Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach oddala skargę

VI SA/Wa 844/08

UZASADNIENIE

W dniu 8 października 2007 roku do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek J. Sp. z o.o. z siedzibą w R. o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach w S. przy ul. W..

W toku postępowania administracyjnego na wystąpienie organu z dnia [...] września 2007 roku Urząd Skarbowy w B. pismem z dnia 8 października 2007 roku poinformował Ministra Finansów, iż wobec jednego ze wspólników spółki J. przedstawiającego sobą co najmniej jedną setną kapitału tj. E. C. zostało wydane przez Sąd Rejonowy w B., [...] postanowienie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa skarbowego określonego w art. 56 § 2 k.k.s. w związku z art. 9 § 3 k.k.s. Równocześnie na C. nałożono karę grzywny i obciążono zryczałtowanymi kosztami postępowania.

W tym stanie rzeczy Minister Finansów decyzją z dnia [...] grudnia 2007 roku Nr [...] odmówił udzielenia spółce J. zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach w S. przy ul. W.. Powyższa decyzja została wydana w oparciu o art. 104 k.p.a. w związku z art. 24 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 33 ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 roku, Nr 4 poz. 27 z późn. zm.).

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Minister Finansów podniósł, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych osoby fizyczne będące wspólnikami spółki prowadzącej działalność w zakresie gier i zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, przedstawiające sobą jedną setną kapitału oraz osoby fizyczne zarządzające podmiotem lub reprezentujące podmiot ubiegający się o zezwolenie na urządzanie loterii fantowych i gry bingo fantowe powinny posiadać nienaganną opinię, w szczególności muszą przedstawić zaświadczenie, że nie były skazane prawomocnym wyrokiem za popełnione umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Skoro E. C. za zgodą sądu dobrowolnie poddał się odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa skarbowego określonego w art. 56 § 2 k.k.s. w związku z art. 9 § 3 k.k.s. przy równoczesnym wymierzeniu mu kary grzywny i obciążeniu kosztami postępowania nie posiada on nienagannej opinii, o której jest mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Pojęcie "nienagannej opinii" jest pojęciem szerszym od "skazania prawomocnym wyrokiem za popełnione umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe". Posiadanie zaświadczenia o niekaralności za przestępstwo z winy umyślnej lub przestępstwo skarbowe jest jedną lecz nie jedyną przesłanką pozwalającą na ocenę, że dana osoba posiada nienaganną opinię. Co więcej należy uznać, że osoba, która została skazana za przestępstwo umyślne bądź przestępstwo skarbowe może posiadać opinię zdecydowanie naganną.

Podobny pogląd co do pojęcia nienagannej opinii, o której jest mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 1998 roku, sygn. II SA 555/98 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2006 roku, sygn. VI SA/Wa 472/06. Z decyzją z dnia [...] grudnia 2007 roku nie zgodziła się J. Sp. z o.o. z siedzibą w R., która złożyła wniosek z dnia 20 grudnia 2007 roku o ponowne rozpatrzenie przez Ministra Finansów sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2007 roku.

Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych przez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że wydanie w stosunku do E. C. przez Sąd Rejonowy w B. postanowienia w przedmiocie udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa skarbowego określonego w art. 56 § 2 k.k.s. w związku z art. 9 § 3 k.k.s. przy równoczesnym wymierzeniu podmiotowi kary grzywny przesądza o braku nienagannej opinii;

2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Podnosząc powyższe zarzuty spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę zaskarżonej decyzji przez udzielenie zezwolenia spółce J. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na prowadzenie salonu gier na automatach w S..

Zdaniem skarżącej, przywołane przez organ orzecznictwo sądów administracyjnych nie przesądza jakie nadto (poza niekaralnością) okoliczności wskazują na nienaganność opinii.

W szczególności żaden z cytowanych wyroków nie twierdzi też, aby o utracie nienagannej opinii przesadzało dobrowolne poddanie się odpowiedzialności. Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Karnego. Nie jest ono bowiem ani skazaniem ani karą. Jedynym racjonalnym powodem takiego zabiegu legislacyjnego było "wynagrodzenie" sprawcy czynu zachowania przez niego nienagannej opinii oraz uiszczenie grzywny w ramach dobrowolnego poddania się odpowiedzialności nie stanowi przesłanki do szczególnej recydywy karnej skarbowej z art. 37 § 1 pkt 4 k.k.s.

Zdaniem skarżącego, organ nie wyjaśnił należycie sprawy, albowiem nie powołał żadnych indywidualnie ustalonych okoliczności w stosunku do C. poza jedną tj. faktem poddania się odpowiedzialności.

Przesłanka nienagannej opinii ma stanowić rękojmię dla prawidłowego wykonywania działalności związanej z udzieloną koncesją. Zarówno postępowanie E. C. przed, w trakcie, jak i po dobrowolnym poddaniu się odpowiedzialności wskazuje, że daje on rękojmię prawidłowego wykonywania przedmiotowej działalności.

Minister Finansów po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2008 roku, Nr [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] grudnia 2007 roku odmawiającą spółce z o.o. J. udzielenia zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach w S. przy ul. W..

Zdaniem organu, w sprawie zostało przeprowadzone wnikliwe postępowanie dowodowe, zaś jego wyniki i ocena została zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przy zapewnieniu udziału strony w całym postępowaniu. Tym samym organ nie naruszył art. 6, 7, 8, 9, 10 i 11 k.p.a. Wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy oparty został na polemice z organem koncesyjnym co do oceny dobrowolnego poddania się odpowiedzialności przez E. C. w kontekście posiadania przez tę osobę nienagannej opinii. A zatem strona nie kwestionuje poczynionych w tym zakresie ustaleń.

Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom strony o braku nienagannej opinii nie decyduje sam fakt dobrowolnego poddania się odpowiedzialności, lecz popełnienie czynu zabronionego przepisem Kodeksu Karnego Skarbowego. Osoba, która popełniła przestępstwo lub wykroczenie skarbowe z pewnością nie posiada nienagannej opinii. Zatem bezzasadne jest stanowisko strony łączące brak nienagannej opinii tylko ze skazaniem prawomocnym wyrokiem, czego konsekwencją jest wpis do Krajowego Rejestru Skazanych.

Stanowisko to nie znajduje uzasadnienia w brzmieniu art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz w wykładni tego przepisu dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny.

Na decyzję z dnia [...] lutego 2008 roku J. Sp. z o.o. z siedzibą w R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych w związku z art. 17 k.k.s. w zw. z art. 18 § 2 k.k.s. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że użyte w tym przepisie sformułowanie "nienaganna opinia" wyłącza możliwość uczestniczenia (w formach przewidzianych przez art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych) w spółce ubiegającej się o zezwolenie na prowadzenie gier i zakładów wzajemnych regulowanych przez tę ustawę także osób, w stosunku do których Sąd wydał postanowienie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa karnego-skarbowego, podczas gdy okoliczność ta (z uwagi na jej istotę oraz nieujawnienie w publicznie dostępnych rejestrach), nie wpływając na opinię o takiej osobie, nie może stanowić przesłanki wyłączającej możliwość ubiegania się o ww. zezwolenie

2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz ograniczenie się przez organ do stwierdzenia, że E. C. nie posiada nienagannej opinii tylko i wyłącznie na podstawie tego, że w 2001 roku popełnił on przestępstwo karne-skarbowe, w odniesieniu do którego poddał się on dobrowolnie odpowiedzialności w trybie art. 17 k.k.s. w zw. z art. 18 § 2 k.k.s.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako sprzecznej z prawem i przekazanie sprawy organowi administracji publicznej celem jej dalszego rozpoznania;

2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości jednokrotności stawki minimalnej określonej przez właściwe przepisy.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, skarżąca podniosła, że wobec wydania postanowienia w przedmiocie udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa skarbowego, Minister Finansów nie mógł się na nie powoływać przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, gdyż ani fakt popełnienia przestępstwa, ani fakt poddania się odpowiedzialności nie jest jawny (nie jest dostępny do publicznej wiadomości). A jeżeli fakt ten nie jest dostępny do publicznej informacji, to nie może wpłynąć na kształtowanie opinii o danej osobie. Tym samym uznać należy, że jest to okoliczność zupełnie obojętna dla kształtowania opinii o danej osobie, co w efekcie powoduje, że nie może ona stanowić podstawy wpływającej na rozstrzygnięcie w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie salonu gier.

Zdaniem strony skarżącej, Minister Finansów nie wyjaśnił wszystkich okoliczności w sprawie dotyczących opinii o wspólniku skarżącej. Ograniczył się tylko do stwierdzenia, że nienaganność opinii E. C. została przekreślona popełnieniem przez niego siedem lat temu przestępstwa karno-skarbowego, tymczasem organ powinien kompleksowo zbadać różne elementy wpływające na powyższą opinię, czego w niniejszym postępowaniu nie uczynił.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będą jednak związany zarzutami i wnioskami skargi praz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] grudnia 2007 roku nie naruszają prawa. Wobec tego, że skargą podnosi dwojakiego rodzaju zarzuty tj. naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego rzeczą Sądu było w pierwszym rzędzie zbadać, czy zaskarżona decyzja nie uchybiła przepisom kpa, albowiem dopiero w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy możliwe jest przesądzenie o zasadności zarzutów natury merytorycznej.

Według oceny Sądu, Minister Finansów wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Rozstrzygnięcie w sprawie organ oparł na niekwestionowanym fakcie popełnienia przez wspólnika spółki E. C. przestępstwa skarbowego określonego w art. 56 § 2 k.k.s. w związku z art. 9 § 3 k.k.s. Na tej podstawie Minister Finansów słusznie uznał, że popełnienie czynu zabronionego przez ustawę wyłącza nienaganną opinię wspólnika i stanowi negatywną przesłankę do udzielenia zezwolenia, o którym mowa jest w art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Podnoszone przez skarżącą stanowisko, iż fakt popełnienia przestępstwa i poddania się odpowiedzialności skoro nie jest podany do publicznej informacji to nie może wpływać na kształtowanie opinii o osobie, jest w ocenie Sądu całkowicie nietrafne. Fakt popełnienia przez E. C. przestępstwa skarbowego obiektywnie zaistniał i nie może pozostać bez wpływu przy ocenie przez organ istnienia przesłanki do udzielenia zezwolenia, jaką jest posiadanie nienagannej opinii przez wspólnika, posiadającego jedną setną kapitału. Na podkreślenie zasługuje niekwestionowany w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pogląd, iż art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych jedynie przykładowo wymienia jako okoliczność mogącą wskazywać na nienaganną opinię fakt niekaralności za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Świadczy o tym użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności". Z tych względów Sąd podzielił stanowisko organu, że nawet legitymowanie się zaświadczeniem o niekaralności nie może być wykładnikiem posiadania przez tę osobę nienagannej opinii. Poczynione przez organ ustalenia co do popełnienia przez wspólnika czynu zabronionego kodeksem karnym skarbowym oraz jego ocena jest zgodna z obowiązującym przepisem art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych, dlatego też skarga J. Sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu w myśl przepisu art. 151 p.p.s.a.