II OSK 29/20 - Wyrok

Data orzeczenia	2020-06-22	
Data wpływu	2020-01-07	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Anna Łuczaj
Piotr Korzeniowski
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz	
Hasła tematyczne	Budowlane prawo	
Sygn. powiązane	II SA/Po 238/19	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2019 nr 0 poz 2325; art. 106 § 3 art. 141 § 4 art. 145 § 1 pkt 1 lit a art. 145 § 1 pkt 2 art. 184; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 nr 0 poz 1202; art. 3 pkt 11 art. 32 ust 4 pkt 2 art. 32 art. 35; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2018 nr 0 poz 2096; art. 6 art. 8 § 1 art. 138 § 1 pkt 1 art., 7 art. 7 art. 77 § 1 art. 19 art. 268 a, art. 156 § 1 pkt 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2019 r. sygn. akt II SA/Po 238/19 w sprawie ze skargi J. I. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 września 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Po 238/19, oddalił skargę J.I. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z [...] listopada 2018 r. Starosta K., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Pr. bud., zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. S.A. pozwolenia na budowę linii kablowej SN 15 kV i nN w ramach projektu "Budowa sieci elektroenergetycznej [...] S.A. na przedpolu O/T. – strona wschodnia – Etap I", zlokalizowanych na działkach w gm. W. o nr: 164/2, 170, 155/2, 155/1, 156, 247/5, 129, 71/5, 70/11, 69, 229/2, 64, 65/1, 119 (obr. K.), 75, 91, 74, 81, 90, 66, 83, 85, 54, 53, 33, 34, 16/2, 19, 17/2, 17/1, 14 (obr. O.), 5075/1, 18/3, 17/4, 16/1, 5074/1, 12/1, 9, 5, 4, 1/1, 1/2, 14, 5074/3 (obr. Z.), 210/2, 225/1 (obr. B.), 173, 262 (obr. G.), 65 (obr. P.).

W odwołaniu J.I. zarzucił naruszenie art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7 § 1 k.p.a., a także art. 3 pkt 11 Pr. bud. i art. 35 ust. 4 Pr. bud. w zw. z art. 32 ust. 4 Pr. bud. w zw. z art. 4 Pr. bud.

Decyzją z [...] stycznia 2019 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J.I. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów oznaczonych w piśmie, podnosząc zarzuty naruszenia art. 19 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a., co skutkuje tym, że decyzja jest obarczona wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), art. 3 pkt 11 Pr. bud., art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 w zw. z art. 4 Pr. bud., art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 16 maja 2019 r. Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 lipca 2019 r. II OZ 623/19 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie.

Na rozprawie 4 września 2019 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt Sądu Rejonowego w K.

Oddalając skargę Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W rozpoznawanej sprawie organ architektoniczno-budowlany dokonał pełnej i rzetelnej oceny spełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Pr. bud. Projekt budowlany spełnia wymogi formalne, jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Plan miejscowy dla tego terenu został uchwalony specjalnie dla inwestycji celu publicznego – eksploatacji węgla brunatnego metodą odkrywkową – odkrywka T. gm. W. – Etap I (uchwała Rady Gminy Wierzbinek z 6 listopada 2017 r. nr XXVIII/254/2017).

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procesowych (art. 6 w zw. z art. 8 i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.) oraz przepisów prawa materialnego (art. 3 pkt 11, art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 w zw. z art. 4 p.b.) co do wadliwej oceny, czy inwestor faktycznie posiadał w dacie wydania decyzji prawo do dysponowania działką nr 65 w P., przez którą ma przebiegać przedmiotowa inwestycja, na cele budowlane. Organy prawidłowo uznały, że opatrzone klauzulą wykonalności, uzyskane na wniosek P. postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] lutego 2017 r. sygn. I Co 1044/16 o udzieleniu P. zabezpieczenia roszczeń przez uprawnienie do legitymowania się tytułem prawnym do dysponowania częścią nieruchomości nr 65 obr. P. w celu występowania przed organami administracji budowlanej o wydanie na rzecz P. decyzji budowlanych obejmujących budowę infrastruktury technicznej i obiektów budowlanych m.in. budowę linii kablowej 15 kV począwszy od dnia postanowienia, daje inwestorowi prawo do zabudowy ww. działki.

