Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia danych osobowych skargę oddala

M. W. pismem z dnia 11 marca 2020r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Prezes Sądu w zakresie udostępnienia informacji i wydanie kopii przetwarzanych przez podmiot administrowany "Opiniodawczy Zespół Specjalistów Sądowych" danych osobowych o

skarżącej i jej dziecku.

W uzasadnieniu podała, iż pismem z dnia 3.10.2018 roku zwróciła się do Administratora Danych Osobowych o udostępnienie informacji jakie dane osobowe w w/w zakresie są przetwarzane oraz wydanie ich kopii. W dniu 7.11.2018r, otrzymała ogólne pismo w sprawie polityki przetwarzania danych, a uzasadnienie nie wskazywało by sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta (brak było odwołania się w sposób stanowczy wskazujący na odmowę i szczegółowej podstawy prawnej w uzasadnieniu.) W uzasadnieniu Administrator Danych Osobowych nie powołał się na konkretne artykuły ustawy dające mu prawo ograniczyć dostęp do wiedzy o danych osobowych przetwarzanych przez instytucje, a jedynie na potencjalną możliwość ograniczenia ustawowego tego prawa wnoszącym. Uznając, że taka forma odpowiedzi jest brakiem podjęcia decyzji administracyjnej, wniosła do organu skargę na bezczynność pismem z dnia 3.02.2020r. Pismem z dnia 19.02.2020r. administrator danych osobowych rozwinął uzasadnienie o wskazanie podstawy prawnej, poprzez przywołanie punktu 9.3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 lutego 2016 r. w sprawie ustalenia standardów metodologii opiniowania w opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów. Prezes sądu po raz kolejny odmówił udostępnienia informacji o przetwarzanych danych osobowych i wydania ich kopii. Forma odpowiedzi nie spełnia warunków koniecznych wymaganych przez kpa poprzez nie dołączenie do pisma pouczeń o trybie i terminach zawitych na złożenie skargi. Pismo również nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa zgodnego z regułami opisanymi w konstytucji i kpa.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art 51 ust 1-3 Konstytucji RP, uszczegółowionych w ustawie z dnia 10 maja 2018r. o ochronie danych osobowych poprzez nie wskazanie ustawy ograniczającej dostęp osoby, której dane są przetwarzane do ich treści oraz art. 93 ust. 2 poprzez uzasadnienie decyzji odmowy dostępu zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 lutego 2016 r. w sprawie ustalenia standardów metodologii opiniowania w opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów. W piśmie uzupełniającym skargę zarzuciła ponadto naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018r. o ochronie danych osobowych, poprzez niewykazanie przesłanki zagrożenia dla realizacji celu publicznego w postaci niezależności sądów i postępowania sądowego oraz uniemożliwienie lub utrudnienie prawidłowego wykonywania zadania publicznego, w świetle art. 15 ust. 1-3 oraz art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 2016/679. Skarżąca wniosła też o zasądzenie kosztów sądowych.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o oddalenie skargi podając, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych Administrator wykonujący zadanie publiczne nie przekazuje informacji, o których mowa w art. 15 ust. 1 - 3 rozporządzenia 2016/679, jeżeli służy to realizacji zadania publicznego i niewykonanie obowiązków, o których mowa w art. 15 ust. 1-3 rozporządzenia 2016/679 jest niezbędne dla realizacji celów, o których mowa w art. 23 ust. 1 tego rozporządzenia, a w szczególności dla realizacji celów polegających na ochronie niezależności sądów i postępowania sądowego. Zgodnie z punktem 9.3. Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 lutego 2016r. w sprawie ustalenia standardów metodologii opiniowania w opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów (Dz. Urz. MS.2016.76) - materiały pochodzące z badania, stanowiące podstawę wydania opinii, nie mogą być udostępniane osobom badanym. Nie ma racji skarżąca również formułując skargę na decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Taka decyzja nie była bowiem wydawana, nie zachodziły ku temu żadne prawne przesłanki. Taka decyzja ewentualnie mogłaby zapaść, gdyby złożony wniosek oparto na trybie wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast złożony przez skarżącą wniosek o udostępnienie informacji oparty był na żądaniu wynikającym z 15 punkt 3 oraz punkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (DE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych. Zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych stosowna odpowiedź w tym zakresie została skarżącej udzielona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na jej niedopuszczalność.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast w myśl § 2 ww. artykułu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto, zgodnie art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast według § 3 omawianego artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się jednolite stanowisko, zgodnie z którym skarga na bezczynność lub przewlekłość organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Nie jest zatem dopuszczalna skarga na bezczynność, gdy załatwienie sprawy nie może nastąpić w drodze decyzji lub postanowienia i nie dotyczy aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.

W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła Prezesowi Sądu bezczynność lub przewlekłość w przedmiocie udostępnienia jej, przetwarzanych przez Prezesa Sądu, danych osobowych wnioskodawczyni i jej dziecka. Jednakże w tym wypadku Prezes Sądu nie występuje w roli organu administracji, na którym według przepisów prawa ciąży obowiązek wszczęcia postępowania i wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków skarżącego. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) - zwanego dalej: rozporządzeniem 2016/679, Prezes Sądu jest administratorem danych osobowych, na którego rozporządzenie nakłada określone obowiązki w zakresie przetwarzania danych osobowych. Obowiązkom tym odpowiadają z kolei uprawnienia osoby, której dane dotyczą, w tym określone w art. 15 rozporządzenia 2016/679 prawo do uzyskania od administratora kopii danych osobowych podlegających przetwarzaniu.

Natomiast w świetle obowiązującej ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (dalej: u.o.d.o.) organem właściwym w sprawie ochrony danych osobowych jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (art. 34 ust. 1 u.o.d.o.), który m.in. prowadzi postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych (art. 60 u.o.d.o.) oraz przeprowadza kontrolę przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych (art. 78 ust. 1 u.o.d.o.).

W świetle art. 7 ust. 1-4 u.o.d.o. w sprawach nieuregulowanych w ww. ustawie do postępowań administracyjnych przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych, o których mowa w rozdziałach 4-7 i 11, stosuje się ustawę Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowanie przed Prezesem Urzędu jest postępowaniem jednoinstancyjnym. Do postanowień wydanych w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, na które zgodnie z ustawą Kodeks postępowania administracyjnego służy zażalenie, przepisów o zażaleniu nie stosuje się. Na postanowienia, o których mowa w ust. 3, służy skarga do sądu administracyjnego.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność, czy przewlekłość Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia przetwarzanych danych osobowych wnioskodawczyni i jej dziecka jest niedopuszczalna, bowiem ten podmiot, jako administrator danych, nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie ma możliwości wydawania decyzji, postanowień czy innych aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stąd też nie można zarzucić mu bezczynności w tym zakresie.

Jeżeli natomiast skarżąca uważa, że Prezesa Sądu narusza obowiązki wynikające z przepisów o ochronie danych osobowych, to powinna zwrócić się ze stosownym żądaniem do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Kończąc należy też wskazać, że identyczny pogląd prawny został wyrażony w analogicznej sprawie, zakończonej prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2019 r., wydanym do sygnatury akt VIII SAB/Wa 21/19.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (punkt II sentencji)