pkt. 3-4), art. 39j ust. 1-3 i art. 39k ust. 1-2 u.t.d. obowiązkowi poddania się badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W związku z tym zasadnicza część zarzutów i szerokiej argumentacji skargi, która kwestionuje status skarżącego jako przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy, nie ma w sprawie istotnego znaczenia. Istotne jest bowiem to, że skarżący wykonywał faktycznie jako kierowca czynności stanowiące przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 pkt. 6a) u.t.d. Zgodnie z art. 4 pkt 6a u.t.d. definicja "przewozu drogowego" jest bardzo szeroka, gdyż obejmuje ona nie tylko transport drogowy (zdefiniowany w art. 4 pkt. 3 w zw. z art. 4 pkt. 1 i 2 u.t.d.) i niezarobkowy przewóz drogowy (zdefiniowany w art. 4 pkt. 4 u.t.d.), lecz także "inny przewóz drogowy" w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Zgodnie z art. 4 lit. a) cyt. rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. "przewozem drogowym" jest "każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy". Oznacza, że "innym przewozem drogowym" jest przykładowo przewóz choćby jednej osoby pojazdem w rozumieniu art. 4 lit. b) cyt. rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., a więc pojazdem silnikowym, ciągnikiem, przyczepą lub naczepą albo zespołem tych pojazdów (z tym zastrzeżeniem, że: "pojazd silnikowy" to pojazd z własnym napędem, poruszający się po drogach, inny niż pojazdy stale poruszające się po szynach i zwykle używany do przewozu osób lub rzeczy, "ciągnik" to pojazd z własnym napędem, poruszający się po drogach, inny niż pojazd stale poruszający się po szynach i skonstruowany specjalnie do ciągnięcia, pchania lub poruszania przyczep, naczep, urządzeń lub maszyn; "przyczepa" to pojazd skonstruowany do sprzęgania go z pojazdem silnikowym lub ciągnikiem; "naczepa" to przyczepa bez przedniej osi sprzęgana w taki sposób, że znaczna cześć jej ciężaru i ciężaru jej ładunku spoczywa na ciągniku lub pojeździe silnikowym). Pojazdem w ramach przewozu drogowego w rozumieniu art. 4 lit. a) cyt. rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. jest więc każdy pojazd silnikowy, niezależnie od cech konstrukcyjnych. Jednocześnie przepis art. 4 lit. c) powyższego rozporządzenia stanowi, że "kierowca" to osoba, "która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby". W sprawie bezsprzecznie ustalono, że skarżący za pośrednictwem aplikacji [...] podjął się jako kierowca czynności polegających na odpłatnym przewozie osoby do ustalonego miejsca przeznaczenia.

Ubocznie należy również uwzględnić argumenty celowościowe i funkcjonalne przyjętego sposobu wykładni i zastosowania prawa materialnego w przedmiotowej sprawie. W interesie społecznym oraz zgodne z celem zapewnienia skuteczności regulacji administracyjnoprawnej w zakresie ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia w ruchu drogowym było wprowadzenie obowiązku posiadania ważnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy względem wszystkich osób, które faktycznie podejmują się wykonywania czynności związanych z przewozem drogowym osób lub rzeczy w rozumieniu art. 4 pkt. 6a u.t.d. w zw. z art. 4 lit. a) cyt. rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r.

Nie jest natomiast prawidłowa kwalifikacja czynności przewozowych skarżącego (który przewoził jedynie jedną osobę samochodem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu do pięciu osób łącznie z kierowcą) jako przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt. 11 u.t.d., albowiem zgodnie z treścią art. 2 pkt. 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 "usługi okazjonalne" oznaczają "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika", a zatem przewóz okazjonalny – zgodnie z treścią art. 4 pkt. 11 u.t.d. – to taki przewóz osób rozumianych jako grupy pasażerów, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.