Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Paweł Groński /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II SA/Po 200/15 w sprawie ze skargi S.J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II SA/Po 200/15 oddalił skargę S.J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.

Ze stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku wynika, że Prezydent Miasta Poznania decyzją z dnia [...]grudnia 2014 r. odmówił J.Z. udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku, usytuowanego przy granicy działki nr [...], arkusz 2, obręb D. (ul. W. [...]), na terenie nieruchomości przy ul. W. [...] w P. (działka nr [...], arkusz 2, obręb D.).

Organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestor nie wywiązał się z, nałożonego postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wniosku o pozwolenie na rozbiórkę. Wywiódł, że J.Z. przedłożył jedynie dwa egzemplarze opracowania pt. "projekt budowlany", podczas gdy zobowiązany był do złożenia czterech egzemplarzy tego dokumentu. Ponadto autorem opracowania nie jest projektant specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W zawartej w projekcie inwentaryzacji istniejącego obiektu budowlanego nie oznaczono części budynku, która podlega rozbiórce. Nie załączono również rysunków przedstawiających budynek przylegający do rozbieranego obiektu budowlanego, ani nie określono sposobu, w jaki budynek usytuowany na działce nr [...] przylega i jest połączony z budynkiem sąsiednim na działce nr [..]. Nie przedstawiono opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, wskazującego, jakie działania i czynności zostaną podjęte w tym celu. Poza tym, jak stwierdził Prezydent Miasta Poznania, przedmiotowy projekt nie zawierał oświadczeń projektanta, o jakich mowa w art. 20 ustawy Prawo budowlane (dalej: P.b.)

J.Z. w piśmie z dnia 23 grudnia 2014 r. odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewoda Wielkopolski, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Poznania i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu J.Z. pozwolenia na rozbiórkę.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że inwestor dostarczył projekt budowlany rozbiórki omawianego obiektu budowlanego, w którym oznaczono usytuowanie budynku, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych oraz opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ drugiej instancji zauważył też, że inwestor jest właścicielem przedmiotowego budynku, wobec czego oddzielna zgoda na rozbiórkę nie jest konieczna. Nie są również wymagane uzgodnienia lub opinie innych organów administracji publicznej. Wojewoda Wielkopolski stwierdził ponadto, że ściana szczytowa budynku, która jest usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie z działką nr [...], nie zostanie rozebrana. Wskazał, że wykonanie projektu rozbiórki przez osobę do tego uprawnioną i objęcie nadzorem rozbiórki przez autora tego projektu oraz kierownika budowy sprawi, że roboty rozbiórkowe zostaną wykonane w sposób niezagrażający obiektom budowlanym znajdującym się na sąsiedniej nieruchomości. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że z załączonej fotografii wynika, iż budynek przeznaczony do rozbiórki, nie jest połączony konstrukcyjnie z obiektami na działce nr [...].

S.J. zaskarżył decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wskazując, że w przypadku przedmiotowych robót budowlanych opisane są tylko zabezpieczenia inwestycji od strony działki inwestora. Kwestionowane rozstrzygnięcie nie stwarza zatem dla niego wystarczających gwarancji bezpieczeństwa.

Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II SA/Po 200/15 oddalił skargę S.J.

Sąd przywołał treść art. 28 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 P.b. Następnie wskazał zaś, że zgodnie z art. 33 ust. 4 P.b. do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: (1) zgodę właściciela obiektu; (2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; (3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; (4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; (5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokument wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; (6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.

Dalej Sąd zauważył, że zgodnie z art. 35 ust. 1 P.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: (1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 powołanej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; (2) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; (3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b P.b., oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b.; (4) wykonanie

– w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2 P.b., także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b.

Sąd zauważył również, że stosownie do treści art. 35 ust. 3 P.b., w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 35 ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Z art. 35 ust. 4 P.b. wynika jednak, że w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 P.b., właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Odnosząc przywołane regulacje do realiów rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że J.Z. nie musiał uzyskiwać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia. Nie miał też obowiązku przedstawienia innych decyzji, uzgodnień lub opinii, które mogłyby być wymagane na podstawie przepisów odrębnych, gdyż takie przepisy nie znajdowały zastosowania w rozpatrywanym przypadku. Nie zachodziła również konieczność uzyskania zgody ministra, o jakiej mowa w art. 32 ust. 1 pkt 3 P.b.