Na gruncie art. 32 ust. 4 pkt 2 Pr. bud. w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że organy administracji co do zasady nie mają obowiązku sprawdzania, czy zawarte w oświadczeniu inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dane są zgodne z rzeczywistością. Jest ono składane pod rygorem odpowiedzialności karnej i korzysta z domniemania, że dane zawarte w tym oświadczeniu są zgodne z rzeczywistością. Oświadczenie to może być przez organy administracji weryfikowane tylko wówczas, gdy w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę wyjdą na jaw okoliczności podważające wiarygodność tego oświadczenia. Wziąwszy pod uwagę, że kwestia prawa do dysponowania przez P. nieruchomością nr 65 w P. na cele budowlane stała się przedmiotem sporu pomiędzy inwestorem a właścicielem działki, obowiązkiem organów orzekających była weryfikacja nie tylko samego oświadczenia inwestora złożonego wraz z wnioskiem, lecz i samego prawa w rozumieniu art. 3 pkt 11 Pr. bud. i art. 4 Pr. bud.

Jak wyjaśnił Sąd I instancji definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ma charakter zakresowy. Zostały w niej wymienione w sposób zupełny prawa, z których może wynikać tytuł prawny do nieruchomości, od najszerszych uprawnień rzeczowych właścicielskich, przez tytuły o atrybutach słabszych, aż po uprawnienia wyłącznie obligacyjne. Kolejność tytułów prawnych, z których może wynikać prawo, o którym stanowi art. 3 pkt 11, nie ma decydującego znaczenia dla skutecznego wykazania się nim w procesie budowlanym. Do kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej nie należy rozstrzyganie sporów pomiędzy uprawnionymi z różnych tytułów prawnych. Ustawodawca nie przesądził, czy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może przysługiwać więcej niż jednemu podmiotowi. Organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo oceniać złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z uwzględnieniem reguł dowodowych określonych w k.p.a. W pewnych sytuacjach samo oświadczenie inwestora nie jest wystarczające. Powinien on wykazać prawo, o którym stanowi art. 3 pkt 11 Pr. bud., na podstawie dokumentów (wypis z ksiąg wieczystych, wypis z rejestru gruntów, umowa cywilnoprawna itp.). W przypadkach wątpliwych pod względem prawnym rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do sądu powszechnego, ponieważ źródło sporu dotyczące prawa dysponowania nieruchomością tkwi w stosunku cywilnoprawnym, a nie publicznoprawnym.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy Sąd wskazał, że inwestor – Kopalnia P. wywiodła swe prawo do dysponowania nieruchomością nr 65 w P. na cele budowlane z tymczasowego orzeczenia sądu powszechnego, któremu nadano klauzulę wykonalności. Orzeczenie to zostało wydane w sprawie z powództwa P. o wykup przedmiotowej nieruchomości od J.I. We wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę spółka P., składając oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane co do działki nr 65 w P., powołała się na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] lutego 2017 r. sygn. I Co 1044/16 o udzielenie zabezpieczenia. Akta organu I instancji zawierają wymienione postanowienie z klauzulą wykonalności z dnia wydania postanowienia, na której Sąd stwierdził, że niniejszy tytuł uprawnia do egzekucji w całości oraz poleca wszystkim organom, urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu niniejszego wykonały, a gdy o to prawnie będą wezwane udzieliły pomocy (k. 191 akt).

Organy orzekające trafnie stwierdziły, że zabezpieczenie roszczeń orzeczone tym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. zostało dokonane właśnie na potrzeby niniejszej sprawy. Owe postanowienie potwierdza sądownie prawo P. jako inwestora do dysponowania nieruchomością nr 65 w P. na cele budowlane - inwestycję objętą niniejszym postępowaniem budowę linii kablowej. Dlatego też za błędny Sąd uznał zarzut skargi, jakoby w/w postanowienie nie mieściło się w granicach art. 3 pkt 11 Pr. bud., bowiem jego przedmiot nie ma charakteru definitywnego i nie prowadzi do powstania tytułu prawnego. Sprawa o wykup nieruchomości zainicjowana przez P. jest sprawą z zakresu stosunków zobowiązaniowych. Mieści się zatem w granicach określonych treścią art. 3 pkt 11 Pr. bud. Zabezpieczenie przez Sąd Rejonowy w K. roszczenia P. o wykup działki nr 65 w P. ma zatem również charakter rozstrzygnięcia z zakresu stosunków obligacyjnych. Unormowało ono na czas postępowania sądowego o wykup tejże działki uprawnienia i obowiązki stron, a konkretnie kwestię prawa do dysponowania jej częścią na cele budowlane. Sąd nie zgodził się z zarzutem skarżącego, jakoby fakt uzyskania przez P. zgody na dysponowanie nieruchomością w części oznacza, że inwestor nie spełnił wymogu określonego przepisem art. 4 Pr. bud. W powołanym postanowieniu Sąd precyzyjnie określił zakres zabezpieczenia, że nie budzi wątpliwości, iż dotyczy ono terenu objętego przedmiotową inwestycją.

