Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpatrzeniu w dniu 8 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczemu z dnia [...] 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Postanowieniem z dnia 25 września 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku P. K., odmówiło przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 22 maja 2020 r.

Powyższe rozstrzygnięcie, zawierające pouczenie o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji, zostało wysłane na adres P. K. i odebrane w dniu 29 września 2020 r., przez dorosłego domownika, który podjął się oddać pismo adresatowi.

W dniu 12 listopada 2020 r. P. K. nadał w urzędzie pocztowym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wyżej opisane postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że orzeczenie organu II instancji odebrała jego małżonka, która dopiero w dniu 11 listopada 2020 r. przekazała mu pocztę, na potwierdzenie czego załączył jej oświadczenie. Skarżący podniósł nadto, że niezwłocznie po zapoznaniu się z orzeczeniem SKO, wniósł skargę do sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Na mocy art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).

Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący składając skargę w dniu 12 listopada 2020 r. uchybił trzydziestodniowemu terminowi do jej wniesienia, skoro termin ten z uwagi na doręczenie postanowienia dorosłemu domownikowi (który podjął się oddać pismo adresatowi) w dniu 29 września 2020 r., upływał z dniem 29 października 2020 r. Jednocześnie złożony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu spełnia warunki formalne, gdyż skarżący dokonał czynności, o której mowa w art. 87 § 4 P.p.s.a. (tj. przedłożył skargę) oraz dochował siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a., skoro zgodnie z jego oświadczeniem przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 11 listopada 2020 r., zaś wniosek złożył dnia następnego, tj. 12 listopada 2020 r.

Przechodząc do oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu wskazać należy, że w orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy wzięciu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, opubl. w Lex nr 1530525).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.

Jako przesłankę braku winy skarżący wskazał na fakt odebrania przesyłki zawierającej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 września 2020 r. przez żonę i nieprzekazanie mu we właściwym czasie, co skutkowało uchybieniem terminu do złożenia skargi.

Wskazać trzeba, że w myśl art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256, dalej jako "k.p.a.") w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Przewidziany w tym przepisie sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba która pokwitowała jego odbiór i wskazana została na potwierdzeniu odbioru przesyłki jako domownik adresata, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz, że pismo to zostało mu skutecznie doręczone.

Jak wynika z akt sprawy odbiór postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 września 2020 r., nr [...] pokwitował dorosły domownik, a zatem w sprawie mamy do czynienia z doręczeniem dokonanym w trybie art. 43 k.p.a.

Dorosły domownik poprzez podpisanie w swoim imieniu dokumentu potwierdzającego doręczenie przesyłki, tym samym zobowiązał się do przekazania korespondencji do rąk skarżącego. Jeżeli odbierający pismo domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1739/17, dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W takiej sytuacji wszelkie zaniedbania w zakresie właściwego i terminowego przekazania korespondencji obciążają samego adresata, gdyż to on powinien zadbać o takie zorganizowanie jej odbioru, aby nie wywoływało to dla niego negatywnych konsekwencji procesowych. Dlatego też zaniechanie dorosłego domownika w terminowym przekazaniu przesyłki nie może być kwalifikowane jako brak winy adresata, skoro to on ponosi ryzyko działań takiej osoby. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest również pogląd, że niedbalstwo domownika strony w przekazaniu korespondencji wywołuje skutki dla adresata i nie stanowi okoliczności uprawdopodabniającej, że uchybienie terminu przez adresata było niezawinione (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2506/16, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 27 luty 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 204/19, postanowienia WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2991/16, czy z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 66/19, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego uznać należy, to na adresacie spoczywa odpowiedzialność za zaniechania dorosłego domownika, który podjął się odbioru i przekazania korespondencji. Stąd też fakt, że żona skarżącego nie przekazała mu niezwłocznie odebranej przez siebie przesyłki, nie może być kwalifikowany jako brak jego winy w niedochowaniu terminu. Zauważyć należy, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna podać takie okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając obiektywnie podjęcie określonych czynności. Tymczasem skarżący nie wskazał, że na gruncie niniejszej sprawy wystąpiły nagłe i nie dające się przewidzieć i usunąć przeszkody w terminowym przekazaniu korespondencji przez żonę.

Z tych względów, sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.