Sąd wywiódł następnie, że z materiału dowodowego wynika, iż inwestor przedłożył szkic usytuowania obiektu budowlanego, opis techniczny do projektu rozbiórki i budynku gospodarczego wraz z opisem planowanych robót rozbiórkowych, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także projekt rozbiórki z dnia 10 listopada 2014 r. Jednocześnie we wniosku z dnia 9 maja 2014 r. J.Z. wskazał, że jest właścicielem obiektu budowlanego, który ma być rozebrany.

Uwzględniając charakter przedmiotowych robót budowlanych, polegających na rozbiórce, a nie na wzniesieniu nowego obiektu budowlanego, Sąd za spełnione uznał wymogi wymienione w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. Stwierdził przy tym, że projekt budowlany został sporządzony przez osobę dysponującą odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.

Sąd uznał, że inwestor spełnił wszystkie wymogi formalne, o jakich mowa w przytoczonych przepisach. W świetle art. 35 ust. 4 P.b. organy administracji publicznej nie mogły zatem odmówić mu wydania pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.

Dalej Sąd zaznaczył, że rola organów administracji architektoniczno-budowlanej sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia poprawności formalnej wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego. Jak bowiem wynika z przywołanych przepisów, organy administracji publicznej nie są uprawnione do dokonywania oceny zasadności takiego wniosku lub trafności przyjętych w nim rozwiązań inżynieryjnych. Rękojmię prawidłowego przeprowadzenia robót rozbiórkowych stanowi natomiast legitymowanie się przez osobę prowadzącą te prace odpowiednimi kwalifikacjami w zakresie budownictwa oraz ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza za szkodę doznaną przez właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Sąd wskazał ponadto, że z załączonej do akt sprawy dokumentacji wynika, iż budynki znajdujące się na działce inwestora i na działce skarżącego są samodzielnymi obiektami budowlanymi. Nie mają one bowiem wspólnej ściany i dzieli je odległość 30 cm. Ponadto z pism przedłożonych przez J.Z. wynika, że ściana budynku usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością S.J. nie zostanie rozebrana w całości. Tym samym ewentualny zakres negatywnego oddziaływania przedmiotowych robót budowlanych na posesję skarżącego powinien być ograniczony.

S.J., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 200/15. Zaskarżył wyrok w całości i zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 pkt 4 P.b. poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że wniosek J.Z. o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku nie zawiera żadnych braków, jest kompletny i spełnia wymogi powyższego przepisu, pomimo, że wniosek wraz z załącznikami nie określa sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia na działce sąsiedniej należącej do skarżącego, chociaż na tej działce, w bezpośrednim sąsiedztwie z rozbieranym budynkiem, znajdują się budynki gospodarcze;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 pkt 3 P.b. poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że wniosek J.Z. o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku nie zawiera żadnych braków, jest kompletny i spełnia wymogi powyższego przepisu, pomimo, że wniosek wraz z załącznikami nie określa sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, w załączonym do wniosku projekcie rozbiórki opisany bowiem został zakres rozbiórki oraz jej etapy, nie opisano natomiast sposobu rozbiórki i nie wskazano, jakiego sprzętu wnioskodawca zamierza użyć do dokonania rozbiórki, w tym, czy ma to być sprzęt ciężki, powodujący hałas i wibracje, co będzie miało bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i stan budynków sąsiednich;

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 i art. 75, art. 77, art. 80 K.p.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), pomimo, że organ drugiej instancji w postepowaniu administracyjnym niedostatecznie wyjaśnił okoliczności sprawy, istotne dla jej rozstrzygnięcia i nie dokonał ustaleń, jakie jest dokładne, rzeczywiste, wzajemne położenie budynku, który miałby podlegać rozbiórce w stosunku do płotu i budynków znajdujących się na nieruchomości skarżącego, jak również nie dokonał ustaleń, co do sposobu przeprowadzenia planowanej na rzecz J.Z. rozbiórki budynku i sprzętu, którego wnioskodawca planuje użyć, a przez to brak ustaleń dotyczących konieczności zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia znajdującego się na nieruchomości skarżącego.