Prawidłowo zatem organy orzekające uznały, że istniały podstawy do zatwierdzenia przedłożonego przez P. projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę linii kablowej.

Błędny jest także zarzut skargi naruszenia przez Wojewodę przepisów art. 19 w zw. z art. 268a k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez osobę nieuprawnioną.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł J.I. reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wnosząc o jego uchylenie w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; również o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji w trybie art. 135 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wyrokowi Sądu I instancji zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi od wyroku WSA w Poznaniu podczas, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania tj. art. 19 k.p.a. w zw. art. 268a k.p.a. skutkujące nieważnością wydanej decyzji administracyjnej zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i konieczne było stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Dodatkowo skarżący kasacyjnie zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a., poprzez oddalenie skargi podczas, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że organy obu instancji wydając decyzje naruszyły przepisy k.p.a., tj. zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.) i działanie, które powoduje brak zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 § 1 k.p.a.), która obliguje organy administracji publicznej do działania na podstawie przepisów prawa, polegające na dokonywaniu przez organy obu instancji rozszerzającej interpretacji definicji legalnej prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazanej w art. 3 pkt 11 Pr. bud. i uznanie, że wskazane prawo może wynikać również z tytułu zabezpieczenia - postanowienia sądu powszechnego o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia, podczas gdy możliwość taka nie jest przewidziana we wskazanej ustawowej definicji legalnej, a ponadto sytuacja taka godziłaby w konstytucyjnie zagwarantowane prawo własności skarżącego się, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez co konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez oddalenie skargi podczas, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ II i organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszyły przepisy prawa o postępowaniu administracyjnym tj. zasadę prawdy obiektywnej, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez niepodjęcie przez organ II i organ I instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i niedokonanie weryfikacji złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pomimo jego zakwestionowania przez właściciela nieruchomości i stronę niniejszego postępowania administracyjnego oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie co skutkowało przyjęciem, że inwestor posiada tytuł prawny do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane, zgodnie ze złożonym oświadczeniem; a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez co konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji;

c) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku w ten sposób, że Sąd w ogóle nie odniósł się do zarzutu naruszenia przez organy obu instancji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polegającego na odmowie zawieszenia postępowania w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed Sądem Okręgowym w K., sygn. sprawy I CGG 1/18 ma charakter prejudycjalny wobec niniejszej, a podniesiony przez skarżącego zarzut ma znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotu sprawy;

d) art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez oddalenie wniosku dowodowego skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu z akt Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt I Co 954/18 (I Co 1044/16), a to wniosku o uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] lutego 2017 r. sygn. akt I Co 1044/16 w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia wraz z wnioskiem o zwolnienie z kosztów, prowadzącego do wyjaśnienia istotnych wątpliwości związanych z ustalonym przez organ I i II instancji stanem faktycznym i mającym na celu kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, nie powodującego jednocześnie nadmiernego przedłużenia się postępowania, co miało finalnie istotny wpływ na wynik sprawy i przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poczynionych przez organ ustaleń faktycznych za prawidłowe.

