Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 marca 2022 r. nr 1001-IEW-2.7010.38.2021.6.U13.KK UNP: 1001-22-026426 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ostatecznego postanowienia oddala skargę.

I SA/Łd 315/22

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r., wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm.; dalej także: O.p.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej także: DIAS lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. (dalej także: NUS lub organ I instancji) z dnia 19 października 2021 r., w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ostatecznego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z 19 kwietnia 2011 r. nr RP/820-22/11/AP.

Jak wynika z akt sprawy NUS decyzją z 18 kwietnia 2011 r. nr PP-2/4400-15/11/PPA określił A. L. (dalej także: skarżący lub strona) w podatku od towarów i usług za III kwartał 2005 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie 234.471 zł, w tym:

- do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 180 dni od dnia złożenia rozliczenia za III kwartał 2005 r. w kwocie 234.471 zł,

- do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 0 zł.

W wyżej wymienionej decyzji organ uznał prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z 14 faktur VAT wystawionych 15 marca 2011 r. przez kontrahenta - Urząd Skarbowy w L., na łączną kwotę podatku VAT – 245.637,45 zł. Strona nie złożyła odwołania od powyższej decyzji.

Następnie postanowieniem z 19 kwietnia 2011 r. nr RP/820-22/11/AP NUS, działając na podstawie art. 217 w związku z art. 76 § 1, art. 76a § 1 O.p., zaliczył z kwoty nadpłaty podatku VAT za III kwartał 2005 r. w łącznej wysokości 245.638 zł, powstałej w związku z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. nr PP-2/4400-15/11/PPA z 18 kwietnia 2011 r., kwotę 198.769,32 zł na poczet obciążającej zaległości w podatku od towarów i usług za II kwartał 2004 r. wynikającej ze złożonej w dniu 13.07.2004 r. deklaracji VAT-7K w następujący sposób:

- kwota główna zaległości – 168.002,32 zł,

- odsetki za zwłokę – 30.767 zł.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia poinformowano skarżącego, że na poczet zobowiązania w podatku VAT za II kwartał 2004 roku, wynoszącego pierwotnie 237.141 zł, w latach 2006-2009 dokonano zaliczenia wpłat i nadpłat w wysokości 91.206,88 zł, w tym 69.138,68 zł na należność główną i 22.068,20 zł na odsetki za zwłokę oraz opłaty prolongacyjne naliczone w decyzjach ratalnych, co spowodowało zmniejszenie się zadłużenia do kwoty 168.002,32 zł. Skarżący nie złożył zażalenia na to rozstrzygnięcie.

W dniu 19 kwietnia 2011 r. dokonano zwrotu skarżącemu nadpłaty podatku VAT za III kwartał 2005 r. w kwocie głównej 46.868,68 zł. Nadpłata ta stanowiła różnicę między nadpłatą powstałą w podatku VAT za III kwartał 2005 r. w łącznej kwocie 245.638 zł (234 471 zł + 11 167 zł) i zaległością podatkową w podatku VAT za II kwartał 2004 r. w kwocie 198.769,32 zł (168 002,32 zł + odsetki 30 767 zł). Zatem łączna kwota nadpłaty za III kwartał 2005 r. należna skarżącemu, czyli 245.638 zł, która została rozliczona z zaległością podatkową w podatku VAT za II kwartał 2004 r. odpowiadała (uwzględniając zaokrąglenia) łącznej kwocie podatku naliczonego – 245.637,45 zł - wynikającego z 14 faktur VAT wystawionych na rzecz skarżącego w dniu 15 marca 2011 r. przez Urząd Skarbowy w L..

Wyrokiem w sprawie sygn. akt [...], z 12 października 2018 r. Sąd Rejonowy dla W.-Ś. w W. I Wydział Cywilny zasądził od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. na rzecz powoda (skarżącego) kwotę 52.835,20 zł wraz z odsetkami od wskazanych kwot i terminów, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i zasądził od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. na rzecz powoda (skarżącego) kwotę 2.642 zł tytułem kosztów postępowania.

Apelację od powyższego wyroku złożyły obie strony postępowania.

