II OSK 584/14 - Wyrok

Data orzeczenia	2015-11-17	
Data wpływu	2014-03-03	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Elżbieta Kremer /sprawozdawca/
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Małgorzata Masternak - Kubiak	
Symbol z opisem	6164 Wspólnoty gruntowe	
Hasła tematyczne	Inne	
Sygn. powiązane	II SA/Bk 335/13	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270; art. 183 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. e,  art. 184;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Dnia 17 listopada 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K.. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 335/13 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 23 października 2013 r., II SA/Bk 335/13 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Decyzją z dnia [...].01.2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, działając na podstawie art. 157 § 1 i § 2 w związku z art. 17 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 1 kpa w zw. z art. 6, 8, 9 ustawy z dnia 29.03.1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. nr 28, poz. 169 ze zm.) odmówiło A. K. stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].08.1989r. Nr [...], orzekającej o ustaleniu wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej położonej na termie wsi [...], dotyczącej gruntów o nr geod. [...] o łącznej powierzchni 30,08 ha. Organ wskazał, że wnioskiem z [...].06.2011r. A. K. wystąpiła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Gminy twierdząc, że jej ojciec M. H. został bezprawnie pominięty w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, a był współwłaścicielem wraz z braćmi, w ¼ części działek o nr [...] we wsi [...] o pow. 30,08 ha. [...] zmarł w 1986r., zaś wnioskodawczyni, jako spadkobierczyni nie była powiadomiona o toczącym się postepowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w nadzwyczajnym postępowaniu, jakim jest stwierdzenie nieważności, organ bada spełnienie przesłanek z art. 156 § 1 kpa tj. bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej, nie czyni nowych ustaleń i nie prowadzi postępowania dowodowego. Decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].06.1989r. ustalająca wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej była zgodna z art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 29.06.1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, uprawnionymi do udziału we wspólnocie gruntowej są m.in. osoby fizyczne, jeśli w ciągu roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Z uwagi na potrzebę wszczęcia postępowania scaleniowego doszło do sporządzenia projektu-wykazu osób-uczestników wspólnoty, zgodnie z art. 8 ust. 2 w/w ustawy. Projekt został przedyskutowany przez zainteresowanych na zebraniu mieszkańców wsi, a przed jego zatwierdzeniem decyzją, była możliwość składania i rozpatrywania zgłoszonych zastrzeżeń. Organ ustalił, że w operacie ewidencji gruntów wsi [...] z 1974 r. jako współwładający w udziale ¼ gruntami o powierzchni 30,08 ha działkami nr [...] był wpisany [...]. Natomiast po przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego dotyczącego ustalenia wykazu uczestników wspólnoty został pominięty i taka lista została zatwierdzona decyzją Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].06.1989r. Zdaniem SKO nie można zarzucić kwestionowanej decyzji rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 ust. 2 kpa), bo materiał, jaki posiadał Naczelnik Gminy [...] wskazywał na to, że [...] nie był użytkownikiem wspólnoty, a z późniejszego kwestionariusza życzeń i wykazu oświadczeń (1990r.) sporządzonych na użytek scalenia wynikało, że przekazał swój udział w ¼ na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy pełnomocnik A. K. zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego niedostrzeżenie, ze wydając decyzję z dn. [...].08.1989r. Naczelnik Gminy [...] wadliwie ustalił stan faktyczny naruszając przepisy art. 6, 7, 9, 11, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez nieujęcie [...] w wykazie osób wspólnoty gruntowej, bowiem nie przekazał on ¼ udziału na rzecz Skarbu Państwa za rentę. Nie posiadał renty rolniczej, zaś SKO nie zażądało z KRUS odpowiedniej informacji na ten temat.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję SKO z dn. [...].01.2013r.