Podnosząc powyższe zarzuty, S.J. wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu;

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów wpisu sądowego i kosztów zastępstwa procesowego.

J.Z., uczestnik postępowania, w odpowiedzi na skargę kasacyjną stwierdził, że jest ona całkowicie niezgodna ze stanem faktycznym, zawiera nieprawdziwe stwierdzenia, mające podważyć prawidłowy wyrok oraz decyzję Wojewody Wielkopolskiego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej powoływana również jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził zaistnienia, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanek nieważności postępowania, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w niej zarzutami.

W sytuacji, gdy skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego), jak i na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (naruszenie przepisów postępowania), w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Autor skargi kasacyjnej zawarł w niej jeden zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 75, art. 77, art. 80 K.p.a.). Wywiódł, po pierwsze, że Sąd pierwszej instancji powinien był stwierdzić, iż organy administracji nie dokonały należytych ustaleń faktycznych, co do położenia obiektu budowlanego przeznaczonego do rozbiórki względem płotu i budynków znajdujących się na nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...]. Po drugie zaś podniósł, że Sąd nie dostrzegł nienależytego zgromadzenia materiału dowodowego w zakresie obejmującym sposób przeprowadzenia planowanej rozbiórki, w tym rodzaj sprzętu, który ma być w tym celu użyty.

Wskazane uchybienia miały skutkować brakiem wystarczających ustaleń, co do konieczności zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, znajdującego się na nieruchomości należącej do S.J..

Powołane twierdzenia wnoszącego skargę kasacyjną nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy.

Po pierwsze, Sąd pierwszej instancji (na stronie 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) odwołał się do materiału dowodowego sprawy, w tym do szkicu usytuowania obiektu budowlanego, opisu technicznego do projektu rozbiórki i budynku gospodarczego wraz z opisem planowanych robót rozbiórkowych, a także do informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia i projektu rozbiórki z dnia 10 listopada 2014 r. Po drugie zaś (na stronie 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), na podstawie dokumentacji budowlanej, Sąd stwierdził, że budynki znajdujące się na działce inwestora i na działce S.J. to samodzielne obiekty budowlane, które nie mają wspólnej ściany i dzieli je odległość 30 cm. Sąd zwrócił także uwagę, że wedle pism inwestora, ściana budynku planowanego do rozbiórki, usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością S.J., nie zostanie rozebrana w całości. Po trzecie wreszcie (na strona 6 i 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), uwzględniając przywołane dowody oraz dokonane na ich podstawie ustalenia faktyczne, Sąd stwierdził, że organy administracji miały obowiązek wydania decyzji uwzględniającej wniosek inwestora i zaznaczył, że rękojmię prawidłowego przeprowadzenia robót rozbiórkowych sanowi legitymowanie się odpowiednimi kwalifikacjami w zakresie budownictwa przez osobę prowadzącą prace i spoczywająca na tej osobie odpowiedzialność za szkodę doznana przez właścicieli nieruchomości.

Analiza akt postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2015 r. pozwala stwierdzić, że przywołane ustalenia Sądu pierwszej instancji są prawidłowe. Trafna jest też ocena zaskarżonej decyzji w zakresie obejmującym zgromadzenie przez organy administracji materiału dowodowego potwierdzającego usytuowanie obiektu budowlanego przeznaczonego do rozbiórki względem ogrodzenia i budynków znajdujących się na nieruchomości S.J., a także potwierdzającego uwzględnienie w zatwierdzonym projekcie rozbiórki zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

Otóż, jak wnika z opisu technicznego do projektu rozbiórki z dnia 10 listopada 2014 r. (pkt 2.1) przedmiotowy budynek zlokalizowany jest na działce nr ew. [...] obręb D., wzdłuż granicy z działką nr ew. [...]. Jakkolwiek na działce nr ew. [...] do budynku przeznaczonego do rozbiórki dostawiono garaż z blachy, to oba budynki są niezależne konstrukcyjnie, a odległość między nimi wynosi około 30 cm. Przywołany odpis potwierdza dołączona do niego dokumentacja fotograficzna, w szczególności zdjęcie nr 4.