- naruszenie prawa materialnego - art. 3 pkt 11 Pr. bud. poprzez jego błędną wykładnię, dokonanie rozszerzającej interpretacji i w konsekwencji uznanie, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z postanowienia sądu powszechnego o udzieleniu zabezpieczenia, podczas gdy definicja legalna wskazana w art. 3 pkt 11 Pr. bud. przewiduje, że przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć jedynie tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych, a postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia z uwagi na swój charakter nie może się wpisywać we wskazaną definicję ustawową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając na względzie fakt, że na gruncie rozpatrywanej sprawy nie występują przesłanki nieważności postępowania, wymienione enumeratywnie w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy rozważania rozpocząć wypada od oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, a konkretnie zarzutu błędnej wykładni art. 3 pkt 11 Pr. bud. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Odkodowując na potrzeby rozpatrywanej sprawy znaczenie normatywne art. 3 pkt 11 Pr. bud., Sąd I instancji prawidłowo wywiódł, że definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ma charakter zakresowy, jako że wymieniono w nim tytuły prawne do nieruchomości począwszy od najmocniejszych do najsłabszych, przy czym ich kolejność nie ma istotnego znaczenia dla skutecznego wykazania się w nim w procesie budowlanym. O tym, czy inwestor ma stosowny tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane decyduje treść przysługującego mu prawa. Do organu nie należy rozstrzyganie sporów między uprawnionymi z różnych tytułów prawnych. Użyte w art. 3 pkt 11 Pr. bud. pojęcia "nieruchomość" czy "stosunki zobowiązaniowe" należy oceniać przez pryzmat regulacji prawa cywilnego. Takim stosunkiem zobowiązaniowym, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 października 2016 r. II OSK 103/15 może być m.in. umowa użyczenia nieruchomości lub umowa nieuregulowana w Kodeksie cywilnym (umowa nienazwana), czy też jak podkreślono w wyroku z 12 lipca 2017 r. II OSK 2316/16 umowa przedwstępna oraz promesa zawarcia umowy użytkowania gruntu. Zatem może nim być każda umowa cywilnoprawna, na podstawie której właściciel (użytkownik wieczysty) upoważnił inny podmiot do zabudowy własnego gruntu i daje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także orzeczenie sądu powszechnego zastępujące zgodę właściciela nieruchomości czy też postanowienie o udzielenie zabezpieczenia roszczeń wydane chociażby w postępowaniu o wykup nieruchomości. Szczególny przypadek prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, o której mowa w art. 122 ust. 1 u.g.n. oraz decyzja przewidziana w art. 124 ust. 1 u.g.n. Co równie istotne i wymaga podkreślenia warunkiem wydania pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Pr. bud. jest złożenie przez inwestora oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zaś udokumentowanie posiadanego przez inwestora prawa do nieruchomości na cele budowlane. Wspomniane oświadczenie inwestor składa na urzędowym formularzu pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/10 wprowadzenie obowiązku złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do terenu na cele budowlane, w miejsce obowiązku wykazania legitymowania się takim prawem stosownymi dokumentami, miało na celu uproszczenie (ułatwienie) proceduralne polegające na tym, że inwestor nie musi już jako dowodu spełnienia wymogu, o którym mowa w art. 4 Pr. bud. przedkładać dokumentu urzędowego, który statuuje go jako osobę mającą prawo do terenu, lecz jest wystarczające złożenie przez niego oświadczenia, że takowe prawo mu przysługuje. Organ administracji publicznej nie ma więc obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność prawdziwości i wiarygodności twierdzeń inwestora o przysługującym mu prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako że złożenie fałszywego oświadczenia podlega ściganiu na drodze postępowania karnego. Podważanie mocy dowodowej tego oświadczenia w toku postępowania administracyjnego jest oczywiście możliwe. Oświadczenie złożone w przewidzianej ustawowo formie, stanowi domniemanie i może być obalone tylko dowodami wskazującymi, na brak zgodności oświadczenia z rzeczywistością (np. wyrok NSA z 9 listopada 2005 r. II OSK 179/05). Zatem, w sytuacji sporów na tle prawa do terenu, istnieje możliwość ich rozstrzygania przez sądy powszechne jako spraw cywilnych, bez potrzeby angażowania organów administracji publicznej. W świetle powyższych rozważań zarzut błędnej wykładni art. 3 pkt 11 pr. bud. należało ocenić jako niezasadny.

