Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. M. i A. M. na bezczynność Firmy "A" w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić M. M. i A. M. tytułem uiszczonego wpisu od skargi kwotę 100 (sto) złotych, którą wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

M. M. i A. M. reprezentowani przez pełnomocnika - radcę prawnego Ł. B., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność P. D. S.A. Oddział w L., polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej obejmującej wszelkie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających przez działkę nr ewid. 835/1 w S. W. oraz - zgodnie z wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 19 stycznia 2012 r.

W odpowiedzi na skargę P. D. S.A. z siedzibą w L., reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego A. P., wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, że nie jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Teks jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Jednocześnie, w przypadkach określonych w art. 58 p.p.s.a., sąd ma obowiązek skargę odrzucić.

Podstawa do odrzucenia skargi zachodzi m.in. wówczas, gdy jedna ze stron nie ma zdolności sądowej (art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.). W ocenie Sądu taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, albowiem strona, przeciwko której została wniesiona skarga M. M. i A. M., tj. P. D. S.A. Oddział w L., nie posiada podmiotowości prawnej ani zdolności sądowej.

Zgodnie z art. 25 § 1 - 4 p.p.s.a. zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) ma osoba fizyczna i osoba prawna, a także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej oraz inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

W świetle powołanego przepisu zdolności sądowej nie ma zatem oddział spółki akcyjnej (por. postanowienia: WSA w Rzeszowie z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 6/13 oraz WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2013r., sygn. akt II SAB/Wa 93/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Stosownie bowiem do art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), zwanej dalej k.s.h., osobowość prawną spółka akcyjna uzyskuje z chwilą wpisu do rejestru, którym jest Krajowy Rejestr Sądowy – Rejestr Przedsiębiorców. Żaden przepis k.s.h. nie przyznaje jednak osobowości prawnej ani zdolności sądowej oddziałowi takiej spółki, mającej siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Oddział spółki stanowi jedynie zorganizowaną część przedsiębiorstwa spółki, co nie oznacza, że posiada on podmiotowość prawną. Oddziałem spółki kierują osoby do tego upoważnione przez właściwe organy spółki – działania tych osób są więc działaniami samej spółki, będącej podmiotem prawa, a nie oddziału.

Oddział spółki akcyjnej nie jest również "podmiotem reprezentującym państwową osobę prawną albo osobę prawną samorządu terytorialnego ani też podmiotem reprezentującym inną państwową jednostkę organizacyjną albo jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego" bądź "podmiotem reprezentującym inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym", o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej "u.d.i.p."; nie jest także osobą prawną, w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego lub zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Oddział spółki akcyjnej nie jest także organem władzy publicznej, ani żadnym z innych podmiotów wymienionych w przepisach u.d.i.p. obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Oddział spółki akcyjnej nie posiada zatem podmiotowości prawnej, a więc nie może być uznany za podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

W świetle powyższego stroną w niniejszym postępowaniu może być wyłącznie osoba prawna wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, a więc P. D. S.A. z siedzibą w L., a nie Oddział tej Spółki. Skarga skierowana przeciwko P. D. S.A. Oddział w L. nie może więc być merytorycznie rozpoznana, lecz podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Jednocześnie stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało zwrócić stronie uiszczony wpis od wniesionej skargi.

Dodatkowo stwierdzić należy, że wskazanie przez stronę skarżącą jako strony postępowania sądowoadministracyjnego Oddziału Spółki nie jest brakiem w zakresie zdolności sądowej lub procesowej, który da się uzupełnić na wezwanie sądu w trybie art. 31 p.p.s.a. Wezwanie takie jest bowiem uzasadnione, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności, takiej jak np. wpis do rejestru, a dokonanie czynności jest uzależnione od woli podmiotu niemającego zdolności sądowej (por. M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2011, s. 118).

W niniejszej sprawie strona skarżąca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazał wprost jako stronę postępowania sądowoadministracyjnego P. D. S.A. Oddział w L., co świadczy o jego świadomym wyborze jako strony postępowania tego Oddziału, dlatego art. 31 p.p.s.a. nie mógł mieć zastosowania.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.