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pełnomocnik A. K. zarzucił decyzji naruszenie przepisów postepowania: art. 7, 8, 9, 11, 77, 107 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i wadliwego rozstrzygnięcia sprawy. Naruszenie art. 6, 8, 9 ustawy z dnia 29.06.1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych polegało, zdaniem Skarżącej, na "gołosłownym" przyjęciu, że w momencie scalenia gruntów [...] nie był współwłaścicielem w ¼ części działek o nr [...]. SKO nie posiadało dowodu na tę okoliczność.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Zdaniem Kolegium, wśród gruntów nabytych przez [...] z mocy uwłaszczenia znajdowała się działka nr [...], która mogła być tożsama z działką nr [...], przekazane następnie za rentę w 1976r. To tłumaczy, ze [...] nie posiadał już ziemi na datę kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę. Sąd wskazał, że na rozumienie pojęcia "rażące naruszenie prawa" i stwierdził, iż decyzja z dnia [...].08.1989 r. wydana została w oparciu o treść art. 6, 8, 9 ustawy z dn. 29.06.1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. nr 28, poz. 169 ze zm.) zwanej dalej ustawą. Art. 6 ustawy stanowi, że uprawnionymi do udziału we wspólnocie są osoby fizyczne posiadające gospodarstwo rolne jeżeli w ciągu roku przed wejściem w życie ustawy (tj. przed 29.VI.1963r.) korzystały faktycznie z tej wspólnoty. Zgodnie z art. 8 ustawy Starosta (uprzednio Naczelnik Gminy) ustala, w drodze decyzji, wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie a czyni to w oparciu o dane uwidocznione w ewidencji gruntów. Dane z ewidencji gruntów nie obejmowały, na dzień wydania decyzji, [...], jako udziałowca wspólnoty. Ostatni zapis uwidaczniający w/w jako udziałowca widnieje z 1974r. Od tego czasu do wydania decyzji w 1989r. minęło 15 lat i zaszły różne zdarzenia prawne. Z materiału, który zachował się wynika, że lista udziałowców wspólnoty została zweryfikowana, gdyż [...] przekazał swoje gospodarstwo w zamian za rentę a tym samym udział we wspólnocie, co miało miejsce przed wydaniem kwestionowanej decyzji z [...].08.1989r. (zapis w poz. 107 kwestionariusza życzeń i wykazu oświadczeń uczestników scalenia – 1990r. im. [...]). Projekt wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, zanim został zatwierdzony przez Naczelnika Gminy [...] z dn. [...].08.1989r. był ogłoszony i opiniowany przez zainteresowanych, którzy mogli składać zastrzeżenia. Okoliczność, że skarżąca (jako spadkobierczyni zmarłego w 1986 r, [...]) nie była powiadomiona o toczących się postępowaniach, nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności, a do wznowienia postepowania (art. 145 k.p.a.). Skarżąca sama stwierdziła na rozprawie sądowej [...].10.2013r. (k.36), że o rozdysponowaniu gruntów ojca ze wspólnoty gruntowej dowiedziała się w 2002r. Od wydania kwestionowanej decyzji w 1989r. do czasu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności w 2011r. minęły 22 lata. Wydając decyzję z dnia [...].08.1989r. o ustaleniu wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, Naczelnik Gminy [...] nie dopuścił do rażącego naruszenia prawa, ponieważ wydał ją w oparciu o istniejące zapisy ewidencyjne i zdarzenia prawne mające miejsce przed jej wydaniem, zgodnie z art. 6, 8 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Nie było rzeczą SKO prowadzenie postępowania dowodowego, bo jak słusznie wskazuje organ, niniejsze postępowanie jest nadzwyczajnym, a nie postępowaniem zwykłym. Dlatego też zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postepowania administracyjnego – art. 7, 8, 9, 11, 77 k.p.a. nie mogły być uznane przez sąd za uzasadnione. W tymże postępowaniu organ nie miał kompetencji do prowadzenia postępowania wyjaśniającego (tak jak w postępowaniu zwykłym) polegającego m.in. na ustalaniu, jaką decyzją został przekazany udział ¼ części we wspólnocie gruntowej [...] na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę. Niewykluczone, æe móg³ byę w³¹czony do gospodarstwa [...] (æony), która przekaza³a gospodarstwo za rentź na mocy decyzji z [...].03.1976 r. Organ w postźpowaniu niewaænoœciowym nie bada³ legalnoœci innych decyzji, bo nie by³ do tego uprawniony. Okoliczność "pominięcia" [...] w decyzji ustalającej wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej z uwagi na błędne przeprowadzenie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji z [...].08.1989r. w tym także niezawiadomienie jego spadkobierców nie mieściło się w katalogu przesłanek z art. 156 § 1 kpa, a co najwyżej mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Od tego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie:

