Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1896/14 w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skarga R. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 17 września 2014 r. W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia 16 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił tę skargę jako niedopuszczalną.

Postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną R. K. od tego postanowienia, gdyż została ona sporządzona przez skarżącego osobiście.

W piśmie z dnia 25 listopada 2014 r. skarżący złożył do akt podanie skierowane do Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich o sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w tej sprawie.

W piśmie z dnia 18 grudnia 2014 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 26 listopada 2014 r. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r. Sąd odrzucił to zażalenie jako sporządzone przez skarżącego osobiście. W piśmie z dnia 6 lutego 2015 r. skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, wnosząc równocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz o wyłączenie sędziego WSA Jolanty Augustyniak-Pęczkowskiej.

Zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, gdyż w wyznaczonym terminie skarżący nie złożył tego wniosku na urzędowym formularzu. Na skutek sprzeciwu skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r. - pozostawił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W piśmie z dnia 18 czerwca 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r., II OZ659/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił to zażalenie.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 lipca 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 13 stycznia 2015 r. W piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na to zarządzenie wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia 29 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego WSA Jolanty Augustyniak-Pęczkowskiej. W piśmie z dnia 27 sierpnia 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.

Zarządzeniem z dnia 9 września 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w piśmie z dnia 5 października 2015 r. wniósł o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku. Zarządzeniem z dnia 20 października 2015 r. referendarz sądowy przedłużył ten termin o 5 dni, licząc od dnia otrzymania tego zarządzenia. Pomimo przedłużenia tego terminu, skarżący nie uzupełnił wniosku o prawo pomocy. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W piśmie z dnia 28 grudnia 2015 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w tej sprawie.

Skarżący podniósł, iż Sąd nie nadał biegu wniesionym przez niego podaniom z dnia 25 listopada 2014 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Generalnego o wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 14 sierpnia 2014 r. o odrzuceniu skargi w tej sprawie. Sąd uchyla się od zakończenia sprawy i uniemożliwia skarżącemu wniesienie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Stosownie do art. 2 tej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08, Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08, Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r., II OPP 20/08, Lex 493700).

Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się ponad 15 miesięcy. Wprawdzie czas trwania tego postępowania przekroczył 12 miesięcy, lecz należy mieć na uwadze, że orzeczenie kończące postępowanie w tej sprawie przed Sądem I instancji, tj. postanowienie o odrzuceniu skargi zostało wydane w dniu 16 października 2014 r., a więc w ciągu miesiąca od wniesienia skargi. Należy ponadto zauważyć, że wydłużenie okresu trwania tego postępowania było spowodowane w znacznej mierze działaniami strony skarżącej zmierzającej do wzruszenia tego postanowienia. Skarżący, pomimo wezwania referendarza sądowego, nie złożył pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, co obligowało Sąd do pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. W kolejnym postępowaniu wpadkowym dotyczącym przyznania prawa pomocy skarżący w piśmie z dnia 5 października 2015 r. złożył wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz nawet w przedłużonym przez referendarza terminie nie uzupełnił tego wniosku.

Mając na uwadze zarówno przebieg czynności podejmowanych przez Sąd instancji, jak i zachowanie skarżącego w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, iż w tym postępowaniu, pomimo uchybienia Sądu związanego z przeoczeniem wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy zawartego w skardze i przystąpieniem do rozpoznania tego wniosku dopiero w dniu 17 lutego 2015 r., prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone.

W odniesieniu do zarzutu skarżącego dotyczącego, iż Sąd nie nadał biegu wniesionym przez niego podaniom z dnia 25 listopada 2014 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Generalnego o wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 14 sierpnia 2014 r. o odrzuceniu skargi w tej sprawie, wskazać należy, iż Sąd nie pośredniczy w przekazywaniu pism do innych organów poza wypadkami wyraźnie wskazanymi w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro skarżący zamierza zwrócić się do Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Generalnego o wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 14 sierpnia 2014 r., to powinien skierować odpowiedni wniosek bezpośrednio do tych organów.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji.