Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 2823/02, II SA/Gd 2824/02 w zakresie odrzucenia wniosków o przywrócenie terminu do złożenia skarg kasacyjnych w sprawie ze skargi E. M. i Z. B. na decyzje Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 2 października 2002 r. , nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego i z dnia 4 października 2002 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie

Dwoma wyrokami z dnia 20 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone przez E. M. i Z. B. decyzje Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 2 października 2002 r. i z 4 października 2005 r. oraz poprzedzające je decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w Pruszczu Gdańskim. Odpisy wyroków wraz z uzasadnieniami doręczono uczestnikowi postępowania K. C. w dniu 19 grudnia 2005 r. Z uwagi na konieczność sporządzenia skarg kasacyjnych przez profesjonalnego pełnomocnika K. C. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniami Sądu z dnia 6 stycznia 2006 r. przyznano K. C. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawach na decyzje Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 2 października 2002 r. i z 4 października 2005 r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej pismem z dnia 16 stycznia 2006 r. poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku o wyznaczeniu pełnomocnika w sprawie.

W dniu 15 lutego 2006 r. pełnomocnik K. C., adwokat M. U. wniósł skargi kasacyjne od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 października 2005 r. wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do ich wniesienia. We wnioskach tych pełnomocnik stwierdził, że o wyznaczeniu pełnomocnikiem w sprawie dowiedział się w dniu 23 stycznia 2006 r., jednak wskazał, iż przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w dniu dowiedzenia się o wyznaczeniu pełnomocnikiem w sprawie. Na poparcie tej tezy przytoczył postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r. (sygn. I CZ 62/00). Pełnomocnik K. C. dodatkowo podniósł, że odmienne podejście przy ustalaniu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powoduje nierówne traktowanie stron korzystających z pomocy pełnomocnika ustanowionego z wyboru i stron, którym pełnomocnik został ustanowiony z urzędu w ramach przyznania prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia 31 marca 2006 r. (sygn. akt II SA/Gd 2823/02, II SA/Gd 2824/02) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wnioski uczestnika postępowania K. C. o przywrócenie terminu do złożenia skarg kasacyjnych od wyroków z dnia 20 października 2005 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd ten podkreślił, że przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie kasacji związana była z procedurą przyznawania prawa pomocy i ustała w chwili udzielenia pełnomocnictwa przez osobę, dla której wyznaczono pełnomocnika. Zatem od momentu udzielenia pełnomocnictwa adwokat był uprawniony do podjęcia czynności w sprawie i jednocześnie zobowiązany do niezwłocznego sporządzenia skarg kasacyjnych i złożenia ich w Sądzie do dnia 30 stycznia 2006 r. (art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do ich wniesienia.

Na powyższe postanowienie Sądu z dnia 31 marca 2006 r. pismem z dnia 13 kwietnia 2006 r. pełnomocnik K. C. złożył zażalenie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skarg kasacyjnych. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik ponownie podniósł, że przyjęcie, iż wyznaczonego z urzędu pełnomocnika obowiązuje siedmiodniowy termin do sporządzenia skargi kasacyjnej, w przypadku, gdy termin do jej wniesienia już upłynął z przyczyn niezależnych od strony powoduje gorsze położenie strony, która korzysta w postępowaniu z pomocy Państwa.