Z kolei w pkt 3.0 opisu technicznego stwierdzono, że rozbiórkę ściany szczytowej na granicy z działką nr 3 należy zakończyć na wysokości istniejącego ogrodzenia. Zobowiązano także do prowadzenia robót rozbiórkowych pod nadzorem osoby mającej stosowne uprawnienia.

Taki sam warunek zawarto w pkt 4 informacji z dnia 10 listopada 2014 r. dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Sprecyzowano przy tym, że prace związane z bezpośrednią ingerencją w konstrukcję budynku należy wykonywać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane. W dokumencie tym (pkt 3 tiret 4) zabroniono także wykonywania jakichkolwiek prac demontażowych podczas występowania niekorzystnych warunków atmosferycznych, w tym silnego wiatru, intensywnych opadów deszczu lub śniegu i gołoledzi oraz podczas ograniczonej widoczności. Zobowiązano również (pkt 5) do zastosowania daszków ochronnych nad przejściami, na które istnieje możliwość spadania narzędzi lub materiałów budowlanych.

W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena stanu faktycznego sprawy, tak w zakresie usytuowania budynku przeznaczonego do rozbiórki względem ogrodzenia i budynków znajdujących się na nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...], jak i w zakresie uwzględnienia zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

Wnoszący skargę kasacyjną nie podważył skutecznie, dokonanych na podstawie akt postępowania administracyjnego, zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń, co do usytuowania obiektów budowlanych. Przeciwnie, dołączona przez pełnomocnika S.J. do pisma z dnia 20 sierpnia 2015 r., kopia mapki sytuacyjnej (karta nr 39 akt sądowych), pozwala stwierdzić, że budynek garażowy usytuowany na jego nieruchomości, na wysokości budynku przeznaczonego do rozbiórki, jest oddalony (nieznacznie) od granicy działki. Potwierdza to także dołączona do rzeczonego pisma dokumentacja fotograficzna, w szczególności zdjęcie znajdujące się na kracie nr 44 akt sądowych.

Odnosząc się natomiast do argumentacji podniesionej w tym względzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (na stronie nr 5), należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zwrócił uwagę na samodzielność konstrukcyjną budynków, trafnie wskazując na dzielącą je odległość. Nie stwierdził jednak, że płot znajdujący się na granicy działek J.Z. i S.J. nie przylega bezpośrednio do narożnika budynku, który ma zostać rozebrany. Trafnie natomiast zauważył, że ściana szczytowa w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością S.J. nie zostanie rozebrana w całości. Jak bowiem wskazano w powoływanym wyżej opisie technicznym do projektu, jej rozbiórka ma się zakończyć na wysokości istniejącego ogrodzenia.

W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 75, art. 77, art. 80 ustawy z dnia K.p.a., należało uznać za niezasadny.

Chybione okazały się również oba zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji – dalej powoływana również jako P.b.), do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych (pkt 3), a także opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia (pkt 4).

Odnosząc się do pierwszego z wymienionych wymogów, należy zauważyć, że część projektu z dnia 10 listopada 2014 r., stanowi powoływany już opis techniczny. W punkcie 3.0 tego dokumentu (Roboty rozbiórkowe) zawarto informacje zarówno o sposobie, jak i o zakresie prowadzenia robót rozbiórkowych. Informacje o sposobie prowadzenia robót rozbiórkowych, inwestor przedstawił również w adnotacji umieszczonej na wniosku o pozwolenie na rozbiórkę z dnia 9 maja 2014 r.

W opisie technicznym stwierdzono zatem, że prace rozbiórkowe obejmą stropodach, ściany nośne parteru, ściany działowe, schody oraz strop nad piwnicą, Wskazano, że zachowane zostaną ściany zewnętrzne oraz ściana wewnętrzna nośna piwnicy. Zaznaczono, że rozbiórką ściany szczytowej na granicy z działką nr [...] zakończy się na wysokości istniejącego ogrodzenia.

