Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje radcy prawnemu M. T. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu w kwocie [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych), w tym [...] zł (sto dziesięć złotych) tytułem podatku od towarów i usług.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej k.p.a.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 z późn. zm.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności na rok 2015.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowienie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...] czerwca 2016 r., zostało doręczone stronie w dniu [...] czerwca 2016 r. W dniu [...] lipca 2016 r. (data stempla pocztowego) K. W. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zażalenie wniesiono po upływie terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a. Termin ten upłynął w dniu [...] lipca 2016 r. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zażalenie zostało złożone po upływie terminu, zobowiązuje ten organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca przedstawiła swoją sytuację rodzinną oraz powołała się na problemy ze zdrowiem, które miały wpływ na uchybienie terminu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie tego rozstrzygnięcia, obarczonego wadami wynikającymi z istotnego naruszenia przepisów i zasad postepowania administracyjnego. Wbrew fundamentalnej zasadzie wynikającej z art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej) organ II instancji niedostatecznie wnikliwie przeanalizował wszystkie okoliczności niniejszej sprawy. Rzeczą organu było wszechstronnie zbadać całokształt tych okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten ma charakter bezwarunkowy, działanie organu nie jest zależne od zaistnienia w stanie faktycznym innych przesłanek niż złożenie odwołania po terminie. Z treści art. 144 k.p.a. wynika, że do zażaleń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań.

Z analizy akt sprawy wynika, że skarżąca wraz z zażaleniem na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...] czerwca 2016 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności na rok 2015 wniosła do organu odwoławczego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, o czym świadczy jego dosłowna treść: "uprzejmie proszę o wyjątkowe jednorazowe, nadzwyczajne potraktowanie mojego zażalenia i przywrócenie tego terminu". Wniosek w tym zakresie został przez stronę uzasadniony określonymi okolicznościami, związanymi z jej sytuacją rodzinną i stanem zdrowia. Z treści zażalenia wynikało ponadto, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę. Zawarty w zażaleniu wniosek jest jednoznaczny i nie nasuwa żadnych wątpliwości co do tego, że analizowane pismo (z dnia [...] lipca 2016 r.) zawierało wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia wydanego przez organ I instancji.

Wypada w tym miejscu jedynie przypomnieć, że zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W myśl art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się pogląd, że jeżeli strona wnosi odwołanie po terminie i składa wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to badanie okoliczności związanych z terminowością odwołania, a także związanych z uchybieniem terminu i zasadnością jego przywrócenia następuje wyłącznie w ramach trybu określonego w art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, o którym mowa w art. 134 k.p.a. odnosi się do sytuacji gdy strona składa odwołanie po terminie, ale nie domaga się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Wówczas badanie terminowości odwołania następuje przy zastosowaniu trybu określonego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1490/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 506/11).

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że przyjęty przez organ w realiach analizowanej sprawy sposób procedowania, polegający na wydaniu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia bez uprzedniego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenie istotnie narusza prawo. W zaistniałej sytuacji procesowej powinnością organu w pierwszej kolejności było załatwienie wniosku o przywrócenie terminu. Rodzaj i charakter dalszych czynności winien zaś być uzależniony od treści rozstrzygnięcia w przedmiocie ostatnio wskazanego wniosku.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 oraz art. 250 § 1 p.p.s.a.