Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia WSA (del.) Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Inc., S., S. Z. A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2064/18 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2019 r., uwzględnił skargę J. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, uchylając tą decyzję oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Urząd Patentowy RP udzielił skarżącej prawa ochronnego na znak towarowy słowno–graficzny m. przeznaczony do oznaczania towarów lub usług wymienionych w klasach 9, 18 i 25 Klasyfikacji Nicejskiej.

Decyzja ta stała się przedmiotem sprzeciwu C. Inc. z siedzibą w S., S. Z. A., w którym podniesiono, że sporne prawo ochronne zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 776, dalej: p.w.p.). Wnosząca sprzeciw wskazała, że jest uprawniona z prawa do unijnego znaku towarowego C. o numerze [...], do którego w sposób konfuzyjny podobny jest sporny znak. Sprzeciwiająca się podkreśliła, że porównywane znaki są przeznaczone do oznaczania identycznych i podobnych towarów z klasy 9 oraz że są do siebie podobne w warstwach wizualnej i fonetycznej. Wskazała również, że obecnie posługuje się oznaczeniem C., do którego łudząco podobny jest sporny znak co stwarza realne ryzyko skojarzeń obu przedsiębiorstw. Wskazała również na okoliczność zgłoszenia spornego znaku w złej wierze.

Motywy sprzeciwu wraz z ustaleniami poczynionymi w toku przeprowadzonego postępowania stały się podstawą objętej skargą decyzji Urzędu Patentowego, którą organ unieważnił prawo ochronne na sporny znak towarowy m. w części dotyczącej towarów ujętych w klasie 9: elektroniczne urządzenia i przyrządy, a mianowicie odtwarzacze MP3, słuchawki audio i video, elektroniczne urządzenia i przyrządy do nagrywania, wejścia danych, przechowywania, przetwarzania i transmisji danych, danych cyfrowych, muzyki cyfrowej; urządzenia i przyrządy elektryczne przewodzące, przełączające, transformujące, akumulatorowe; urządzenia do nagrywania, transmisji lub reprodukcji dźwięku lub obrazu, magnetyczne nośniki danych, płyty kompaktowe audio-video; telefony.

W ocenie organu znaki sporny i przeciwstawiony są przeznaczone do oznaczania podobnych, komplementarnych, a w części identycznych towarów.

Dokonując porównania znaków w warstwie wizualnej organ wskazał, że grafika spornego znaku sprowadza się jedynie do zastosowania w nim czcionki o kroju "komputerowym" i pogrubionych liter. Sporny znak zawiera w całości znak przeciwstawiony C. oraz posiada dodatkową pierwszą literę "m". Zdaniem organu była to minimalna różnica, która nie niweluje podobieństwa pomiędzy oznaczeniami w warstwie wizualnej.

Znaczne podobieństwo znaków w warstwie wizualnej i fonetycznej powodowały, w ocenie organu, ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego ze znakiem przeciwstawionym. UP RP wskazał, że towary oznaczane znakiem spornym oraz znakiem przeciwstawionym można nabyć w tych samych miejscach zbytu, jakimi są wyspecjalizowane sklepy z komputerami i artykułami komputerowymi, sklepy ze sprzętem i akcesoriami elektronicznymi i telefonami oraz super i hiper markety. Zachodzi zatem ryzyko wprowadzenia potencjalnego odbiorcy w błąd co do pochodzenia takich towarów z uwagi na podobieństwo znaków towarowych przeznaczonych do ich oznaczania oraz identyczność, komplementarność i podobieństwo towarów do oznaczania, których są one przeznaczone.

Organ, odstąpił od badania zarzutu udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy m. w warunkach złej wiary.

Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdził, że wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Sąd stwierdził, że dokonana przez organ analiza podobieństwa towarów opatrzonych spornymi znakami ograniczała się do twierdzenia, że towary chronione spornym znakiem, takie jak słuchawki audio i video, czy też urządzenia i przyrządy elektryczne przewodzące, przełączające, transformujące i akumulatorowe, same w sobie nie pełnią żadnej funkcji.