W dniu 14 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w W. V Wydział Cywilny Odwoławczy w sprawie sygn. akt [...], na skutek apelacji powoda (skarżącego) i pozwanego od ww. wyroku zmienił zaskarżony wyrok częściowo w ten sposób, że w punkcie drugim zasądził dodatkowo od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. na rzecz skarżącego odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot:

1. 30 767 zł od dnia 20.04.2011 r. do dnia zapłaty,

2. 261 zł od dnia 11.08.2006 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

3. 3 271 zł od dnia 12.09.2006 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

4. 280 zł od dnia 11.10.2006 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

5. 299 zł od dnia 12.12.2006 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

6. 308 zł od dnia 11.01.2007 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

7. 318 zł od dnia 13.02.2006 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

8. 651,37 zł od dnia 11.04.2007 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

9. 658,07 od dnia 01.06.2007 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

10. 664,03 od dnia 03.07.2007 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

11. 670,73 zł od dnia 04.09.2007 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

12. 676,70 zł od dnia 02.10.2007 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

13. 682,65 od dnia 01.11.2007 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

14. 688,61 zł od dnia 01.08.2007 r (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

15. 694,57 od dnia 01.12.2007 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

16. 700,53 zł od dnia 28.12.2007 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

17. 706,49 zł od dnia 30.01.2008 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

18. 712,45 od dnia 27.02.2008 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

19. 780,23 zł od dnia 01.04.2008 r. (tj. dzień po dniu wpłaty własnej rozliczonej na poczet odsetek i opłaty prolongacyjnej wynikających z decyzji ratalnej) do dnia zapłaty,

oraz w punkcie trzecim w ten sposób, że wskazaną w nim kwotę 2.642 zł podwyższył do kwoty 3.171 zł. Poza tym Sąd Okręgowy w W. w niniejszej sprawie oddalił apelację powoda (skarżącego) w pozostałym zakresie, oddalił apelację pozwanego i zasądził od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. na rzecz powoda (skarżącego) 1.696 zł tytułem kosztów postępowania w instancji odwoławczej.

W dniu 4 marca 2021 r. skarżący skierował do Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. pismo zatytułowane "PONAGLENIE, dot.: przyśpieszenie/zakończenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie". Zostało ono przekazane przy piśmie z dnia 11 marca 2021 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. W treści pisma skarżący wniósł o zakończenie postępowania i pilne wydanie decyzji w sprawie rozliczenia wzajemnych należności z tytułu niezwróconych odsetek i wpłat dokonywanych na konto Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. w latach 2006-2010. Ponadto w uzasadnieniu ww. pisma skarżący podniósł, że w decyzji z 18 kwietnia 2011 r. nr PP-2/4400-15/11/PPA organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że rozstrzygnięcie jego wniosku nastąpi w odrębnie prowadzonym postępowaniu podatkowym, a zdaniem skarżącego do tej pory nie otrzymał stosownej decyzji.

Ponadto w piśmie z 4 marca 2021 r. skarżący stwierdził, że Sąd Okręgowy w W. błędnie wskazał okres naliczenia odsetek od niesłusznie pobieranych należności, co narusza jego konstytucyjne "prawo do naprawienia (rzetelnego i pełnego) szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza państwowego".

DIAS postanowieniem z 12 kwietnia 2021 r. uznał ponaglenie za bezprzedmiotowe. Ponadto odnosząc się do wyrażonego przez skarżącego niezadowolenia z wyroku Sądu Okręgowego w W. z 14 grudnia 2020 r., gdzie wskazał on na "błędne i jak zwykle niekorzystne" okresy naliczania odsetek wyjaśniono, iż organ odwoławczy związany jest granicami sprawy, co do której wniesione zostało ponaglenie i nie może rozszerzać zakresu jej rozpatrywania. Organ odwoławczy nie może bowiem przyznawać praw, nakładać obowiązków lub z nich zwalniać w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istnieje już w konkretnej sprawie prawomocne orzeczenie sądu.

