Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.

A W.właściciel Biura Detektywistycznego "(...)", pismem z dnia (...). zwrócił się do Starosty z wnioskiem o podanie numerów ksiąg wieczystych urządzonych dla nieruchomości, należących do wymienionych we wniosku osób fizycznych oraz spółek, wraz z podaniem danych dotyczących sprzedaży tych nieruchomości w okresie ostatnich 5 lat. Jako podstawę wniesionego żądania, A W. przywołał art. 2, 8 ust. 1 i art. 9 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych oraz przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, wyjaśniając jednocześnie, iż informacje te są niezbędne do prowadzonego postępowania komorniczego i zostaną wykorzystane w dalszych czynnościach procesowych.

Postanowieniem z dnia (...). znak: (...) Starosta na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) oraz art. 7 i 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. Nr 101, poz. 926), odmówił wydania wypisu z ewidencji gruntów o żądanej treści.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że warunkiem uzyskania zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków przez osobę nie będącą właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomości, której to zaświadczenie ma dotyczyć, jest wykazanie przez nią interesu prawnego w ubieganiu się o taki dokument. W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, a dołączone do wniosku dokumenty świadczą jedynie o istnieniu interesu faktycznego, który nie jest tożsamy z interesem prawnym.

Na postanowienie to wnioskodawca złożył zażalenie wskazując, iż złożony przez niego wniosek błędnie został zakwalifikowany przez Starostę jako wniosek o wydanie wypisów z ewidencji gruntów i budynków. W ocenie wnioskodawcy organ oparł się na niewłaściwej podstawie prawnej przywołując art. 217 Kpa oraz art. 24 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 7 i 23 ustawy o ochronie danych osobowych. Stąd też odmowę udzielenia informacji odnośnie nieruchomości, uznał za bezpodstawną.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia (...) znak: (...) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że podstawową formą udzielenia informacji z ewidencji gruntów i budynków w zakresie obejmującym dane w niej zawarte jest wypis, który w myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma formę zaświadczenia. Dlatego też, w ocenie organu, nieistotnym jest czy wnioskodawca żądał wydania wypisu, zaświadczenia czy też udzielenia informacji na podstawie wskazanej ewidencji, w bliżej nieokreślonej formie.

Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał, że posiada interes prawny uzasadniający wydanie wypisu. W pierwszej kolejności organ podniósł, iż faktyczny interes strony w uzyskaniu informacji, które miałyby być wykorzystane w postępowaniu egzekucyjnym, nie jest tożsamy z interesem prawnym w rozumieniu art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 217 Kpa. Wskazując na różnice pomiędzy interesem prawnym w postępowaniu cywilnym o zapłatę świadczenia pieniężnego, a interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym o wydanie zaświadczenia, organ odwołał się do przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.). Przywołując przepis art. 797 i art. 797¹ Kodeksu postępowania cywilnego organ podniósł, iż nie należy do obowiązków wierzyciela poszukiwanie poszczególnych składników majątku dłużnika, a tym bardziej dostarczanie zaświadczeń organu administracji publicznej wskazujących na składniki majątku dłużnika. Uprawnienie takie w zakresie uzyskania informacji posiadają natomiast organy egzekucyjne. Powołując się w dalszej części uzasadnienia na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, organ zajął stanowisko, iż wnioskodawca poprzez wniosek o wypis z ewidencji gruntów i budynków zmierzał do ujawnienia majątku dłużników, co należy do właściwości sądu powszechnego.

Z powyższych względów organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A W. zarzucił organom naruszenie:

- art. 217 § 2 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2, 8 ust. 1 i art. 9 ustawy o usługach detektywistycznych, poprzez przyjęcie, iż uregulowania zawarte w tej ustawie nie dają podstawy do uznania interesu prawnego strony w dochodzeniu opisanych wyżej informacji,

- art. 7 i 9 Kpa poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia interesu prawnego strony,

- art. 107 § 3 Kpa poprzez niewystarczające uzasadnienie dokonanej przez organ wykładni przepisów, a w szczególności nie wyjaśnienie przyczyn, dla których organ uznał, iż interes prawny strony nie może wynikać z przepisów ustawy o usługach detektywistycznych.

