Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 340/15 odrzucającego skargę T.G. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia 2 marca 2015 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 340/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., odrzucił skargę Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia 2 marca 2015 r.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że T.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia 2 marca 2015 r. dotyczącego wydania skarżącej korespondencji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i poinformował, że wniosek skarżącej z dnia 2 marca 2015 r. zatytułowany "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" został pozostawiony bez rozpoznania pismem z dnia 8 kwietnia 2015 r.

Na rozprawie w dniu 12 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej doprecyzował, że przedmiotem złożonej skargi, w treści której skarżąca odwołuje się do pisma z dnia 2 marca 2015 r., które nazwała "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" jest kwestia braku skutecznego doręczenia skarżącej pism i decyzji wydanych w jej sprawach, których sygnatury podała w skardze. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił również, iż z informacji otrzymanych od skarżącej wynika, że skorzystała ona z trybu określonego w art. 37 k.p.a. Skarżąca dodatkowo wskazała, iż jest tego pewna na 90-92% ponieważ było to na początku 2015 r. i zobowiązała się do doręczenia kserokopii tych zażaleń oraz wniosła o odroczenie rozprawy w celu umożliwienia jej złożenia dokumentów.

Wobec powyższego Sąd postanowił rozprawę odroczyć i zobowiązał pełnomocnika skarżącej do nadesłania, w terminie 14 dni, potwierdzonych za zgodność kserokopii zażaleń złożonych w trybie art. 37 k.p.a. w sprawach objętych rozpoznawaną skargą.

Pismem z dnia 26 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu adw. A.W. podała, że skarżąca wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia na etapie postępowania administracyjnego, a tym samym wyczerpała warunki formalne wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu.

Wobec nieprecyzyjnego wykonania przez pełnomocnika skarżącej wezwania Sądu pismem z dnia 29 marca 2016 r. ponownie wezwano pełnomocnika skarżącej do jednoznacznego sprecyzowania zakresu przedmiotowego skargi T.G. z dnia 10 kwietnia 2015 r., poprzez wyjaśnienie, czy nadesłane w załączeniu do pisma z dnia 26 lutego 2016 r. zażalenia to wszystkie zażalenia skarżącej, czy istnieją jeszcze inne zażalenia, a jeśli istnieją – wezwano do ich nadesłania. Poinformowano jednocześnie, że udokumentowanie wyczerpania trybu określonego w art. 37 k.p.a. jest obowiązkiem strony wnoszącej skargę.

Wezwanie pełnomocnika skarżącej z dnia 29 marca 2016 r. pozostało bez odpowiedzi, więc pismem z dnia 7 czerwca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi T.G. - w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia – poprzez jednoznaczne sprecyzowanie zakresu przedmiotowego skargi z dnia 10 kwietnia 2015 r. oraz wskazanie, czy skarżąca przed wniesieniem skargi wyczerpała tryb z art. 37 k.p.a.

W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej wskazała, że pismem z dnia 26 lutego 2016 r. nadesłane zostały do Sądu wszystkie zażalenia dotyczące przedmiotowej sprawy, o których wiedzę ma pełnomocnik, a które otrzymał od skarżącej, tj. zażalenie z dnia 8 i 29 grudnia 2014 r., 2 czerwca 2014 r., 8 kwietnia 2014 r. i 7 lipca 2014 r. Tym samym z ww. pism wynika, iż skarżąca wyczerpała tryb z art. 37 § 1 k.p.a. Pełnomocnik skarżącej wskazała ponadto, że przed złożeniem pisma z dnia 26 lutego 2016 r. zweryfikowała wspólnie ze skarżącą dokumenty od niej otrzymane i zidentyfikowała te, które odnoszą się do niniejszej sprawy. Zostały one załączone do pisma z dnia 26 lutego 2016 r. Według wiedzy pełnomocnika brak jest innych zażaleń odnoszących się do niniejszej sprawy.

