Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "P. P." Spółki z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3306/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "P. P." Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił P. P. Spółce z o.o. K. wstrzymania wykonania objętej jej skargą decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia.

Sąd I instancji analizując przedstawione przez skarżącą dokumenty finansowe, stwierdził, że spółka osiąga znaczne przychody, posiada środki w kapitale zakładowym, majątku czy środkach finansowych, nadal prowadzi działalność gospodarczą. W przedstawionym sprawozdaniu z działalności w roku obrotowym 2014 w zakresie prognozy działalności gospodarczej skarżącej na rok 2015 wskazano na konieczność rozszerzenia działalności "na inną płaszczyznę" np. na wynajem nieruchomości w związku przeszkodami uniemożliwiającymi dalszy rozwój działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych. Wskazano na możliwość działalności w innej branży, co jest możliwe w świetle wpisanej do rejestru sądowego przedmiotu działalności spółki. Sąd wskazał więc, że spółka dynamicznie reaguje na zmianę sytuacji gospodarczej, w której działa, planuje kroki w celu dywersyfikacji działalności poprzez dalszy jej rozwój, poszerzenie kontaktów handlowych, marketing, zwiększenie rentowności sprzedaży. Dalej Sąd stwierdził, że przedstawione informacje o jej sytuacji finansowej wskazują, że w 2014 r. skarżąca uzyskała zysk netto w wysokości 3.203.997,72 zł. Zgodnie ze sprawozdaniem finansowym przewidywała przeznaczyć zysk w 100 % na wypłatę dywidendy, pomimo, że w roku 2014 przeciwko skarżącej organy administracji prowadziły postępowania administracyjne w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych albo odmownie załatwiały wnioski skarżącej o przedłużenie zezwoleń na prowadzenie działalności poprzez urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. Ponadto w sprawozdaniu finansowym za 2014 r. stwierdzono, że spółka na dzień 31 grudnia 2014 r. posiadała aktywa o łącznej wartości 16.195.214,26 zł, w tym 70% aktywów stanowiły aktywa trwałe (np. środki trwałe, w tym grunty, budynki). Majątek trwały spółki w całości był finansowany kapitałem własnym (wkłady właścicieli oraz zysk wypracowany przez spółkę). W pasywach spółki (kapitały własne i zobowiązania, tj. kapitały obce) kapitały własne stanowiły 89% ogólnej wartości pasywów. Sąd zwrócił uwagę, że w 2014 r., skarżąca poniosła nakłady na środki trwałe w wysokości 148.055,61 zł, które "wytworzyła własnymi siłami jednostki" oraz że w latach 2009 – 2011 udzieliła pożyczek powiązanej jednostce tj. spółce C. V. Sp. z o.o. w kwocie 1.400.000 zł. Termin spłaty pożyczek upływał w 2014 r. W latach 2012 - 2014 spółka powinna uzyskać dochód z tytułu odsetek od udzielonych pożyczek w wysokości 140.000 zł za poszczególne lata. W dniu 31 grudnia 2014 r. Zarząd spółki zadecydował o umorzeniu pożyczek wraz z odsetkami na łączną kwotę 1.997.589,04 zł, z uwagi na brak spłaty pożyczek wraz z odsetkami przez jednostkę powiązaną. Nie wyjaśniono, czy skarżąca podejmowała jakiekolwiek działania w celu wyegzekwowania należności od dłużnika.

Podsumowując powyższą analizę Sąd stwierdził, że przedstawione przez stronę materiały nie świadczą o ryzyku wystąpienia przesłanek wskazanych w treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

P. P. Spółce z o.o. w K. zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niesłuszne niezastosowanie, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wstrzymania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r.

W piśmie uzupełniającym zażalenie spółka w ramach zarzuty naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazała, że polegało ono na: nieuwzględnieniu wniosku pomimo zaistnienia i wykazania przez skarżącą przesłanek wynikających z powyższego przepisu, w szczególności wobec wykazania, że wykonanie decyzji ostatecznej, mocą której nałożono na skarżącą karę pieniężną powoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (1); nieprawidłowej jego wykładni, poprzez zupełne pominięcie przy ocenie zasadności wniosku faktu uprawdopodabniającego rację skarżącej w odniesieniu do samej decyzji, które w kontekście wykładni celowościowej i systemowej przepisu, oraz przy uwzględnieniu norm prawa międzynarodowego, mają istotne znaczenie dla oceny zasadności udzielania tymczasowej ochrony.