Na wstępie skargi strona wskazała, iż "źródłem interesu prawnego może być każda norma prawa materialnego, a nie tylko norma zawarta w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne czy też Kodeksie postępowania administracyjnego...". W ocenie strony interes prawny strony wynika z ustawy o usługach detektywistycznych. Powołując się na przepis art. 2 tej ustawy strona wyjaśniła, iż usługi detektywistyczne polegają m.in. na poszukiwaniu mienia, i że w trakcie tych czynności detektyw może uzyskiwać informacje od osób fizycznych, przedsiębiorców, instytucji, a także organów administracji rządowej lub samorządowej (art. 9). W związku z powyższym detektywi mają prawo do przetwarzania danych osobowych, zebranych w toku tych czynności, nawet bez zgody osób, których dane dotyczą (art. 8 ust. 2 tej ustawy). Strona uznała, iż powołane przepisy prawa dają jej "indywidualny, konkretny, aktualny i obiektywny interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów." Jednocześnie skarżący wskazał, iż żaden przepis prawa nie zawiera ograniczeń w zakresie przysługujących detektywom uprawnień do ubiegania się o wydanie wskazanego zaświadczenia.

Ponadto skarżący wyjaśnił, iż wbrew stanowisku organów nie żądał ujawnienia danych osobowych właścicieli nieruchomości, a jedynie potwierdzenia, iż osoby wskazane w tym wniosku figurują jako właściciele nieruchomości. Brak wezwania do uzupełnienia wniosku i pouczenia o konsekwencjach błędów zawartych w tym wniosku, zdaniem strony, stanowi naruszenie przez organ art. 7 i 9 Kpa.

W konkluzji skargi A W, nie zgadzając się z zarzutem organu, iż jego wniosek zmierzał do wyjawienia majątku konkretnych osób podkreślił, że zamiarem skarżącego było jedynie uzyskanie "urzędowego potwierdzenia, czy takie osoby w ewidencji nieruchomości figurują lub figurowały jako właściciele ...".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie w odniesieniu do zarzutów podniesionych przez skarżącego organ wyjaśnił, iż skarżący nie mógł skutecznie wywodzić interesu prawnego z przytoczonych przez siebie przepisów ustawy o usługach detektywistycznych, gdyż już sam przepis art. 2 ustawy o usługach detektywistycznych zawiera klauzulę ograniczającą prawo do uzyskiwania przez detektywa informacji w trakcie dokonywanych przez niego czynności, w takim zakresie, w jakim przewidują to przepisy innych ustaw. W ocenie organu takimi przepisami są powołane w zaskarżonej decyzji przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Kodeksu postępowania cywilnego.

Zdaniem organu nie ma również wątpliwości co do tego, że we wniosku skarżący domagał się ujawnienia majątku konkretnych podmiotów, bowiem jak sam skarżący wskazał, dane te miały być wykorzystane do prowadzenia egzekucji komorniczej.

Powołując się na przepis art. 64 § 2 Kpa organ wyjaśnił ponadto, iż nie był zobowiązany do wzywania strony do uzupełnienia wniosku, gdyż procedura ta stosowania jest jedynie w przypadku, gdy wniosek złożony w postępowaniu administracyjnym zawiera braki formalne. Natomiast podanie strony braków takich nie zawierało. W konkluzji organ stwierdził, iż zarzut naruszenia art. 7 i 9 Kpa, sprowadzający się do zaniechania wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku o wykazanie interesu prawnego jest bezzasadny. Organ uznał bowiem, iż przepisy prawa, na podstawie których skarżący wywodził swój interes prawny zostały przez skarżącego powołane we wniosku o wydanie zaświadczenia, przez co treść żądania była dla organu jasna, zaś samo podane zawierało żądanie, które z przyczyn merytorycznych nie mogło być uwzględnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Rozpatrywana sprawa dotyczy odmowy wydania z ewidencji gruntów i budynków wypisu, dla gruntów stanowiących własność określonych podmiotów z tego względu, iż wniosek w sprawie został złożony przez A W., właściciela biura detektywistycznego "(...)", który w ocenie organów administracji publicznej, nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu przedmiotowego zaświadczenia.

