Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Samodzielnego Publicznego Szpitala o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Dnia 13 czerwca 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek Samodzielnego Publicznego Szpitala o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Szpital podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Skarżący wskazał, że na dzień [...] marca 2012 r. jego zadłużenie wynosi 262.148.365,69 zł, a strata – 4.485.364,33 zł. W związku z powyższym nie posiada wolnych środków na ponoszenie opłat sądowych.

Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2012 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że nie jest możliwe przyjęcie, jakoby Szpital nie posiadał środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego, w sytuacji, gdy na rachunku bankowym znajdują się środki wielokrotnie przewyższające wysokość wpisu.

Od ww. postanowienia strona skarżąca wniosła w ustawowym terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu skarżący wskazał, że Szpital jest podmiotem leczniczym nie będącym przedsiębiorcą, natomiast źródło utrzymania stanowią głównie środki przekazywane przez Narodowy Fundusz Zdrowia za świadczenia zdrowotne udzielane osobom ubezpieczonym w Funduszu. W ocenie skarżącego,

z tego względu Szpital nie może być traktowany na równi z podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą. Strona skarżąca wyjaśniła, że stan majątkowy Szpitala wynikający z posiadania na dzień [...] marca 2012 r. środków przewyższających wysokość wpisu miał tylko charakter przejściowy, niewystarczający na utrzymanie Szpitala w kolejnym miesiącu i pokrycie ciążących na nim zobowiązań w kwocie 15.139.000 zł. Strona podkreśliła, że zły stan majątkowy Szpitala jest powszechnie znany opinii publicznej, a dokonana przez Sąd ocena sytuacji majątkowej nie odzwierciedla rzeczywistego stanu, w jakim znajduje się Szpital.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie sprzeciwu na zarządzenie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek strony skarżącej

podlega ponownemu rozpatrzeniu.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Stosownie natomiast do treści art. 245 p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy

w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub

w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.

Z treści art. 246 § 2 p.p.s.a wynika, że ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskującym o jego przyznanie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu PPPr i dodatkowe wyjaśnienia strony skarżącej złożone

w sprzeciwie z dnia [...] lipca 2012r., z uwzględnieniem zarówno obciążeń finansowych, jakie strona będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, jak i jej możliwości finansowych.

W niniejszej sprawie koszty sądowe obciążające stronę skarżącą sprowadzają się w obecnym jej stadium do wpisu od skargi, który zgodnie § 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 1.500 zł.

Oceniając możliwości finansowe Szpitala, Sąd wziął po uwagę stan środków pieniężnych zgromadzonych na jego rachunku bankowym, a w szczególności ich przeznaczenie oraz fakt, że wnioskujący jest zakładem opieki zdrowotnej, działającym w sektorze usług zdrowotnych. Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego (pismo z dnia

[...] lipca 2012 r.) Szpital na dzień [...] marca 2012 r. faktycznie posiadał na rachunku bankowym kwotę 11.127.885,93 zł, jednakże były to środki uzyskane w poprzednim miesiącu z Narodowego Funduszu Zdrowia za realizację kontraktów. Nie mniej jednak środki te, w ocenie Sądu nie mogą w żaden sposób decydować o kondycji finansowej Szpitala, albowiem są to środki przeznaczone m.in. na zaspokojenie bieżącej działalności Szpitala, spłatę zobowiązań wobec kontrahentów oraz częściowo na wynagrodzenia dla pracowników. W tym kontekście należy mieć również na uwadze wskazywane informacje, co do aktualnego zadłużenia Szpitala w wysokości 262.148.365,69 zł oraz stratę – 4.485.364,33 zł.

Z tych wszystkich powodów, uwzględniając wyjątkową sytuację skarżącego Sąd przyjął, że Szpital nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania i na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.