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na naruszeniu przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa poprzez jego niezastosowanie mimo, iż organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów:

a) art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie działań niezbędnych w celu

dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mając na względzie

interes społeczny i słuszny interes skarżącej,

b) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez złamanie zasady zupełności i niezebranie całego materiału dowodowego w celu rozpatrzenia sprawy w sposób

wyczerpujący,

c) art. 7 Konstytucji RP w zbiegu z art. 6 k.p.a. poprzez dokonanie

nieprawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, która kłóci

się w swojej podstawie z doświadczeniem życiowym oraz wiedzą

i stanowi zaprzeczenie zasady praworządności,

d) art. 10 k.p.a. w zbiegu z art. 28 i 29 k.p.a. poprzez stwierdzenie,

że niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu

dotyczącym ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej,

e) art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny treści

pojęcia rażącego naruszenia prawa jako przesłanki stwierdzenia

nieważności w sytuacji, gdy treści decyzji scaleniowej stanowią

zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w części odnoszącej się do

skarżącej jako spadkobierczyni [...] i jednocześnie

w skutkach stanowią zaprzeczenie dla całego porządku prawnego

Rzeczypospolitej Polskiej i konstytucyjnych zasad obrony i ochrony

własności.

- przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ppsa w związku z naruszeniem przepisów:

a) art. 21 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącej należnego Jej

prawa do ochrony własności jako spadkobiercy [...],

który zmarł cztery lata wcześniej przed wydaniem decyzji

zatwierdzającej scalenie gruntów na terenie wsi [...],

b) art. 64 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącej prawa do

własności po zmarłym w dniu [...].02.1986r. [...],

c) art. 6 i 9 ustawy z dnia 29.06.1963r. o zagospodarowaniu wspólnot

gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 z późń. zm.) poprzez rażąco

bezprawne stwierdzenie, iż [...]- spadkodawca skarżącej

- nie był uprawnionym do udziału we wspólnocie gruntowej

w działkach nr [...] o łącznej powierzchni 30,08 ha,

d) art.8 ustawy z dnia 29.06.1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez zaniechanie ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową i kto jest uprawniony do udziału we wspólnocie gruntowej.

Wniosła o zmianę wyroku przez uchylenie w całości i uchylenie decyzji SKO, a także zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie zarzuty wskazane w skardze kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, które sformułowane zostały jako zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że są one niezasadne.

W pierwszej kolejności, przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, należy przypomnieć, że kontrola Sądu dotyczy decyzji administracyjnej wydanej w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, a mianowicie w trybie przewidzianym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie art. 156-158 k.p.a. i podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym Główny Geodeta Kraju prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Podkarpackiego z dnia [...] kwietnia 2010r., nie rozstrzygał ponownie w sprawie będącej przedmiotem tej decyzji, a tylko badał, czy decyzja z [...] kwietnia 2010r. nie została wydana z naruszeniem przesłanek stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Instytucję stwierdzenia nieważności zalicza się do nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji i stanowi ona odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Inny jest bowiem przedmiot i zakres postępowania administracyjnego, które toczy się w trybie zwykłego postępowania, a inny w przypadku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. O ile w postępowaniu zwykłym organ rozpatrując odwołanie ponownie merytorycznie rozpoznaje sprawę, to w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, bada czy decyzja nie została wydana z naruszeniem przesłanek określonych w art.156§1 k.p.a.., natomiast w postępowaniu tym organ nie rozpoznaje ponownie sprawy, tym samym nie prowadzi ponownie postępowania dowodowego w sprawie, która w postępowaniu zwykłym zakończyła się decyzją ostateczną. Stąd też formułując zarzuty skargi kasacyjnej niezwykle istotne jest, w jakim trybie zapadła decyzja administracyjna, która była przedmiotem kontroli przez Sąd I instancyjny.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, dotyczących naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w wz. z art.7, art. 77§1 k.p.a. art.,7 Konstytucji RP w zw. z art.6 k.p.a. , art.10 k.p.a., art.28 i 29 k.p.a. oraz art.156 §1 pkt 2 k.p.a. należy stwierdzić, że są one niezasadne. Przede wszystkim jak wskazywano już wcześniej zakres przedmiotowy postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wyznaczony jest przesłankami określonymi w art.156 §1 k.p.a , czyli pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe, w postepowaniu tym organ nie może jednak przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej w postepowaniu zwykłym. Natomiast wskazane w art.145 §1 k.p.a. wady zakończonego ostatecznie postępowania stanowią przesłanki wznowienia postępowania, a w przypadku spełnienia przesłanki wznowieniowej, może dojść do wznowienia postępowania, które będzie polegało na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu stwierdzenia, czy zaistniała wada wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Dlatego też podnoszone zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego, niezebrania dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy są niezasadne. Nieprawidłowe są zarzuty dotyczące naruszenia art.28, 29 k.p.a. pierwszy z tych przepisów stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, drugi zaś z tych przepisów stanowi jaka formę prawna może mieć strona. Należy zwrócić uwagę, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku, stąd też zarzut naruszenia art.28 k.p.a. powinien być powiązany z stosownymi dla przedmiotu sprawy przepisami prawa materialnego, z których można wyprowadzić interes prawny danego podmiotu. Podobna uwaga dotyczy zarzutu dotyczącego naruszenia art.156 §1 pkt 2 k.p.a., który również powinien być powiązany z konkretnym przepisem materialnoprawnym, który został w sposób rażący naruszony.

W zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazano na art. 21 i art.64 Konstytucji RP, poprzez pozbawienie skarżącej należnego jej prawa do ochrony własności, jako spadkobiercy [...], oraz pozbawienie jej tej własności. Wskazano również na naruszenie art.6, art.8, art. 9 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, poprzez stwierdzenie , że [...] nie był uprawniony do udziału we wspólnocie, oraz poprzez zaniechanie ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę. W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP mogłyby być zasadne tylko w przypadku naruszenia tych pierwszych.