Wypis z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 217 § 2 pkt 1 Kpa, jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. W rozpatrywanej sprawie chodzi więc o potwierdzenie faktów i stanu prawnego wynikającego z prowadzonego przez organy administracyjnego rejestru publicznego – ewidencji gruntów i budynków na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz.2027 z późn. zm.).

Z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 24 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, to osoba – która nie jest właścicielem nieruchomości - ubiegająca się o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego musi wykazać swój interes prawny, aby takie poświadczenie uzyskać. W tym miejscu wskazać należy, iż interes prawny w postępowaniu administracyjnym wynika z prawa powszechnie obowiązującego na podstawie którego, można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakieś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami tej osoby.

Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w skardze, nie posiadał on interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym w uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Z wniosku skarżącego z dnia (...) wynika, że strona wniosła o wskazanie czy wymienione we wniosku podmioty figurowały lub figurują w ewidencji nieruchomości, wyjaśniając jednocześnie, iż "uzyskane dane wykorzystane zostaną do egzekucji komorniczej lub ewentualnego prowadzenia dalszych czynności procesowych". W ocenie Sądu dokument ten miał więc w istocie służyć ustaleniu majątku (nieruchomości) podmiotów, a tym samym usprawnieniu prowadzonych wobec nich postępowań egzekucyjnych. Świadczy to o istnieniu interesu faktycznego, a nie interesu opartego na prawie w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 217 Kpa. Przedmiotem żądania skarżącego nie jest bowiem uzyskanie zaświadczenia o konkretnej treści, lecz poszukiwanie majątku konkretnych podmiotów. Organy słusznie uznały zatem, że do tych czynności właściwy jest komornik i w pewnych sytuacjach sąd powszechny, jako organy egzekucyjne. Skarżący lub jego mocodawca może zatem realizować swoje prawa poprzez uzyskanie informacji o majątku dłużnika w trybie art. 760-762, art. 7971 lub art. 913 – 920 Kpc.

Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż w opisanej sytuacji powołane przez skarżącego przepisy ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych (Dz. U. z 2002 r. Nr 12, poz. 110 z późn. zm.), nie dają podstawy do uznania, iż skarżący posiadał interes prawny do uzyskania wskazanego zaświadczenia. Wprawdzie osoba wykonująca zawód detektywa uprawniona jest do wykonywania czynności, o których mowa w art. 2 ust. 1, może uzyskiwać informacje od osób fizycznych, przedsiębiorców, instytucji, a także organów administracji rządowej lub samorządowej, jednakże uprawnienie to doznaje ograniczeń wynikających wprost

z art. 9 tej ustawy. Przepis ten zawiera bowiem klauzulę o treści "o ile przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej...", i oznacza odesłanie do tych przepisów prawa materialnego, pod rządami którego w przedmiotowej sprawie, organy administracji publicznej wydają zaświadczenie.

Skoro więc powołane przepisy art. 217 Kpa oraz art. 24 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne, kartograficzne wymagają wykazania interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, a w rozpoznawanej sprawie w istocie strona miała interes faktyczny, wyrażający się w uzyskaniu informacji o majątku (nieruchomości) osób wymienionych we wniosku celem usprawnienia egzekucji komorniczej, to prawidłowo organy odmówiły wydania zaświadczenia.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny,

w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1274 z późn. zm.) orzekł, jak

w sentencji.