Podnosząc te zarzuty skarżąca spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, od czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiotowej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

Podkreślić również należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy uznać należy, że ocena wniosku skarżącej spółki, jakiej dokonał Sąd I instancji była co do zasady prawidłowa. Dokonał on bowiem rzetelnej analizy dokumentów przedstawionych przez stronę wnioskującą o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i doszedł do prawidłowego wniosku, że spółka nie uprawdopodobniła, iż zachodzi wobec niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Mankamentem przedstawionych w uzasadnieniu motywów zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji zastosowanie odpowiednich przesłanek przy rozpoznaniu wniosku skutkujących odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, było niedostrzeżenie przez Sąd I instancji okoliczności dotyczącej okresu, jakiego dotyczył przedłożone przez stronę dokumenty mające wykazać zasadność żądania zastosowania w stosunku do niej ochrony tymczasowej oraz daty, w której wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został złożony.

Skarżąca spółka, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W., sformułowała w ramach wywiedzionej od tej decyzji skargi, która została sporządzona w dniu 7 lipca 2015. Wniosek ten został następnie uzupełniony pismem z dnia 4 września 2015 r.

Przedłożony przez stronę wraz z wnioskiem materiał dowodowy, mający poprzeć podniesione w nim twierdzenia i stanowisko strony, dotyczył natomiast stanu finansowego i majątkowego spółki na dzień 31 grudnia 2014 r. – bilans, zmiany w kapitale (funduszu) własnym, rachunek przepływów pieniężnych, bądź w przypadku sprawozdania finansowego, rachunku zysków i strat, informacji podatkowej do sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności dotyczył całego 2014 roku.

Mając na uwadze informacje wynikające z wymienionych dokumentów w aspekcie podniesionych w uzasadnieniu wniosku okoliczności stwierdzić należy, że spółka nie przedstawiła swojej aktualnej, jak najbardziej bieżącej w dacie sporządzenia skargi, sytuacji finansowej i majątkowej, która pozwoliłaby na rzetelną i obiektywną ocenę możliwości spowodowania negatywnych skutków przez wykonanie zaskarżonej decyzji, tak w zakresie objętego skargą rozstrzygnięcia organu jak i innych spraw w wyniku, których skarżąca zobowiązana została do uiszczenia kar pieniężnych. Zauważyć w tym zakresie należy, że przedłożone przez skarżąca wraz wnioskiem dokumenty jakkolwiek wystarczyły do dokonania oceny wniosku, co uczynił Sąd I instancji, to nie dotyczyły w sposób bezpośredni jej aktualnej w momencie formułowania żądania wstrzymania wykonania decyzji, sytuacji majątkowej pozwalającej na ocenę możliwości wystąpienie jednej bądź obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej wobec strony. Fakt przedłożenia dokumentu dotyczącego zaliczki na CIT – 8 za okres od 1 stycznia do 31 maja 2015 r. wraz z wnioskiem oraz uzupełnienie samego wniosku pismem z dnia 4 września 2015 r. wskazywały na istniejącą po stronie skarżącej możliwość uzupełnienia żądania o dodatkowe dane i informacje jeszcze przed rozpoznaniem przez Sąd I instancji wniosku.

Reasumując, Sąd I instancji trafnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., z tym, że nie wziął pod uwagę wskazanego powyżej stanu sprawy w zakresie wniosku, iż materiał dowodowy do niego załączony nie obrazował najaktualniejszej sytuacji finansowej spółki.

Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu argumentacji, że sytuacja finansowa skarżącej uległa pogorszeniu w stosunku do lat ubiegłych, a więc do okresu, który Sąd wziął pod uwagę rozpoznając wniosek, mogłyby mieć znaczenie w sprawie o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Jednakże na obecnym etapie postępowania NSA nie rozpatruje ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ale bada zgodność z prawem działania Sądu I instancji, a więc rozstrzyga na podstawie stanu, jaki istniał w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Natomiast oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia ponowienia wniosku w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 p.p.s.a. Przedłożona dokumentacja mająca stanowić załącznik do zażalenia, z powyższych przyczyn nie mogła odnieść oczekiwanego skutku, a ponadto została ona złożona po terminie do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.