Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi Z. P. i S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 17 pkt 1, 105 § 1 i art. 127 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] wydanej w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w B. przy ul.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1288/29 w obrębie 11, stanowiącej własność Gminy B., umorzyło postępowanie odwoławcze.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna:

Postępowanie w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte z urzędu. Z uwagi na to, że nieruchomość objęta podziałem położona jest na obszarze nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ani uchwałą o przystąpieniu do sporządzania planu, podział został dokonany zgodnie z regulacją zawartą w art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po podziale działki, w sposób przedstawiony na mapie projektu podziału wraz z wykazami zmian danych ewidencyjnych, powstały dwie działki – jedna z nowo powstałych działek zagospodarowana będzie wspólnie z działkami sąsiednimi, druga zaś będzie działką samodzielną.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało zakwestionowane przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...]. W odwołaniu podniesiono, że w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego podział gruntów stanowiących własność Gminy B. nie może odbywać się na życzenie inwestora bez uwzględnienia interesów mieszkańców sąsiedniej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że przed dokonaniem oceny merytorycznej kwestionowanej decyzji organ zobowiązany był do ustalenia, czy podmiot skarżący ma legitymację prawną do złożenia odwołania. W ocenie organu Wspólnota Mieszkaniowa nie jest stroną w sprawie, bowiem decyzja podziałowa nie dotyczy bezpośrednio ani jej uprawnień, ani obowiązków. Organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym w postępowaniu o podział nieruchomości stronami postępowania nie są ani właściciele, ani użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości. Przedmiotem podziału jest bowiem nieruchomość oznaczona nr 1288/29 stanowiąca własność Gminy B., natomiast Wspólnota jest właścicielem sąsiednich działek nr 1285 i 1286, na których posadowione są budynki nr [...] przy ul.[...].

Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego skutecznie wywiedli współużytkownicy wieczyści sąsiednich działek nr 1285 i 1286 Z. P. i S. B. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że dokonany podział działki nr 1288/29 nie jest niczym uzasadniony. Nieruchomość ta stanowi drogę wewnętrzną służąca jako dojazd m.in. do budynków mieszkalnych nr [...] położonych przy ul. [...], chodniki i przejścia piesze, teren zieleni osiedlowej i place zabaw. Mieszkańcy tych budynków, od chwili ich pobudowania tj. od 1958 r., bezkonfliktowo korzystali z tej nieruchomości, zgodnie z jej przeznaczeniem w planach zagospodarowania terenu, stanowiącym podstawę prawną ich realizacji wraz z infrastrukturą techniczną niezbędną dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców. Skarżący zaakcentowali przede wszystkim kwestię dotycząca pozbawienia ich dostępu i korzystania ze śmietnika. Podali, że pozostawienie decyzji podziałowej w obiegu prawnym skutkować będzie tym, że mieszkańcy wspólnoty – pozbawieni dojścia do śmietnika, zmuszeni będą dochodzić swoich roszczeń od gminy w trybie art. 209a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z faktu tego, zdaniem skarżących, wynika obowiązek ich uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że art. 209a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi podstawy do uznania za stronę w postępowaniu podziałowym ani Wspólnoty, ani też poszczególnych współużytkowników wieczystych sąsiednich nieruchomości. Daje natomiast prawo do wystąpienia w trybie cywilnoprawnym z roszczeniem w stosunku do gminy o zwarcie umowy przeniesienia własności lub oddania w użytkowanie wieczyste przyległej nieruchomości gruntowej lub jej części, która wraz z wydzieloną działką gruntu będzie spełniać wymogi działki budowlanej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądu, w sprawie niniejszej, była decyzja organu II instancji umarzająca postępowanie odwoławcze, wszczęte odwołaniem złożonym przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] od decyzji organu I instancji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu tego postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu treści art. 105 § 1 kodeksu. Z podmiotowym aspektem bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego mamy doczynienia w sytuacji, gdy wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 127 § 1 kpa legitymację do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji ma strona, a więc podmiot spełniający przesłanki wynikające z treści art. 28 kodeksu. Według tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Uprawnionym do wniesienia odwołania jest zatem każdy podmiot, którego sfery prawnej dotyczy dany akt.

W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.) - zgodnie z ustalonym orzecznictwem sądowym - o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości mógł wystąpić jej właściciel (współwłaściciel lub użytkownik wieczysty, współużytkownik wieczysty), gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Te podmioty również - jako strony postępowania podziałowego – są uprawnione do wniesienia odwołania od decyzji I – instancyjnej (wyrok WSA w Warszawie z 13 czerwca 2006 r. I SA/Wa 1518/05 LEX nr 230645). W żadnym razie stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz zainteresowane są uzyskaniem użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu (wyrok WSA z 7 lutego 2002 r., I SA 1710/00, LEX nr 82813).

W przedmiotowej sprawie decyzja podziałowa dotyczyła nieruchomości stanowiącej własność Gminy B. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] nie ma żadnego tytułu prawnego do tej nieruchomości. Brak jest zatem normy prawnej, z której Wspólnota mogłaby wywodzić swoje prawa do podzielonej nieruchomości. Sam fakt podziału nieruchomości sąsiedniej nie ma żadnego wpływu na zakres praw, którymi dysponowała Wspólnota.

Argumenty podnoszone przez skarżących wskazują na ich interes faktyczny, a nie prawny. Fakt domagania się zapewnienia działkom nr 1285 i 1286, odpowiedniego dostępu do infrastruktury technicznej a przede wszystkim do śmietnika, nie daje im uprawnień strony w postępowaniu podziałowym. Wbrew temu co twierdzą skarżący przepisem prawa materialnego kreującym ich interes prawny w postępowaniu administracyjnym nie może być przepis art. 209a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten znajduje zastosowanie tylko w stosunkach cywilnoprawnych. Wynika z niego cywilnoprawne roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia własności lub oddania w użytkowanie wieczyste przyległej nieruchomości gruntowej lub jej części, która wraz z wydzieloną działką gruntu będzie spełniać wymogi działki budowlanej.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.