Odrzucając skargę Sąd I instancji wskazał, że przedstawione przez pełnomocnika skarżącej informacje zawarte w piśmie z dnia 5 lipca 2016 r. nie czynią zadość wezwaniu Sądu z dnia 7 czerwca 2016 r. Jednocześnie z korespondencji przesłanej przez skarżącą oraz pełnomocnika skarżącej z urzędu adw. A.W., nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, czego dotyczy skarga i czy przed jej wniesieniem do Sądu skarżąca wyczerpała tryb z art. 37 § 1 k.p.a. Powyższe powoduje brak możliwości dokonania dalszych ustaleń w zakresie dopuszczalności skargi, w tym stwierdzenie, czy przed wniesieniem skargi wyczerpane zostały środki zaskarżenia. Jednocześnie Sąd zauważył, iż wskazane przez pełnomocnika skarżącej zażalenia są z 2014 r. - w sytuacji gdy skarga dotyczy pisma z 2015 r. - a więc powołane przez stronę zażalenia nie mogą dotyczyć niniejszej sprawy. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała z trybu z art. 37 § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła T.G., zaskarżając je w całości, zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj.

1) art. 57 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 149 P.p.s.a. w zw. z art. 37 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w tym przepisie;

2) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie zarzutów podniesionych w skardze i niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia;

3) art. 149 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 i 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7-10 k.p.a., art. 42 k.p.a. i art. 73 k.p.a. poprzez naruszenie zasad określonych w w/w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie skarżącej jedynie części kserokopii z akt, co miało bezpośredni wpływ na możliwość skutecznego powoływania się przez skarżącą na dokumenty, o które wnioskowała w postępowaniu przed organem;

2) art. 58 § 1 pkt 3 i 6 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie uzupełniła skargi w terminie.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie może odnieść zamierzonego skutku, albowiem podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Natomiast w myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Celem przepisu art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego.

Zgodnie natomiast z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, z wyczerpaniem środków zaskarżenia równoznaczne jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jeśli brak jest organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.). Warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji jest zatem uprzednie złożenie zażalenia bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej była trzykrotnie wzywana zarządzeniami Sądu I instancji z dnia 12 lutego 2016 r., 29 marca 2016 r. oraz z dnia 7 czerwca 2016 r. do sprecyzowania treści skargi oraz udokumentowanie wyczerpania trybu określonego w art. 37 k.p.a. W odpowiedzi na powyższe wezwania pełnomocnik skarżącej, zdaniem NSA, nie wykonała powyższych zarządzeń w całości.

Przede wszystkim w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie przez T.G. nie spełnia opisanych wyżej wymogów, a w szczególności z jej treści, a także innych okoliczności nie wynika, co w istocie stanowi przedmiot skargi. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona za pośrednictwem Prezydenta m.st. Warszawy, jednakże w treści skargi w mało czytelny sposób wskazano na podważane działania. Stąd też zasadne było wezwanie profesjonalnego pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia. W odpowiedzi na wezwania Sądu, pełnomocnik skarżącej wskazywała, iż przedmiotem skargi T.G. z dnia 10 kwietnia 2015 r. jest bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w zakresie czynności wskazanych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 2 marca 2015 r. W związku z powyższym należy zauważyć, że treść skargi T.G. jest bardzo nieczytelna, natomiast samo ogólnikowe wskazanie przez pełnomocnika skarżącej, iż jej skarga dotyczy kwestii braku skutecznego doręczenia skarżącej pism i decyzji wydanych w jej sprawach, których sygnatury podała w skardze, nie czyni zadość wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi. Tak określony przez pełnomocnika skarżącej przedmiot skargi nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, czy przedmiotem skargi jest brak reakcji organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 2 marca 2015 r., czy też bezczynność organu w zakresie czynności w nim wymienionych. Przy czym należy stwierdzić, iż wymienione w piśmie wnioski i skargi, nie zostały sprecyzowane w sposób, który pozwalałby na ich zidentyfikowanie, gdyż w sytuacji strony, która inicjuje tak znaczną liczbę postępowań administracyjnych i sądowo- administracyjnych, samo wskazanie sygnatury lub daty pisma jest niewystarczające.

W takiej sytuacji uznać należy, że skoro pełnomocnik skarżącej nie doprecyzowała przedmiotu skargi w sposób jednoznaczny, to Sąd I instancji nie miał możliwości merytorycznego rozpoznania skargi. Wobec powyższego, Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż w niniejszej sprawie działa on na zasadzie prawa pomocy. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.