Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2008, 2009 i 2011 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowy

We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżąca H.W., reprezentowana przez adwokata M.K., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, i od dłuższego czasu utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego. Wskazała, że nie posiada żadnego majątku. Wskazała, że jest osobą starszą i nie jest w stanie w chwili obecnej ponieść kosztów postępowania.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że nie posiada żadnego majątku. Skarżąca zgromadziła oszczędności w wysokości 1.000 zł i otrzymuje emeryturę w kwocie 1.557 zł oraz alimenty w kwocie 350 zł. Do miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła opłaty za: czynsz – 565 zł, media 200 zł, wyżywienie 600 zł, środki czystości – 100 zł, leki – 200 zł oraz sanatoria i rehabilitację – 100 zł.

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła roczne obliczenie podatku przez organ rentowy PIT-40A, z którego wynika, że w 2014 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 20.974,56 zł, a w 2015 r. dochód w kwocie 22.015,84 zł. Przedstawiła także wydruk z bankomatu o dostępnych środkach w kwocie 1.535,48 zł., decyzję o waloryzacji emerytury, rachunki miesięcznych opłat. Ponadto Skarżąca wskazała, że wyciąg z rachunku bankowego prześle niezwłocznie jak tylko otrzyma go z banku. Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada bankowości elektronicznej i zwróciła się do banku o wyciąg z rachunku bankowego.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwaną dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).

Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.

Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 2.000 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA

z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że łączny miesięczny dochód Skarżącej uzyskiwany z tytułu emerytury i alimentów wynosi 1.907 zł. Wydatki Skarżącej wynoszą natomiast około 1.765 zł. Zatem miesięcznie po zapłaceniu wszystkich niezbędnych opłat, Skarżącej pozostaje kwota około 150 zł. Ponadto Skarżąca posiada oszczędności w kwocie 1.000 zł. Z wydruku z bankomatu wynika, że na rachunku bankowym Skarżąca posiada środki w kwocie 1.535,48 zł. Natomiast wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące od otrzymania wezwania Skarżąca nie przedłożyła. W odpowiedzi na wezwanie referendarza Skarżąca wprawdzie wyjaśniła, że wyciągi z rachunku bankowego nadeśle jak tylko otrzyma je z banku, jednak mimo upływu czasu dokumentów tych nie nadesłała.

Zatem po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącej, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącą, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić kwoty 2.000 zł tytułem wpisu należnego od skargi.

Dochody Skarżącej są skromne jednak przewyższają miesięczne wydatki. Po zapłaceniu wszystkich miesięcznych opłat i poniesieniu kosztów wyżywienia Skarżącej pozostaje kwota około 150 zł. Pozwala to Skarżącej czynić oszczędności (1.000 zł). Ponadto za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przemawia fakt, że Skarżąca nie nadesłała, mimo że była do tego zobowiązana, wyciągów z rachunków bankowych. Uniemożliwiło to referendarzowi pełną ocenę sytuacji majątkowej Skarżącej.

Na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem do którego Skarżąca jest zobowiązana. Podniesione okoliczności natomiast, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie tych kosztów.

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.