W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy, którego autor skargi kasacyjnej nie zdołał skutecznie podważyć w toku postępowania administracyjnego jak i sądowego, niespornym jest, że inwestor do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę linii kablowej SN 15kv i nN w ramach projektu "Budowa sieci elektroenergetycznej [...] S.A. na przedpolu O/T. -strona wschodnia-Etap I", zlokalizowanej między innymi na działce skarżącego kasacyjnie nr ewid. 65 obr. P., załączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania wspomnianą nieruchomością na cele budowlane, powołując się w nim na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] lutego 2017 r. sygn. akt I Co 1044/16 w przedmiocie zabezpieczenia. Z treści postanowienia wynika, że Sąd udziela P. S.A. zabezpieczenia roszczeń przez uprawnienie wnioskodawcy do legitymowania się tytułem prawnym do dysponowania częścią nieruchomości oznaczonej nr ewid. 65 o powierzchni około 1,91 ha położonej w południowej jej części i graniczącej od zachodu z działką oznaczoną nr ewid. 64 na długości około 159 m, od południa w kierunku zachodnim graniczącą z działkami oznaczonymi nr ewid. 228 i 227, położonymi w K. na długości około 173 m, od wschodu graniczącą na długości ok. 33 m z działką oznaczoną nr ewid. 229/2 w K. począwszy od granicy a działką oznaczoną nr ewid. 228 w kierunku północnym – (zgodnie z wycinkiem mapowym – załącznik nr 1) wydzielonej z powierzchni całkowitej nieruchomości 5,53 ha, położonej w obrębie P. gmina W., dla której urządzona jest księga wieczysta [...], w której ujawniona jest własność J.I., w celu wystąpienia przed organami administracji budowlanej o wydanie na rzecz P. S.A. z siedzibą w K. decyzji budowlanych obejmujących budowę infrastruktury technicznej i obiektów budowlanych w postaci bariery odwodnienia etap VI część hydrotechniczna i etap VIa część elektryczna oraz na budowę linii kablowych 15 kv począwszy od dnia wydania postanowienia. Przywołane postanowienie zostało zaopatrzone w klauzulę wykonalności. Sąd Rejonowy stwierdził, że niniejszy tytuł uprawnia do egzekucji w całości oraz poleca wszystkim organom, urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu niniejszego wykonały, a gdy o to prawnie będą wezwane udzieliły pomocy. Orzeczenie podlega wykonaniu jako natychmiast wykonalne. Stwierdzić wobec tego trzeba, że zakres udzielonego zabezpieczenia jest precyzyjny i nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Próba dowiedzenia przez autora skargi kasacyjnej, iż nie dotyczy ono terenu objętego inwestycją nie mogła tym samym odnieść zamierzonego skutku. Dodać w tym miejscu trzeba, że postanowienie zabezpieczające nie zostało dotychczas w prawem przewidzianym trybie zmienione. Zażalenie J.I. na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] listopada 2018 r. I Co 954/18 oddalające wniosek o uchylenie postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia P. z [...] lutego I Co 1044/16 zostało oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z [...] marca 2019 r. I 1 Cz 92/19. A zatem, skoro wskazane postanowienie mieści się w granicach art. 3 pkt 11 Pr. bud. i stanowi tytuł prawny inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ pierwszej instancji, po pozytywnym zweryfikowaniu przesłanek z art. 32-35 Pr. bud., prawidłowo udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę, a organ odwoławczy utrzymał wspomniane rozstrzygnięcie w mocy. Tym samym zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (błędnie powołanego zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 11 Pr. bud., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. należało ocenić jako niezasadne.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ uzasadnienie kontrolowanego wyroku posiada wszystkie wymagane przepisem ustawy elementy, jest więc kompletne z technicznego punktu widzenia. W rozpatrywanej sprawie Sąd ustosunkował się do zarzutów i wniosków skargi, które miały istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem, brak odniesienia się do zarzutu naruszenia przez organy obu instancji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w sytuacji, gdy na gruncie rozpatrywanej sprawy nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania w tym trybie, nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu rzutującym na wynik sprawy.

Analogicznie, jako nietrafny należy ocenić zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu pierwszej instancji. Zatem nieskorzystanie z tego uprawnienia, w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, a ustalony na jego podstawie stan faktyczny sprawy nie budzi zastrzeżeń, nie stanowi o naruszeniu art. 106 § 3 p.p.s.a.

Brak jest wreszcie podstaw do postawienia Sądowi I instancji skutecznego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy obu instancji naruszyły art. 19 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a., co skutkowało nieważnością decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja wydana została przez Wojewodę [...], za którego z jego upoważnienia, została opatrzona podpisem M.H. – Kierownika Oddziału Wydział Infrastruktury i Rolnictwa. Natomiast decyzja Starosty K. została podpisana z jego upoważniania przez A.P. Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa. Brak jest w związku z tym podstaw ażeby twierdzić, że decyzje organów obu instancji dotknięte są wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., jako wydane z naruszeniem przepisów o właściwości.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.