Ponadto pełnomocnik podniósł, że tak krótki czas powoduje pośpiech przy sporządzaniu skarg kasacyjnych i może prowadzić do ich nierzetelności. W ocenie pełnomocnika termin do wniesienia skargi kasacyjnej powinien wynosić 30 dni od dnia wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, co sprzyjałoby staranności przy sporządzaniu skarg kasacyjnych. Zobowiązanie pełnomocnika do sporządzenia i wniesienia prawidłowo sformułowanej skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni według pełnomocnika mija się z elementarną wiedzą na temat pracy prawnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest pozbawione usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu. Art. 177 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie wyrok został doręczony skarżącemu w dniu 19 grudnia 2005 r., a więc od tego dnia rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia środka odwoławczego. Termin ten zakończył bieg w dniu 18 stycznia 2006 r. Ustanowiony w dniu 16 stycznia 2006 r. pełnomocnik o wyznaczeniu dowiedział się w dniu 23 stycznia 2006 r. zatem nie miał możliwości podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji konieczne stało się wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wskazać należy, że przyczyna uchybienia terminu ustała z chwilą udzielenia wyznaczonemu adwokatowi pełnomocnictwa w sprawie. Od tego momentu mógł on bowiem podjąć wszystkie stosownie czynności w imieniu strony, dbając o jej należytą reprezentację. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wyrażonego w zażaleniu poglądu odnośnie daty, w której mógł być złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Należy natomiast zgodzić się w pełni z poglądem Sądu I instancji, który przyjął, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez Sąd ustaje najdalej w dniu udzielenia mu stosownego pełnomocnictwa. Wprawdzie słusznie podniósł pełnomocnik uczestnika postępowania, że skarga kasacyjna jest szczególnego rodzaju pismem wymagającym większego wkładu pracy przy jej sporządzaniu, niż w przypadku innych pism procesowych; niemniej jednak w tym właśnie celu ustawa p.p.s.a przewiduje konieczność jej sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Przy niezwłocznym podjęciu (z zachowaniem należytej staranności) niezbędnych czynności w sprawie, termin przewidziany w p.p.s.a. do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia skargi kasacyjnej) jest wystarczający do sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika i złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz skargi kasacyjnej. Jedynie szczególne okoliczności sprawy wskazane przez stronę mogłyby spowodować uznanie, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął bieg w innym terminie, niż wskazał to Sąd I instancji. W sprawie tej pełnomocnik nie podniósł natomiast żadnych szczególnych argumentów, czy nieprzewidzianych zdarzeń, które wskazywałyby na brak możliwości sporządzenia i wniesienia dwóch skarg kasacyjnych w terminie określonym przepisem art. 87 § 1 p.p.s.a. Rzeczywiście w terminie tym pełnomocnik sporządzić miał dwie skargi kasacyjne, co bez wątpienia skróciło czas, jaki pełnomocnik mógł poświęcić całej tej sprawie. Niemniej jednak pełnomocnik w dniu dowiedzenia się o wyznaczeniu go w sprawie miał świadomość, że ustanowiono go w dwóch sprawach, a czynności zmierzające do sporządzenia skargi kasacyjnej (sporządzenie fotokopii akt sądowych) podjął dopiero w dniu 27 stycznia 2006 r. Założyć można, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik nie dowiedział się od skarżącego w momencie udzielenia pełnomocnictwa w dniu 23 stycznia 2006 r., lecz stosowną wiedzę o stanie sprawy (w tym o dacie doręczenia skarżącemu odpisów wyroków) uzyskał w dniu 27 stycznia 2006 r. Jednakże nawet liczony od tej daty, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zakończył bieg przed dniem 15 lutego 2006 r.

Zgodnie z art. 88 zd. 1 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, gdyż termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 30 stycznia 2006 r. Wniosek zaś złożony został w dniu 15 lutego 2006 r. W tym stanie rzeczy postanowienie Sądu z dnia 31 marca 2006 r. jest zgodne z prawem.

Pogląd pełnomocnika skarżącego oparty na postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r. I CZ 62/00, jest nie do przyjęcia, gdyż w praktyce, zgodnie z tym poglądem, o tym kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, decydowałby sam arbitralnie, ustanowiony pełnomocnik. Zresztą pogląd przedstawiony w powyższym orzeczeniu, jest odosobniony. Naczelny Sąd Administracyjny w swojej praktyce orzeczniczej akceptuje stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w postanowieniach: z dnia 17 listopada 1998 r. II UZ 122/98, OSNP 1999/22/736 i z dnia 11 października 2001 r. IV CZ 163/01, OSNC 2002/5/70.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.