Przywołane informacje bez wątpienia stanowię opis zakresu prowadzenia prac rozbiórkowych.

W przedmiotowym opisie stwierdzono również, że rozbiórka polegać będzie na demontażu wymienionych elementów konstrukcyjnych budynku. Wskazano przy tym, że elementy zdemontowanej konstrukcji oraz gruz będą składowane po stronie północnej rozbieranego budynku lub wywożone bezpośrednio na składowisko zewnętrzne. Z kolei w adnotacji poczynionej na wniosku o rozbiórkę, inwestor wskazał, że firma budowlana dokona rozbiórki sprzętem takim, jak koparka i ładowarka.

Przywołane informacje bez wątpienia stanowię opis sposobu prowadzenia prac rozbiórkowych.

Ponadto, do projektu z dnia 10 listopada 2014 r. inwestor dołączył, wzmiankowaną wyżej, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Podobnie jak opis techniczny do projektu, została ona opracowana przez inż. W.L., posiadającego uprawnienia budowlane ([...]) i projektowe (nr [...]).

Informacja spełnia wymagania dla tego typu dokumentu, przewidziane w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1126). W szczególności, w części opisowej, znalazły się, wymagane przez § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia, informacje o zakresie robót rozbiórkowych, wskazanie istniejącego obiektu budowlanego przeznaczonego do rozbiórki, elementy zagospodarowania działki (ich brak), które mogą stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, informacje dotyczące przewidywanych zagrożeń podczas realizacji prac, informacje dotyczące nadzoru nad pracownikami oraz ich przygotowania do pracy, a także wymagania dotyczące organizacji budowy.

W świetle powyższego nie ma podstaw, by skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji błędną kwalifikację stanu faktycznego sprawy do norm prawnych zawartych w art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 P.b. Skoro opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, a także opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, zostały dołączone przez inwestora do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, to Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do stwierdzenia, że organ odwoławczy niewłaściwie zastosował wskazane przepisy P.b. Sąd nie popełnił więc, wywodzonego przez autora skargi kasacyjnej, tzw. błędu subsumcji.

Naczelny Sąd Administracyjny, dostrzegając obawy wnoszącego skargę kasacyjną o bezpieczeństwo ludzi i mienia znajdujących się na jego nieruchomości w czasie prac rozbiórkowych, zwraca uwagę, że zgodnie z art. 42 ust. 1 P.b. inwestor jest obowiązany zapewnić objęcie kierownictwa rozbiórki oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Stosownie natomiast do treści art. 42 ust. 2 P.b. kierownik robót jest obowiązany: prowadzić dziennik budowy lub rozbiórki (pkt 1), umieścić na rozbiórce, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (pkt 2), a także odpowiednio zabezpieczyć teren rozbiórki. Podstawowymi obowiązkami kierownika budowy (rozbiórki) są także m.in.: odpowiednie zabezpieczenie terenu budowy, kierowanie budową (rozbiórką) w sposób zgodny z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy i wstrzymanie robót rozbiórkowych w przypadku stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia na budowie (art. 22 pkt 1, pkt 3, pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 7 P.b.).

Na co Sąd zwracał już uwagę, w dołączonej do projektu rozbiórki informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia nie tylko jednoznacznie stwierdzono, że prace rozbiórkowe należy wykonywać pod stałym nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. Zabroniono także wykonywania jakichkolwiek prac demontażowych podczas występowania niekorzystnych warunków atmosferycznych oraz zobowiązano do zastosowania daszków ochronnych nad przejściami, na które istnieje możliwość spadania narzędzi lub materiałów budowlanych.

Zarówno więc warunki określone we wzmiankowanym dokumencie, jak i wymagania stawiane kierownikowi budowy, jako osobie wykonującej samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, zakres zadań tego uczestnika procesu budowlanego oraz ponoszona przez niego odpowiedzialność, stanowią wystarczającą gwarancję ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia - także na terenie nieruchomości należącej do wnoszącego skargę kasacyjną - podczas prac rozbiórkowych prowadzonych na nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] obręb 02 D.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.