Następnie pismem z 21 lipca 2021 r. strona skierowała do NUS podanie (uzupełnione kolejnymi pismami) zawierające żądanie zmiany ostatecznego postanowienia NUS nr RP/820-22/11/AP z 19 kwietnia 2011 r.

Postanowieniem z 19 października 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ostatecznego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z 19 kwietnia 2011 r. nr RP/820-22/11/AP, którym postanowiono o zaliczeniu z kwoty nadpłaty podatku od towarów i usług za III kwartał 2005 r. w łącznej wysokości 245.638 zł (powstałej w związku z decyzją NUS nr PP-2/4400-15/11/PPA z 18 kwietnia 2011 r.) kwotę 198.769,32 zł na poczet obciążającej wówczas konto skarżącego zaległości w podatku od towarów i usług za II kwartał 2004 r. wynikającej ze złożonej w dniu 13 lipca 2004 r. deklaracji VAT-7K w następujący sposób: na należność główną kwotę 168.002,32 zł i na odsetki kwotę 30.767 zł.

W odniesieniu do żądania bezzwłocznego przekazania na konto skarżącego kwoty 21.581,65 zł wraz z ustawowymi odsetkami za okres od 20 kwietnia 2011 r. do dnia zapłaty, NUS wskazał, że odpowiedzi udzieli odrębnym pismem. W tym zakresie w dniu 19 października 2021 r. wystosowano do skarżącego pismo. Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 7 marca 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia DIAS przytoczył treść art. 128 i 219 O.p., a następnie wskazał, że NUS był zobligowany do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ostatecznego postanowienia z 19 kwietnia 2011 r. nr RP/820-22/11/AP wskazując, że o ile do postanowień, na które przysługuje zażalenie stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji, o tyle nie mają odpowiedniego zastosowania do tych postanowień przepisy dotyczące uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.

W odniesieniu do zastrzeżeń skarżącego dotyczących treści postanowienia z 19 kwietnia 2011 r. DIAS wskazał, że wobec braku złożenia środka zaskarżenia jest ono ostateczne w administracyjnym toku instancji.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że wbrew oczekiwaniom skarżącego NUS nie prowadził żadnego odrębnego postępowania w sprawie rozliczenia wzajemnych należności z tytułu niezwróconych odsetek i wpłat dokonywanych na konto Urzędu Skarbowego Ł.- Ś. w latach 2006-2010.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona zarzuciła wydanemu postanowieniu naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej, zasady współżycia społecznego zasady równości wobec prawa, zasady zaufania obywatela do działających w imieniu Państwa organów. Jako podstawę skargi strona wskazał również art. 77 i art. 64 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję lub postanowienie wydane przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej także: p.p.s.a.).

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji/postanowienia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a zarzuty skargi są chybione.

Kontroli Sądu poddano postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie NUS w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ostatecznego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z 19 kwietnia 2011 r. nr RP/820-22/11/AP. Organ podatkowy postanowieniem z 19 kwietnia 2011 r., działając na podstawie art. 217 w związku z art. 76 § 1, art. 76a § 1 O.p., zaliczył z kwoty nadpłaty podatku VAT za III kwartał 2005 r. w łącznej wysokości 245.638 zł, powstałej w związku z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. nr PP-2/4400-15/11/PPA z 18 kwietnia 2011 r., kwotę 198.769,32 zł na poczet obciążającej zaległości w podatku od towarów i usług za II kwartał 2004 r. wynikającej ze złożonej w dniu 13 lipca 2004 r. deklaracji VAT-7K w następujący sposób:

- kwota główna zaległości – 168.002,32 zł,

- odsetki za zwłokę – 30.767 zł.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia poinformowano skarżącego, że na poczet zobowiązania w podatku VAT za II kwartał 2004 roku, wynoszącego pierwotnie 237.141 zł, w latach 2006-2009 dokonano zaliczenia wpłat i nadpłat w wysokości 91.206,88 zł, w tym 69.138,68 zł na należność główną i 22.068,20 zł na odsetki za zwłokę oraz opłaty prolongacyjne naliczone w decyzjach ratalnych, co spowodowało zmniejszenie się zadłużenia do kwoty 168.002,32 zł. Skarżący nie złożył zażalenia na to rozstrzygnięcie.

