Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Alina Balicka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T.G, Z.G na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących T.G i Z.G solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

IV SA/Wa 2894/16

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [.] 09.2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej SKO) utrzymało w mocy swe uprzednie postanowienie z dnia [...].08.2016 r , nr [...] zawieszające - na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku T. G. i Z. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.2005 r., nr [...], o pobraniu jednorazowej opłaty od Wnioskodawców w wysokości 20.961,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew. [...], uregulowanej w [...] oraz działki ew. nr [..], uregulowanej w [...], obręb [...], położonej w rejonie ul. [...] - do czasu rozstrzygnięcia sprawy z odwołania T. G. i Z. G. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].08.2005 r., nr [...], o pobraniu jednorazowej opłaty od wskazanych osób w wysokości 20.961,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ew. gruntów jako dz. ew. nr [...], uregulowanej w [...] oraz [...], uregulowanej w [...], obręb 1-06-23, położonej w rejonie ul. [...].

Uzasadniając swe stanowisko SKO podzieliło argumentację zawartą w uprzednim postanowieniu, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania tego uregulowania.

Wyjaśniło, że tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzoru, obejmującym między innymi stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Wynika to z faktu, że organ odwoławczy ma szersze uprawnienia niż organ stosujący art. 156 § 1 k.p.a. Dla załatwienia odwołania powinno być zatem podjęte jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 138 k.p.a. i to także wówczas, gdyby spełnione były przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. (J. Borkowski (w:) B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 11, s. 614, M. Jaśkowska (w:) M.Jaśkowska, A.Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz Lex, Wyd. 4, s. 940 i powołane tam orzecznictwo). Jak wynika z orzecznictwa, jeżeli został już złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, w stosunku do której prowadzone jest postępowanie odwoławcze, organ powinien postępowanie nieważnościowe wszcząć i zawiesić do czasu rozpatrzenia odwołania przez organ odwoławczy w postępowaniu zwykłym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2015 roku, sygn. akt VII SA/Wa 912/15).

Jednocześnie SKO odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdziło, że takie stanowisko Organu znajduje umocowanie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2015 roku, sygn. akt IV SAB/Wa 393/15, wydanym w sprawie Skarżących. Sąd ten wyraźnie nakazał, by zgłoszone przez Stronę roszczenie procesowo zakończyć. Z uwagi na to, że postępowanie wszczęte wnioskiem Skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] nie zostało zakończone, świadczy to o bezczynności organu. W związku z tym Sąd zobowiązał Kolegium do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku Skarżących o stwierdzenie nieważności w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku. Zawieszając postępowanie w przedmiotowej sprawie, w terminie oznaczonym w tym wyroku, SKO, zgodnie ze swym przekonaniem, nie dopuściło się zaniechania wykonania tego wyroku, ani bezczynności. Okres zawieszenia postępowania nie jest bowiem stanem bezczynności.

We wniesionej skardze T. G. i Z. G. stwierdzili, że o zawieszeniu postępowania i prowadzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym SKO rozstrzygnęło niezgodnie z ich wnioskiem.

Skarżący złożyli bowiem wniosek z dnia [...].08.2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].10.2005 r i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].08.2005 r w postępowaniu nadzwyczajnym.

Skarżący wnieśli o unieważnienie lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania w celu przeprowadzenia postępowania odwoławczego, zostały bowiem wydane z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oraz z naruszeniem przepisów o właściwości (poprzez prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności w niewłaściwym trybie postępowania zwykłego. Podnieśli, że organ odwoławczy - zgodnie z brzmieniem art. 138 k.p.a. - nie ma kompetencji do orzekania o nieważności decyzji. Kompetencje takie zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. należą do organu wyższego stopnia.

Nadto Skarżący wnieśli o zwrot kosztów sądowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W niniejszej sprawie, stan prawny nie uległ zmianie od czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2015 roku, sygn. akt IV SAB/Wa 393/15, wydanego w sprawie Skarżących. Wyrok ten zatem w pełni znajduje zastosowanie i wiąże zarówno SKO, jak i skład orzekający obecnie w niniejszej sprawie.

