Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędzia WSA Krystyna Daniel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. do wydania w terminie 14-stu dni aktu administracyjnego w sprawie wniosku skarżącej z dnia 26 lipca 2010 r.; II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. na rzecz adwokata L. W. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) - w tym podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za udzieloną skarżącej z urzędu pomoc prawną.

W dniu 16 lutego 2011 r. M. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., polegającą na nie wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przebudowy wewnętrznej instalacji wodociągowej w budynku w S. nr [...], dokonanej T. i J. S. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i niezgodnie z wydaną dokumentacją techniczną. Zażądała nakazania wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w sprawie znak: PINB-[...], uchylenia i stwierdzenia nieważności wydanych warunków technicznych z dnia 21 maja 2008 r. oraz projektu technicznego, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podała, że w dniu 26 lipca 2010 r. wniosła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, a postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2010 r. PINB w W. wezwał skarżącą o sprecyzowanie, czy wniosek dotyczy prowadzonej sprawy o wstrzymanie robót budowlanych znak: PINB-[...]. W odpowiedzi skarżąca poinformowała organ, że nie było prowadzone żadne postępowanie w trybie art. 48 ustawy prawo budowlane.

Nadto skarżąca wskazała, że w dniu 11 października 2010 r. wniosła skargę na działanie organu l instancji do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., który zawiadomieniem z dnia 14 stycznia 2011 r. [...]- uznał skargę za zasadną.

Zarzuciła, że PINB w W. bezzasadnie rozpoznał jej wniosek w trybie skargowym w sytuacji, gdy domagała się wszczęcia postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie, podając, że przedmiot wnioskowanej sprawy jest tożsamy z przedmiotem wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. decyzji z dnia 28 lipca 2009 r. znak: PINB-[...] o umorzeniu postępowania, prowadzonego w przedmiocie przebudowy instalacji wodociągowej oraz jej rozbiórki w budynku mieszkalnych nr [...] w S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie rozważenia wymaga, czy skarga jest dopuszczalna. Stosownie do treści art.52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej - p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Środkiem zaskarżenia, o jakim mowa w art.52 p.p.s.a., jest między innymi zażalenie do organu administracji wyższego stopnia, składane w trybie art.37 kpa , na nie załatwienie sprawy w terminie.

Skarżąca złożyła w dniu 11.10.2010 r. skargę do WINB w K. z wnioskiem o nakazanie PINB w W. wszczęcia postępowania i wydania decyzji w sprawie przebudowy wewnętrznej instalacji wodociągowej w budynku w S. nr [...]. Pismo to spełnia przesłanki określone w art.37 kpa, uznać zatem pozostaje, że skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia.

Nadto, w myśl przepisu art.3 § 2 ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 , czyli w przypadkach, gdy sprawa powinna być załatwiona przez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz przez inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie powinien być wydany akt administracyjny, skargę w niniejszej sprawie należy uznać za dopuszczalną.

W związku z powyższym ocenić pozostaje, czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. pozostawał w przedmiotowej sprawie w bezczynności.

Z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia lub nie podjął czynności.

Ponadto w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w chwili zamknięcia rozprawy (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 196).

Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W związku z odwołaniem się w art. 149 p.p.s.a. do art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. bezczynność organu musi być powiązana z jego kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia - zaskarżalnego do sądu administracyjnego, czy innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd administracyjny może zastosować art. 149 p.p.s.a., gdy w sprawie doszło do bezczynności administracyjnej. Przepis ten nie może jednakże stanowić wyłącznej podstawy do zobowiązania organu do podjęcia jakiejś czynności lub aktu, lecz musi być powiązany z przepisem prawa przewidującym taką możliwość.

Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu cechuje pewna specyfika polegająca na tym, że rozpoznając tego rodzaju skargę, sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Jeżeli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ustawy. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467).

Zgodnie z przepisem art.61 § 1 i 3 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wynikająca z art.84 prawa budowlanego zasada prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowań z urzędu, nie oznacza, że żądania wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej nie może złożyć strona.

Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek skarżącej z dnia 26.07.2010 r. wszczął postępowanie administracyjne. Skoro organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (art.104 § 1 kpa), a decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2), to obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydanie aktu administracyjnego kończącego wszczęte postępowanie. Ani zawiadomienie z dnia 11.10.2010 wystosowane przez PINB w W. do skarżącej (k.25 przedłożonych akt administracyjnych), ani pismo tego organu z dnia 31.01.2011 r. (k.33) nie są aktami administracyjnym kończącymi wszczęte postępowanie. W tym ostatnim piśmie, wystosowanym do strony w trybie skargowym (art.238 kpa), organ uznał, że zachodzi tożsamość sprawy oznaczonej: PINB-[...] prowadzonej przez PINB w W. z wniosku skarżącej z dnia 28.07.2010 r. ze sprawą prowadzoną przez PINB w M. znak: [...], zakończoną decyzją z dnia 28.07.2009 r. Rozstrzygnięcie tej materii wymagało formy decyzji. Zauważyć bowiem należy, że jednym ze sposobów zakończenia postępowania administracyjnego było (na dzień wniesienia skargi) wydanie decyzji na podstawie art.105 § 1 kpa. Przepis ten stanowił, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Wobec powyższego, uznając skargę za zasadną, na podstawie art. 149 p.p.s.a., zobowiązano organ do wydania w określonym w wyroku terminie aktu administracyjnego.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.