Aby odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art. 6, 8, 9 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, na podstawie których wydana została przez Naczelnika Gminy [...] decyzja z dnia [...] sierpnia 1989r.o ustaleniu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, należy mieć na uwadze, następujące okoliczności. Na dzień wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 1989r. dane z ewidencji gruntów i budynków nie obejmowały [...] jako udziałowca wspólnoty, ostatni zapis w którym [...] był wymieniony jako udziałowiec wspólnoty pochodził z 1974r. Następnie w ewidencji gruntów co do przedmiotowych działek stanowiących wspólnotę gruntową widniał wpis ¼ PFZ. Z akt sprawy wynika nadto, że żona [...] decyzją z dnia [...] marca 1976r. przekazała na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo rolne za rentę. Jednak przedmiotowe postępowanie dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1989r. o ustaleniu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, w tym postępowaniu organ nie badał legalności decyzji z dnia [...] marca 1976r. o przekazaniu gospodarstwa rolnego.

Nie mniej warto zwrócić uwagę na obowiązujący wówczas stan na prawny będący podstawą wydania decyzji. Przekazanie gospodarstwa rolnego przez [...][...], żonę [...] na rzecz Skarbu Państwa ( nieruchomości rolne Skarbu Państwa tworzyły wówczas Państwowy Fundusz Ziemi) nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej z dnia [...] marca 1976r. wydanej na podstawie ustawy z dnia [...] maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U 1974, nr 21, poz.118). Zgodnie z art.3 ust.1 powołanej ustawy, nieruchomości stanowiące współwłasność małżonków lub objęte wspólnością ustawową albo stanowiące odrębną własność małżonka mogą być przekazane na własność państwa tylko za zgodą obojga małżonków. Ust.2 Nie jest jednak wymagana zgoda małżonka, dla którego praca w przekazywanym gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania. W protokole z dnia [...] stycznia 1976r. sporządzonym w sprawie ustalenia powierzchni przekazywanego gospodarstwa niezbędnej do ustalenia wysokości renty za przekazane gospodarstwo rolne, podpisanym przez [...] znajduje się jej oświadczenie, że praca w gospodarstwie rolnym stanowi dla niej główne źródło utrzymania, zaś mąż od 1945r. nie zamieszkuje wspólnie i nie pracuje w gospodarstwie rolnym. Przedstawiony stan prawny i okoliczności faktyczne wskazują, że możliwe było przekazanie przez [...] na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę całego gospodarstwa rolnego łącznie z udziałem we wspólnocie gruntowej należącym do [...]. Świadczenia rentowe zarówno te z powszechnego systemu emerytalnego jak i dla rolników przekazujących gospodarstwa rolne na rzecz Skarbu Państwa realizował wówczas Zakład Ubezpieczeń Społecznych, albowiem Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego została powołana dopiero ustawą z dnia 20 grudnia 1990r.o ubezpieczeniach społecznych rolników. Mając ma uwadze, że wydając decyzję z dnia [...].08.1989r. Nr [...], o ustaleniu wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej położonej na termie wsi [...] gm. [...], organ posiadał informację, iż udział we wspólnocie należący do [...] został przekazany na rzecz Państwowego Funduszu Ziemi ( Skarbu Państwa), tym samym bezprzedmiotowym było ustalanie jego spadkobierców dla potrzeb tego postępowania.

Tym samym podniesione zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania polegające na niepełnym zebraniu i ustaleniu materiału dowodowego w sprawie są bezprzedmiotowe. Jeszcze raz należy podkreślić, że w prowadzonym obecnie przez organ postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].08 1989r., organ nie rozpoznawał ponownie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].08.1989r. tym samym nie prowadził postępowania dowodowego w tym przedmiocie. W prowadzonym obecnie postępowaniu zbadał natomiast decyzję z dnia [...].08.1989r. wyłącznie z punktu widzenia przesłanek z art.156 § 1 k.p.a. dochodząc do poprawnego wniosku, że przesłanki te nie występują, a Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził kontrolę w tym zakresie.

Dlatego też podniesione zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, przede wszystkim art. 6, 8, 9 ustawy z dnia 29.06 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych są niezasadne. Zarzut naruszenia tych przepisów oparty bowiem został na przyjętym przez skarżącą kasacyjnie założeniu, że zasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie zebrania materiału dowodowego i ustaleń faktycznych. Niezasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania powoduje w tym przypadku niezasadność zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. Na koniec należy zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015r., P 46/13 , w wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1989r. w dniu [...] czerwca 2011r., a więc po 22 latach.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.