Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2013 r. określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w W. , przy ul. [...] , za rok 2013 w kwocie 1.946 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w związku z tym, że współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości tj. P. Sp. z o.o., J. S. oraz W. S. (zwany dalej "Skarżącym") nie złożyli deklaracji na podatek od nieruchomości za 2013 r. w terminie, wysokość zobowiązania podatkowego obliczono na podstawie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego oraz zgodnie z deklaracjami podatkowymi, z których wynika, że powierzchnia gruntu wynosi 2,131 m², powierzchnia posadowionego na nim budynku mieszkalnego zaś - 97 m².

Skarżący, pismem z dnia 12 listopada 2013 r., wniósł odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, iż wysokość podatku została zawyżona, według obowiązujących w roku 2013 stawek podatek powinien wynosić 1.029,76 zł.

Przy piśmie z dnia 9 grudnia 2013 r. Prezydent. W. przedłożył wypisy z rejestru gruntów oraz z kartoteki budynków, z których wynika, że powierzchnia gruntu podlegającego opodatkowaniu wynosi 2.131 m², łączna zaś powierzchnia czterech, wybudowanych w roku 1953 budynków określonych jako "inne budynki niemieszkalne" i posadowionych na rzeczonym gruncie wynosi 278 m².

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i ustaliło wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie 3.088 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, w myśl zaś pkt 2 powołanego przepisu - również budynki lub ich części. Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287, ze zm.), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z załączonego do akt sprawy datowanego na dzień 11 czerwca 2013 r. wypisu z rejestru gruntów, powierzchnia gruntu położonego w W. , przy ul. [...] , wynosi 0,2131 ha, z wypisu z kartoteki budynków zaś - że na terenie wskazanej działki znajdują się cztery inne budynki niemieszkalne, wybudowane w roku 1953, o łącznej powierzchni 278 m². Jak wynika z § 1 ust. 1 lit. c) uchwały Nr XLVI/1237/2012 Rady m. st. Warszawy z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2013 rok (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego poz. 7856), wiążącej organy podatkowe w niniejszej sprawie, stawka podatku za 1 m² powierzchni gruntów pozostałych, w tym również gruntów pod zabudowę mieszkaniową, wynosi 0,45 zł od 1 m² powierzchni, stawka podatku za 1 m² powierzchni budynków pozostałych zaś, stosownie do § 1 ust. 2 lit. e) uchwały - 7,66 zł. W związku z powyższym podatek od nieruchomości należny w 2013 r. od przedmiotowej nieruchomości wynosi 3.088 zł.

Skarżący pismem z dnia 24 lutego 2015 r. zaskarżył powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi wskazał, że ustalenie wysokości podatku za rok 2013 w kwocie 3.088 zł. wynika z przyjęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do jego wyliczenia powierzchni gruntu, wynoszącej 0,2131 ha oraz przyjęcia z wypisu z kartoteki budynków - "że na terenie wskazanej działki znajdują się cztery inne budynki niemieszkalne, wybudowane w roku [...] , o łącznej powierzchni 278 m". Skarżący podniósł, że kartoteka budynków zawiera dane niezgodne ze stanem faktycznym, nieaktualne od 2009 r i wskutek tego podatek od nieruchomości w części dotyczącej budynków został zawyżony. Stan faktyczny jest bowiem następujący: z czterech wspomnianych budynków dwa z nich już nie istnieją. Budynek oznaczony nr 1 - pow. 93 m² został wyburzony w 2009 r. a budynek nr 2 o pow. 71 m² został wyburzony w 2010 r. Budynek oznaczony nr 3 - pow. 100 m² jest natomiast "od zawsze" tj. od wybudowania go na początku lat trzydziestych XX-go wieku - budynkiem mieszkalnym a nie jak określono go, niezgodnie ze stanem faktycznym, jako "inne budynki niemieszkalne".

