![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6041 Profilaktyka i rozwiązywanie problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży, zasad usytuowania miejsc, Przeciwdziałanie alkoholizmowi Koncesje, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Oddalono skargę kasacyjną, II GSK 2693/25 - Wyrok NSA z 2026-07-03, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II GSK 2693/25 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2025-11-24 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /sprawozdawca/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Wojciech Maciejko /przewodniczący/ |
|||
|
6041 Profilaktyka i rozwiązywanie problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży, zasad usytuowania miejsc | |||
|
Przeciwdziałanie alkoholizmowi Koncesje |
|||
|
III SA/Wr 29/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-06-30 | |||
|
Samorządowe Kolegium Odwoławcze | |||
|
Oddalono skargę kasacyjną | |||
|
Dz.U. 2026 poz 143 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2023 poz 2151 art. 18 ust. 7 pkt 3 i ust. 10 pkt 2 Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi Dz.U. 2024 poz 236 art. 8 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 29/25 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2024 r. nr SKO 4401.54.2024 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną. |
||||
|
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 29/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2024 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła W. S., kwestionując go w całości i domagając się zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie decyzji organu I i II instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 7 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151, dalej - u.w.t.p.a.) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżąca naruszyła warunki sprzedaży napojów alkoholowych w postaci dokonywania sprzedaży poza punktem sprzedaży napojów alkoholowych w sytuacji, gdy warunki te nie zostały naruszone przed skarżącą, a do sprzedaży każdorazowo dochodziło w punkcie posiadającym ważne zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych; 2) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 7 pkt 3 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 2 u.w.t.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 16d w zw. z art. 20 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca naruszyła warunki zezwolenia w sytuacji, gdy napoje alkoholowe nabyła jako uprawniony odbiorca posiadający ważny numer akcyzowy i w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia; 3) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia prawa materialnego, tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 470) poprzez naruszenie przez Sąd zasady legalizmu i narzucenie na skarżącą obowiązków nie wskazanych w treści ustawy w postaci przedstawienia zezwolenia na obrót hurtowy na sprzedaż napojów alkoholowych przedsiębiorców zagranicznych, mimo że przedsiębiorcy zagraniczni nie mogą uzyskać takiego zezwolenia, a skarżąca była uprawniona do nabycia takich wyrobów; 4) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia prawa materialnego, tj. art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1222 ze zm.) w zw. z art. 22 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady swobody działalności gospodarczej i nakładanie na skarżącą jako przedsiębiorcę obowiązków nie wyrażonych w ustawie oraz utrzymanie w mocy decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, mimo braku podstaw, tj. w sytuacji gdy skarżąca jako przedsiębiorca podejmowana wszystkie działania nie zabronione wprost przez przepisy prawa; 5) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły wątpliwości co do treści normy prawnej, a sprawa dotyczy odebrania uprawnienia skarżącej, a co za tym idzie wątpliwość powinna być rozpatrywana z korzyścią dla skarżącej, czego Sąd nie uczynił; 6) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia przepisów postępowania art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z 104 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżanej decyzji, mimo że nie została ona poprzedzona ponownym rozpatrzeniem sprawy; 7) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia przepisów postępowania art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady legalizmu przez organ w toku wydania decyzji, zarzucanie skarżącej naruszenia zasad bez wskazania podstawy prawnej, tj. w postaci zakazu przyjmowania