Nadmienić przy tym należy, że sprawa ta rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna. SKO zawieszając przedmiotowe postępowanie naruszyło bowiem przepisy obowiązującego prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, pomijając wskazania Sądu zawarte w powołanym wyroku WSA z dnia 14 marca 2015 roku, sygn. akt IV SAB/Wa 393/15 i interpretując je w sposób niezgodny ze stanowiskiem Sądu, zawartym w tym wyroku.

Na wstępie dalszych rozważań należy zauważyć, iż art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. pozwala na zawieszenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Zawieszenie postępowania administracyjnego w takiej sytuacji prowadzi zatem do wstrzymania prowadzonego postępowania głównego, z uwagi na pojawienie się zagadnienia wstępnego, które ma zasadniczy wpływ na sposób rozstrzygnięcia danej sprawy.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, taka sytuacja nie miała miejsca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 marca 2015 roku, sygn. akt IV SAB/Wa 393/15, wydanym w sprawie Skarżących wyraźnie stwierdził bowiem, że "organ administracji publicznej nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. O tym, jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane. Skoro żądanie skarżących dotyczyło m.in. stwierdzenia nieważności Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.2005 r., nr [...] o pobraniu jednorazowej opłaty od Wnioskodawców], to żądanie to musi zostać rozstrzygnięte w trybie nieważnościowym w jakim zostało zgłoszone." WSA, jak wynika z uzasadnienia wskazanego wyroku, miało na uwadze fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].06.2015 r. nr [...] uchyliło własną decyzję z [...].11.2013 r., nr [....] i stwierdziło nieważność własnej decyzji z dnia [...].10.2005 r., nr [...].

Sąd ten wyraźnie stwierdził wówczas, że stanowisko SKO, iż wobec stwierdzenia nieważności decyzji SKO w [...] z [...].10.2005 r., należy ponownie rozpatrzeć odwołanie Skarżących od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.2005 r. nie jest zasadne, z uwagi na to, że wnioskiem o stwierdzenie nieważności objęte zostały dwie decyzje: decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...].08.2005 r. i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...].10.2005 r. Nie było więc podstaw do uprzedniego rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...].08.2005 r., w postępowaniu zwykłym. SKO nie było więc uprawnione (wobec wiążącego wyroku WSA z 14 marca 2015 roku, sygn. akt IV SAB/Wa 393/15) do zawieszania postępowania nieważnościowego, tyczącego decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...].08.2005 r., z tej przyczyny.

Nadmienić przy tym należy, że SKO przed zawieszeniem przedmiotowego postępowania zwróciło się do Stron o zajęcie stanowiska, czy godzą się na przekazanie sprawy do organu odwoławczego, zważywszy, że w postepowaniu zwykłym mogą wystąpić drobniejszej wagi uchybienia, prowadzące do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.2005 r., niż mogą być brane pod uwagę w postępowaniu nieważnościowym, tyczącym tej decyzji (por. pismo SKO skierowane do Stron z [...].06.2016 r. w aktach admin. nienumerowanych – teczka [...]).

Skarżący (pismem, które do SKO wpłynęło [...].96.2016 r.) odpowiedzieli zaś, że ani oni, ani też Organ nie mają możliwości wyboru drogi postępowania w tej sprawie, wobec jednoznacznego stanowiska WSA o prymacie postępowania nieważnościowego, przed odwoławczym.

W tym stanie rzeczy, należało uchylić oba postanowienia SKO, w przedmiocie zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego, jako wydane z naruszeniem art. 153 P.p.s.a.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. - orzekł jak w pkt.1 sentencji.

O kosztach postępowania (zwrocie uiszczonego wpisu) - w pkt. 2 sentencji – rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, należy zastosować się do oceny prawnej i wskazań w nim zawartych.