Skarżący mając powyższe na uwadze a także wspierając się załączonymi do skargi dokumentami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do podatku od budynków i ustalenie całkowitego podatku od nieruchomości, położonej przy ul. [...] , za 2013 rok, w oparciu o pozostałe dane z ewidencji gruntu i budynków - w wysokości po zaokrągleniu łącznie 1.139 zł,

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi twierdząc, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Pismem z dnia 28 stycznia 2016 r. Skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze oraz uzupełnił ją podkreślając, że zaskarżona decyzja oparta została na danych zawartych w ewidencji (kartotece) gruntów i budynków niezgodnych ze stanem faktycznym. Na potwierdzenie powyższych twierdzeń Skarżący dołączył do skargi: zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z 7 kwietnia 2015 r., kopię dowodu osobistego na potwierdzenie funkcji mieszkalnej budynku nr 3, kopię "Aktualizacji ewidencji gruntów i budynków – Część Ewidencyjna" z 17 kwietnia 2015 r., która potwierdza nieobecność budynków nr 1 i 2 na terenie nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 234 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity D.U. 2012, poz.749) – dalej "O.p." zawiera zakaz reformationis in peius czyli orzekania na niekorzyść strony skarżącej. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Sąd nie stwierdził, aby w sprawie niniejszej wystąpiły przesłanki negatywne zastosowania zakazu reformationis in peius.

Natomiast Sąd nie ma wątpliwości, że organ II instancji orzekł na niekorzyść strony skarżącej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. , działając jako organ II instancji uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i ustaliło wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w wyższej wysokości, niż wynikająca z decyzji organu I instancji.

Zgodnie z treścią wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 listopada 2010 w sprawie I SA/Gl 698/10, pojęcie orzekania "na niekorzyść strony" należy interpretować wyłącznie w znaczeniu materialnym. Obowiązki i uprawnienia podatników, wynikające z decyzji podatkowych, w ostatecznym rachunku są wyrażone kwotowo. Decyzja organu odwoławczego nie może zwiększyć obciążenia skarżącego w stosunku do tego, jakie wynikało z decyzji organu I instancji.

Istota zakazu reformations in peius polega na tym, że organ odwoławczy nie może zmienić rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji na niekorzyść odwołującego się. Określenie obowiązku podatkowego na kwotę wyższą, niż to miało miejsce w decyzji organu I instancji, stanowi naruszenie zakazu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. poddając pod wątpliwość ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji, powinno zastosować przepis art. 230 § 1 O.p. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy w toku postępowania odwoławczego organ rozpatrujący odwołanie stwierdzi, że zobowiązanie podatkowe zostało ustalone lub określone w wysokości niższej albo kwota zwrotu podatku została określona w wysokości wyższej, niż to wynika z przepisów prawa podatkowego, lub że określono stratę w wysokości wyższej od poniesionej, zwraca sprawę organowi pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę wydanej decyzji.

W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno było uchylić decyzje organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Podkreślenia wymaga, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. oparło swoje ustalenia na znajdującym się w aktach sprawy wypisie z rejestru gruntów, z którego wynika, że powierzchnia gruntu położonego w W. przy ul: [...] wynosi 0,2131 ha oraz wypisie z kartoteki budynków, z którego wynikało, że na terenie wskazanej działki znajdują się cztery inne budynki niemieszkalne wybudowane w 1953 roku o łącznej powierzchni 278 m², podczas gdy organ pierwszej instancji wysokość podatku ustalił przyjmując powierzchnię budynku mieszkalnego w wysokości 97 m². Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie mając pewności, czy nie doszło np. do zbycia części nieruchomości należących do Skarżącego czy też rozbiórki budynku, na podstawie wykazów z lat poprzednich przyjęło do wymiaru podatku powierzchnię budynków w wysokości 278 m². W konsekwencji organ odwoławczy wyliczył na nowo wymiar podatku i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w wyższej wysokości niż uczynił to organu I instancji. Sytuacja, w której podatnik po złożeniu odwołania od decyzji organu I instancji obciążony zostaje przez organ II instancji podatkiem wyższym, stanowi naruszenie zakazu reformationis in peius.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a.