przedpłaty za napoje alkoholowe, zakazu komunikacji z klientem za pośrednictwem nowoczesnych kanałów komunikacji, zakazu nabywania napojów alkoholowych w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia; 8) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku i brak jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do każdego z zarzutów zawartych w skardze; brak merytorycznego rozpoznania wszystkich zarzutów skarżących miał istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd l instancji nie rozpoznał prawidłowo sprawy w wymaganym zakresie, co skutkowało naruszeniem powyższych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i miało istotny wpływ na wynik sprawy bezpośrednio oddaleniem skargi zamiast jej uwzględnieniem. Argumenty na poparcie ww. zarzutów zostały zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie wniosła o skierowanie przez Sąd, na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu UE, pytania prejudycjalnego: Czy art. 34 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie obowiązywaniu krajowych przepisów ustawodawczych ograniczających możliwość nabywania wyrobów akcyzowych - napojów alkoholowych – przez podmioty krajowe dokonujące nabycia napojów alkoholowych – wyłącznie od przedsiębiorców krajowych. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna nie wniosła o jej przeprowadzenie. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – zdaniem Sądu I instancji – po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny, że skarżąca dokonując sprzedaży alkoholu za pośrednictwem Internetu oraz dokonując sprzedaży alkoholu nabytego bezpośrednio od podmiotu zagranicznego naruszyła warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych. Przystępując do oceny zarzutów skargi kasacyjnej przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 18 ust. 1 u.w.t.p.a., sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Stosownie zaś do art. 18 ust. 7 u.w.t.p.a., warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest: 1) posiadanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1; 2) wniesienie opłaty, o której mowa w art. 111; 3) zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców: a) posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych lub b) o których mowa w art. 91 ust. 6; 4) w terminach do dnia 1 lutego, 1 czerwca, 1 października każdego roku kalendarzowego objętego zezwoleniem, okazanie przedsiębiorcy zaopatrującemu dany punkt sprzedaży napojów alkoholowych odpowiedniego dowodu potwierdzającego dokonanie opłaty, o której mowa w art. 111; 5) posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży; 6) wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu; 7) zgłaszanie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany; 8) prowadzenie sprzedaży w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone przez radę gminy, na podstawie art. 12 ust. 1-3; 9) przestrzeganie innych zasad i warunków określonych przepisami prawa. Jak z kolei wynika z art. 18 ust. 10 pkt 2 u.w.t.p.a., organ wydający zezwolenie cofa je m.in. w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Odnosząc się do pierwszej ze spornych kwestii, tj. "sprzedaży przez Internet" wskazać należy, że problem prawny objęty zarzutami z punktu 1 oraz 4 petitum skargi kasacyjnej w zbliżonych stanach faktycznych był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1140/19 oraz z dnia 10 października 2024 r., sygn. akt II GSK 956/24. Podzielić zatem należy argumenty wyrażone w uzasadnieniach powołanych wyroków, podkreślając, że są one aktualne również na gruncie niniejszej sprawy. Jednocześnie powyższe oznacza, iż odmienne stanowisko, zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 8 września 2022 r., sygn. akt II GSK 2034/18 (w których odstąpiono od utrwalonej linii orzeczniczej), nie znajduje aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Organ wydający zezwolenie na sprzedaż alkoholu może udzielić jedynie takiego zezwolenia, które jest przewidziane w przepisach ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Zezwolenia, które wymienia ustawa to: zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży, zezwolenie jednorazowe, wydawane na okres do 2 dni przedsiębiorcom posiadającym którekolwiek z wyżej wymienionych zezwoleń lub jednostkom Ochotniczych Straży Pożarnych, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych dla przedsiębiorców, których działalność polega na organizacji przyjęć, zezwolenie na wyprzedaż posiadanych zinwentaryzowanych zapasów napojów alkoholowych, wydawane określonej grupie przedsiębiorców. Powyższy katalog zezwoleń ma charakter zamknięty, a ustawodawca nie przewidział w nim kategorii zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przez Internet. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że zgodnie z postanowieniami art. 18 ust. 7 pkt 6 u.w.t.p.a., warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu. Natomiast ust. 5 tego przepisu wymaga, aby wniosek o wydanie zezwolenia zawierał adres punktu sprzedaży (pkt 5), a zgodność lokalizacji tego punktu z uchwałami rady gminy, jest przedmiotem opinii wydawanej przez gminną komisję rozwiązywania problemów alkoholowych. Z tego wywieść należy wniosek, że ww. ustawa wskazuje, że sprzedaż detaliczna napojów alkoholowych może być prowadzona wyłącznie w punktach sprzedaży (placówkach handlowych). Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest aktem administracyjnym adresowanym do indywidualnie oznaczonego przedsiębiorcy, a do jego specyfiki należy to, że udziela ono uprawnienia do prowadzenia działalności w ściśle określonym miejscu. Ustawodawca nie przewidział natomiast możliwości sprzedawania alkoholu poza wyznaczonym punktem sprzedaży. Ocena aksjologii przepisów u.w.t.p.a. odwołuje się do powszechnie uznawanych wartości i "nie wymaga szerszego uzasadnienia" (zob. wyrok TK z dnia 24 listopada 1998 r., sygn. K 22/98, OTK ZU nr 7/1998, poz. 115). Wartości te związane są z ochroną zdrowia, dobrem rodziny, porządkiem publicznym i bezpieczeństwem obywateli. Uzasadniają one wprowadzenie systemu sprzedaży alkoholu na zasadzie reglamentacji oraz stosowanie instrumentów prawnych służących ograniczaniu nadmiernego jego spożycia. Nie ma wątpliwości, że dopuszczenie sprzedaży internetowej prowadziłoby do istotnego rozszerzenia dostępności alkoholu. Pozostawałoby to w sprzeczności z preambułą i celami, jakimi kierował się ustawodawca, przyjmując tę ustawę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 431/10, ONSAiWSA 2013, Nr 6, poz. 97). Ustawodawca uchwalając przepisy u.w.t.p.a. miał zatem na celu co do zasady ograniczenie dostępności alkoholu, a nie wprowadzenie ogólnej dostępności tych produktów. Brak w u.w.t.p.a. jednoznacznego przyzwolenia na sprzedaż internetową alkoholu to nic innego jak ograniczanie jego dostępności. Zważywszy na powyższe znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy należy wykładać w ten sposób, żeby skutek rozporządzający zawieranej umowy sprzedaży realizował się w miejscu wskazanym w zezwoleniu na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży jako miejsce wykonywania tego zezwolenia. Dla takiej interpretacji wymienionych przepisów u.w.t.p.a. nie bez znaczenia jest też to, że określenie miejsc, w których alkohol może być sprzedawany jest kilkuetapowe i po pierwsze obejmuje - reguły ustawowe, w których precyzuje się wymagania dla punktów sprzedaży, w których napoje alkoholowe o określonej mocy mogą być sprzedawane, po drugie - ustalenie uchwałą rady gminy zasad usytuowania miejsc, w których w ogóle dopuszcza się sprzedaż alkoholu, po trzecie wreszcie - sprecyzowane już w zezwoleniu konkretne miejsce, pod określonym adresem. Zastrzegając takie kilkuetapowe zabezpieczenia przed tym, aby alkohol był zbyt łatwo dostępny, w tym również dla osób nieletnich, nie sposób przyjąć, aby chodziło tylko o utrudnienia dla przyjmowania zamówień lub realizowania elementu zobowiązującego umowy sprzedaży alkoholu - w tak ustalonych miejscach wykonywania zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Niewątpliwe jest, że w przyjętych rozwiązaniach chodziło o skutek rozporządzający. Niezależnie od tego, czy złożenie zamówienia przez Internet jest tylko złożeniem oferty kupna przez nabywcę czy też jest zawarciem umowy na skutek ofert sprzedaży sprzedawcy - rozporządzający skutek następuje poza punktem sprzedaży stacjonarnej, którym w rozpatrywanej sprawie był lokal sklepu. Do wydania klientowi alkoholu dochodzi bowiem poza miejscem sprzedaży. Ocena dokonana w sprawie przez organy i Sąd I instancji była zatem prawidłowa. Kwalifikacja stosunku cywilnoprawnego i wykreowanego przez stronę posiadającą zezwolenie na sprzedaż alkoholu modelu sprzedaży trafnie uwzględniała warunki i wymagania administracyjnoprawne, zgodnie z którymi zezwolenie na sprzedaż alkoholu zostało udzielone i które musiało być przestrzegane pod rygorem jego cofnięcia. Rzeczą strony było opracowanie takich rozwiązań organizacyjnych i uregulowanie stosunku umownego, które zapewniłyby przestrzeganie