Zdaniem Sądu organy podatkowe dokonały prawidłowej oceny podania strony złożonego 21 lipca 2021 r., doprecyzowanego w wiadomości e-mail z 9 września 2021 r. oraz pismach z 21 września 2021 r., 27 września 2021 r. oraz wiadomości e-mail z 12 października 2021 r. Z ww. pism wynika, że skarżący zażądał zmiany postanowienia nr RP/820-22/11/AP z 19 kwietnia 2011 r.

Sąd wyjaśnia, że jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest uregulowana w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz w ustawach podatkowych. Omawiana zasada ogólna jest niezwykle istotna z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. Gwarantuje ona bowiem pewność obrotu prawnego oraz stabilność skutków prawnych aktów organów administracji publicznej. Powołany przepis, ustanawiając ochronę decyzji ostatecznych, przyznaje im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Owe granice wynikają z możliwości wzruszania decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych. Jednym z takich trybów jest instytucja uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, która, jako swoisty wyłom od zasady trwałości decyzji ostatecznych, musi opierać się na ustawowo określonych przesłankach, które zostały wymienione w art. 253, art. 253a, art. 254 i art. 255 O.p. W związku z tym, że instytucja wznowienia postępowania stanowi szczególny tryb postępowania, przesłanki jej zastosowania należy interpretować ściśle (wąsko).

Postępowanie w przedmiocie uchylenia lub zmiana decyzji ostatecznej nie może służyć powtórnemu rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Tryb ten nie może bowiem zastępować zwykłego trybu zaskarżania decyzji wymiarowych w drodze odwołania. Nie ma on też prymatu przed trybami nadzwyczajnymi – stwierdzeniem nieważności decyzji czy wznowieniem postępowania.

Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że postanowienie nr RP/820-22/11/AP z 19 kwietnia 2011 r. nie jest (jak wskazywała strona) ani aneksem ani załącznikiem do decyzji tutejszego organu podatkowego nr PP-2/4400-15/11/PPA z 18 kwietnia 2011 r., lecz odrębnym aktem administracyjnym.

Sąd zwraca uwagę, że postanowienia co do zasady dotyczą kwestii wpadkowych i jako takie nie odnoszą się do istoty sprawy. Jednocześnie ustawodawca wyraźnie ograniczył możliwość ich zaskarżania. Dopuścił bowiem prawo do wniesienia zażalenia jedynie w wypadkach, kiedy wyraźnie zostało to wskazane w ustawie Ordynacja podatkowa. Co więcej, z mocy art. 219 O.p., doszło do kolejnego ograniczenia, albowiem ustawodawca wyraźnie zaznaczył, w odniesieniu do których z postanowień dopuszczalne jest prowadzenie postępowań nadzwyczajnych wynikających z art. 240-249 O.p. Wskazał bowiem, że jedynie w odniesieniu do postanowień, na które przysługuje zażalenie możliwe jest wszczęcie postępowania m.in. w sprawie wznowienia postępowania, wstrzymania wykonania czy stwierdzenia nieważności postanowienia. Ograniczenie to znajduje przy tym uzasadnienie, albowiem postanowienia wpadkowe, które nie podlegają zaskarżeniu, podlegają na wniosek ocenie w postępowaniu głównym, tj. dotyczącym meritum sprawy (por. prawomocny wyrok z 3 listopada 2020 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. akt I SA/GI 960/20, LEX nr 3096155). Ponadto ustawodawca nie przewidział trybu uchylenia lub zmiany ostatecznego postanowienia, pomijając odpowiednie stosowanie przepisów art. 253-256 O.p. w przypadku postanowień.

Dlatego też organy podatkowe prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ostatecznego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z 19 kwietnia 2011 r. nr RP/820-22/11/AP. Oznacza to, że odmowa wszczęcia takiego postępowania była zgodna z prawem.

Organy podatkowe prawidłowo wskazały, że podstawą odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie powinien być art. 165a § 1 O.p. Przepis ten stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub w jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, to organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłankami wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania są: wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz innych przyczyn.