W ocenie Sądu I instancji, organ w sposób niedostateczny i niewystarczający rozważył istotne kwestie związane z oceną podobieństwa towarów, do oznaczania których zostały przeznaczone przeciwstawione sobie znaki towarowe, w części, w której organ unieważnił prawo ochronne ze spornego znaku w zaskarżonym przez J. W. zakresie.

W odniesieniu do towarów jak: słuchawki audio i video oraz urządzenia i przyrządy elektryczne przewodzące, przełączające, transformujące i akumulatorowe, Sąd wskazał, że organ swą tezę o ich komplementarności wobec przeciwstawionym im komputerom, wywodził jedynie z faktu konieczności ich podłączenia między innymi do komputerów celem ich przydatności. Zdaniem Sądu wszystkie te urządzenia mogą być podłączane nie tylko do komputerów, ale także do innych urządzeń, celem zapewnienia ich sprawnego działania, wobec czego wyabstrahowanie z całego katalogu rządzeń kompatybilnych dla nich jedynie komputerów i wywiedzenie na tej podstawie ich podobieństwa było co najmniej przedwczesne. Sąd wskazał w tym zakresie na szeroką gamę wykorzystania chociażby urządzeń transformujących lub akumulatorów i to w codziennym użytku, z uwagi na konieczność korzystania z urządzeń pracujących przy różnych napięciach, nie tylko komputerów.

Sąd I instancji zwrócił również uwagę na niejasną ocenę organu, która pomija konieczność zindywidualizowania podobieństwa towarów poprzez ujęcie wszystkich istotnych czynników, charakteryzujących wzajemny stosunek, w którym mogą one pozostawać - charakter towarów bądź usług, ich przeznaczenie, sposób używania towarów, sposób i miejsca ich sprzedaży lub świadczenia usług, jak również to, czy te towary bądź usługi konkurują ze sobą czy też się uzupełniają.

Zwrócił również uwagę na decyzję EUIPO z dnia [...] maja 2017 r., zapadłą wskutek rozpoznania sprzeciwu wniesionego przez uczestnika przeciwko skarżącej, w której nie podtrzymano sprzeciwu w stosunku do urządzeń i przyrządów do przewodzenia, przełączania, przekształcania, gromadzenia energii elektrycznej. Sąd podkreślił przy tym, że organ pominął w zupełności stanowisko zawarte w wymienionej decyzji, nie wskazując przy tym przyczyn, na podstawie których uznał za zasadne rozstrzygnąć odmiennie.

W odniesieniu do przesądzonego przez organ podobieństwa słuchawek i komputerów Sąd stwierdził, że również i w tym zakresie pominięto, iż słuchawki podłączane są nie tylko do komputerów, ale także do amplitunerów, czy też odbiorników radiowych, więc tylko z tego powodu nie jest możliwe uznanie ich podobieństwa, z pominięciem wskazanych powyżej kryteriów. Również wskazując na podobieństwo telefonów do komputerów, organ ograniczył się jedynie do jednego z rodzajów telefonów, jakim jest smartfon, wyjaśniając, że pełni on właściwie te same funkcje, co komputer i ma te same możliwości techniczne, nie omawiając jednakże w ogóle podobieństwa funkcji obydwu urządzeń, jak też pomijając konieczność oceny podobieństwa towarów przez pryzmat ich przeznaczenia i sposobu używania.

Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że przesłanki unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak nie zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane zaś z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynikało, aby organ dokonał dokładnej analizy faktów i w jasny i zrozumiały sposób wyjaśnił zasadność przesłanek, jakimi się kierował przy wydawaniu rozstrzygnięcia.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 i art. 205 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

C. Inc. w S., S. Z. A., skargą kasacyjną zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w części odnoszącej się do uchylenia zaskarżonej decyzji niebędącej przedmiotem zaskarżenia przez skarżącą.

Strona zarzuciła wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. in initio, ponieważ Sąd I instancji nie orzekł, w jakim zakresie uchyla zaskarżoną decyzję.