warunków zezwolenia, zgodnie z przepisami administracyjnymi i wymogami realizacji tego zezwolenia, a do których sedna należy, aby zrealizowanie skutku rozporządzającego umowy sprzedaży i rzeczywiste wydanie alkoholu nastąpiło w punkcie sprzedaży, czyli wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu (art. 18 ust. 7 pkt 6 u.w.t.p.a.). I przeciwnie, opracowanie i stosowanie modelu sprzedaży alkoholu, który nie jest zgodny z warunkami zezwolenia - w miejscu na które zostało udzielone zezwolenie, nie może znajdować usprawiedliwienia w powoływanej zasadzie swobody działalności gospodarczej. Strony oczywiście mogą układać swoje stosunki według swobodnego uznania korzystając z zasady prawa cywilnego - swobody umów, to jednak nie mogą tym znosić skutków naruszenia obligatoryjnych warunków i zasad nałożonych na podmiot administrowany przez prawo administracyjne. Podmioty - uczestnicy obrotu gospodarczego w zakresie działalności reglamentowanej muszą zatem układać swoje stosunki normowane prawem prywatnym tak, aby być w zgodzie z regulacjami administracyjnoprawnymi, które są zobowiązane przestrzegać i o ile nie chcą ponosić negatywnych skutków ich nieprzestrzegania. Nie jest przy tym dopuszczalne dokonywanie wykładni rozszerzającej tych przepisów i jak tego oczekuje skarżąca kasacyjnie wnioskowanie, że skoro u.w.t.p.a. nie zakazuje wprost sprzedaży internetowej napojów alkoholowych to sprzedaż taka jest dozwolona w świetle art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z poglądem strony skarżącej, zgodnie z którym skoro w u.w.t.p.a. nie została poruszona normatywnie kwestia dopuszczalności zawierania umów sprzedaży napojów alkoholowych za pośrednictwem Internetu, tj. przy użyciu środka komunikacji elektronicznej, to nie jest to równoznaczne z tym, że jest to zakazane. Należy zauważyć, iż istotą przywołanej zasady wyrażonej w art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców jest wolność działalności gospodarczej, która oznacza, iż przedsiębiorca może podejmować takie działania, co do których brak jest wyraźnego zakazu lub wyraźnej odmiennej regulacji normatywnej. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie prawa gospodarczego, "wolności przedsiębiorcy do czynienia tego, co nie jest zakazane przez prawo, nie można utożsamiać z pełną swobodą zachowań. Porządek prawny wyznacza granice tej wolności. Dlatego przepis art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców należy także rozpatrywać z punktu widzenia granic wolności aktywności (działania i zaniechania działań) przedsiębiorcy" (K. Kokocińska, Komentarz do art. 8 ustawy - Prawo przedsiębiorców, w: M. Wierzbowski [red.], Konstytucja biznesu. Komentarz, Warszawa 2019, s. 85-86). Niewątpliwie, w rozpatrywanej sprawie granice wolności przedsiębiorcy, który działa na podstawie zezwolenia na sprzedaż alkoholu są wyznaczone przez przepisy u.w.t.p.a., w tym art. 18 ust. 7 w zw. z ust. 5 pkt 5 tej ustawy. Zastosowanie tych przepisów przez organy oraz przez Sąd I instancji w procedurze badania warunków wykonywania działalności przez skarżącą bezsprzecznie nie naruszało zasady "co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone" wyrażonej w art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 22 Konstytucji RP. Nie mogły wywołać oczekiwanego rezultatu zarzuty wskazane w pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej. Poza sporem musi pozostawać fakt, że zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t.p.a. podmiot posiadający zezwolenie na sprzedaż alkoholu ma obowiązek zaopatrywania się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców: a) posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych lub b) o których mowa w art. 91 ust. 6, jak również i to, iż sprzedawca czeski, u którego skarżąca kasacyjnie nabywała piwo nie należy do żadnego z ww. podmiotów. Obowiązkiem przedsiębiorców prowadzących reglamentowaną działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych jest takie jej zorganizowanie, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Rygoryzm taki jest założony przez ustawodawcę i całkowicie odpowiada celom u.w.t.p.a. W razie naruszenia któregokolwiek z warunków sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t.p.a. jest obligatoryjne niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy. W szczególności przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych nie może się zwolnić od zastosowania sankcji wynikającej z powołanego przepisu poprzez próbę wykazania, że podmiot, od którego