Odnośnie do użytego w art. 165a § 1 O.p. sformułowanie "nie może być wszczęte", w orzecznictwie przyjmuje się, że należy je odnosić do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne jego przepisy, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2008 r. II FSK 1097/07, wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1250/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2007 r. III SA/Wa 3288/06).

Takim przepisem prawa w niniejszej sprawie jest art. 219 O.p., zgodnie z którym do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 2a i § 3-5 oraz art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie, oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie.

Oznacza to, że ustawodawca wyraźnie wskazał, że o ile do postanowień, na które przysługuj zażalenie stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji, o tyle nie mają odpowiedniego zastosowania do tych postanowień przepisy dotyczące uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Z tych względów NUS prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ostatecznego postanowienia z 19 kwietnia 2011 r. nr RP/820-22/11/AP, a DIAS zasadnie to rozstrzygnięcie utrzymał w mocy.

Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym – strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciami Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś., tj. postanowieniem z 19 kwietnia 2011 r. nr RP/820-22/11/AP – winna w ówczesnym czasie skorzystać z przysługującego prawa i złożyć zażalenie. Skarżący z tego prawa nie skorzystał i tym samym stało się ono ostateczne w administracyjnym toku instancji.

Organ II Instancji w zaskarżonym postaniu słusznie również wskazał, że wbrew oczekiwaniom strony Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. nie prowadził żadnego odrębnego postępowania w sprawie rozliczenia wzajemnych należności z tytułu niezwróconych odsetek i wpłat dokonywanych na konto Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. w latach 2006-2010.

Również, wbrew twierdzeniom strony art. 77 i art. 64 Konstytucji RP, nie stanowią samodzielnej podstawy prawnej do wypłaty wskazanej przez skarżącego kwoty wraz z odsetkami, w sytuacji, gdy nie zgadza się on z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z 14 grudnia 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 365 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Sąd podkreśla, że Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia z 14 grudnia 2020 r. sygn. akt [...], w sprawie z powództwa skarżącego przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. rozliczenie dokonane w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z 19 kwietnia 2011 r. nr RP/820-22/11/AP stwierdził, że: "nie objęło (...) zwrotu naliczonych powodowi odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, jak również odsetek i opłat prolongacyjnych uiszczanych przez powoda w związku z decyzjami o rozłożeniu należności na raty, które to decyzje z oczywistych względów nie byłyby wydawane, gdyby Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. od razu wystawił prawidłowy dokument potwierdzający dokonanie sprzedaży. Kwoty te do dnia złożenia pozwu nie zostały przez organy podatkowe rozliczone, powód miał zatem prawo domagać się naprawienia szkody z tego tytułu". Sąd Okręgowego w W., zasądził na rzecz skarżącego kwoty 52.835,20 zł wraz z odsetkami od wskazanych kwot i terminów. Organy administracji podatkowej nie mogą przyznawać praw, nakładać obowiązków lub z nich zwalniać w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istnieje już w konkretnej sprawie prawomocne orzeczenie sądu. Zwłaszcza, że skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia kasacji do Sądu Najwyższego i orzeczenie Sądu Okręgowego w W. stało się prawomocne.

Reasumując, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie wszystkie niezbędne etapy stosowania normy prawnej przeprowadzone zostały w sposób prawidłowy, odpowiadający postawionym przed organami podatkowym zasadom. Natomiast przebieg tych wszystkich działań podejmowanych przez organ prowadzący postępowanie, a więc sposób dojścia do ostatecznego efektu postępowania w postaci rozstrzygnięcia sprawy znalazł odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu postanowienia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p. Zaskarżone postanowienie organu odwoławczego jest w pełni zasadne, zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a skarga nie zasługuje nie uwzględnienie. Ponadto podjęte rozstrzygnięcie zostało oparte na właściwie zgromadzonym i przeanalizowanym materiale dowodowym oraz nie przekracza zasad swobodnej oceny dowodów, logiki i doświadczenia życiowego.

Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

aj