Podnosząc ten zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku.- i rozpoznanie skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej skardze kasacyjnej sformułowano tylko zarzut naruszenie przepisów postępowania, które w ocenie autorki skargi kasacyjnej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. in initio, ponieważ Sąd I instancji nie orzekł, w jakim zakresie uchyla zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tegoż zarzutu stwierdzono, iż zaskarżonym wyrokiem WSA w Warszawie uwzględnił skargę J. W. na decyzję UP RP z [...] maja 2018 r. w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny m. nr [...] oraz orzekł, że uchyla decyzję. Jak podniósł skarżący kasacyjnie - ww. decyzja UP RP została zaskarżona w części. Sąd I instancji natomiast, uwzględniwszy skargę, orzekł, iż "uchyla decyzję", co można odnieść do całości decyzji wydanej przez organ. "W ocenie skarżącego Sąd I instancji uwzględniając skargę w niniejszej sprawie winien orzec, iż uchyla decyzję w zaskarżonej części. Skarżący zauważa, że w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji odnosił się tylko do zaskarżonej części decyzji, niemniej jednak z wyroku nie wynika jasno czy Sąd uchylił ww. decyzję w całości czy w części. Takie orzeczenie w ocenie skarżącego może rodzić trudności interpretacyjne i mieć istotny wpływ na wynik sprawy." (s. 2-3 uzasadnienia skargi kasacyjnej).

Odnosząc się do tak sformułowanego i uzasadnionego zarzutu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż jego konstrukcja nie spełnia wymogów postawionych w treści art. 174 i art. 176 p.p.s.a., co powoduje, iż NSA nie może go uwzględnić. Przypomnieć trzeba, iż skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie sądowym przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), a także lit. c) p.p.s.a (oraz art. 151 p.p.s.a.) są przepisami "wynikowymi" regulującymi jedynie sposób rozstrzygnięcia skargi, dlatego nie mogą być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej. Przepisy te kształtują zakres orzekania w odniesieniu do skargi na decyzje administracyjne oraz postanowienia. Dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tych przepisów niezbędne jest wskazanie naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, w odniesieniu do których wskazywane naruszenie polegałoby na wadliwym przeprowadzeniu przez Sąd kontroli ich zastosowania czy też ich wykładni dokonanej przez organ administracji, który wydał zaskarżony akt. "Wymienione wyżej przepisy ustawy z 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż błąd, co do ustalenia podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu albo oddalenia skargi Sąd I instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Kontroli tej dokonuje w oparciu o konkretne przepisy ustawy proceduralnej (p.p.s.a.). W konsekwencji należy przyjąć, że wymienioną w art. 174 pkt 2 podstawą skargi kasacyjnej mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, w powiązaniu z konkretnym przepisem wynikowym, a nie przepisy określające samo rozstrzygnięcie." (tak NSA w wyroku z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 586/17 – Lex nr 2700709, a także w wyroku z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2732/17 – Lex nr 2740212, wyroku z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2639/17 – Lex nr 2733985). W niniejszej skardze kasacyjnej jej autorka nie powiązała zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. z żadnym konkretnym przepisem prawa materialnego, którego naruszenie przez WSA, w jej ocenie, miało wpływ na wynik sprawy. Na marginesie dodać jedynie trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji uchylił decyzję UP RP nie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., stwierdzają, iż Urząd Patentowy nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, co rodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, iż organ patentowy winien odnieść się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, który zgromadził w sprawie, by następnie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści (s. 6-10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).

Końcowo odnosząc się do wątpliwości strony skarżącej kasacyjnie co do kwestii uchylenia całości decyzji UP RP, mimo iż została ona zaskarżona do Sądu I instancji w części, podkreślić należy, że Sąd I instancji na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną", nie jest związany zarzutami, ani wnioskami strony sformułowanymi w skardze, a bada całość sprawy w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Związanie zarzutami i wnioskami dotyczy tylko skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a.), a nie Sądu I instancji. Za wyrokiem NSA z dnia 11 września 2014 r. (sygn. akt I FSK 1326/13 – Lex nr 1569198) można stwierdzić, iż: "Skoro nie wskazano w sentencji wprost, że <>/ <> to przyjąć należy, że uchylenie obejmuje cały akt poddany kontroli i co wynikać będzie z motywów wyroku – wskazania stwierdzonych uchybień ległych u podstaw uchylenia."

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjna oddalił.