nastąpiło nabycie nie mógł uzyskać zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust. 7 pkt 3 lit. a) u.w.t.p.a. Przede wszystkim wskazać należy, że przywołana przez skarżącą kasacyjnie ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reguluje podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby zagraniczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czasowe oferowanie lub świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby zagraniczne będące przedsiębiorcami oraz określa zasady tworzenia przez osoby zagraniczne będące przedsiębiorcami oddziałów i przedstawicielstw w Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 5 ww. ustawy, którego naruszenie zarzuca skarżąca odnosi się do kwestii dopuszczalności czasowego świadczenia usług przez usługodawcę z państwa członkowskiego, nie przekłada się w żaden sposób na sytuację czeskiego producenta piwa, od którego skarżąca nabyła jego produkty, nie mógł zatem zostać naruszony przy ocenie naruszenia warunków wykonywania zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że bez znaczenia pozostaje fakt, że nabycie piwa nastąpiło legalnie, jeśli wziąć pod uwagę przepisy ustawy o podatku akcyzowym. Ustawodawca wymaga bowiem, aby przedsiębiorca posiadający zezwolenie na sprzedaż alkoholu zaopatrywał się wyłącznie u podmiotów o określonym statusie. Wbrew twierdzeniu skargi, nie sposób mówić o bezpodstawnym narzuceniu na skarżącą obowiązków niewskazanych w treści ustawy, tj. obowiązku przedstawienia zezwolenia na obrót hurtowy na sprzedaż napojów alkoholowych przez przedsiębiorcę zagranicznego. Cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu było bowiem skutkiem naruszenia zakazu nabycia od podmiotu innego niż wskazany w art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t.p.a., nie zaś naruszenia obowiązków dokumentacyjnych. Skoro skarżąca kasacyjnie, będąc świadoma tego, że przedsiębiorca (niezależnie, czy zagraniczny czy polski) nie posiada stosownego zezwolenia, dokonała nabycia piwa, musi zaakceptować zasadność zarzutu naruszenia warunków prowadzenia sprzedaży alkoholu i jego skutki w postaci cofnięcia zezwolenia. Mając na uwadze powyższe, należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że nie naruszono w sprawie art. 18 ust. 10 pkt 2 u.w.t.p.a. , zgodnie z którym organ zezwalający cofa zezwolenie w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży określone w art. 18 ust. 7 u.w.t.p.a. muszą być przestrzegane bezwzględnie, a naruszenie któregokolwiek z tych warunków skutkuje cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wyniki wykładni gramatycznej art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy są jednoznaczne i nie pozostawiają wątpliwości co do zamiaru ustawodawcy. Strona skarżąca podniosła także zarzut naruszenia treści art. 7a k.p.a. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia przepisów u.w.t.p.a. nie nasuwa wątpliwości, a tym samym brak było podstaw do stosowania art. 7a k.p.a. Nie została także naruszona wyrażona w art. 6 k.p.a. zasadna legalizmu. Zaakceptowane przez Sąd I instancji działania organów znajdowały bowiem uzasadnienie w przepisach prawa, które zostały prawidłowo zastosowane. Nie okazał się również zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku i brak jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do każdego z zarzutów zawartych w skardze. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwością, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom prawa, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, a Sąd I instancji ustosunkował się do treści samej skargi, wskazując, że nie podziela jej zasadności. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z 104 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżanej decyzji, mimo że nie została ona poprzedzona ponownym rozpatrzeniem sprawy, należy wskazać, że zaskarżona do Sądu I instancji decyzja nie została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a podniesiony zarzut nie został uzasadniony, zatem nie jest możliwe poddanie go ocenie. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle wszystkich przedstawionych powyżej argumentów, stwierdzić należało również, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które mogłyby uzasadniać wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniem prejudycjalnym do TSUE w zakresie odnoszącym się do kwestii, które przedstawione zostały we wniosku strony skarżącej kasacyjnie. Jako że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. |
||||