III SA/Kr 429/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-12	
Data wpływu	2025-03-17	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Gawlikowska
Urszula Zięba	
Symbol z opisem	6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f	
Hasła tematyczne	Egzekucyjne postępowanie	
Skarżony organ	Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2026 nr 0 poz 268; Art. 33  par. 2  pkt 2 i 6  lit. c; Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Urszula Zięba Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z dnia 10 stycznia 2025 r. znak 180400.71.692.2025.RED.MMR w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.	
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia było postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z 10.01.2025 r. (znak 180400.71.692.2025.RED.MMR) utrzymujące w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z 02.12.2024 r. (znak 180400.71.30359.2024.RED.MStr) o oddaleniu zarzutów A. sp. z o.o. w K. (dalej "strona skarżąca" lub "spółka") na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Stan faktyczny i prawny tej sprawy był następujący:

1.1. Decyzją z 12.12.2023 r. (nr 180400/71/550/2023-RED) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie orzekł o solidarnej odpowiedzialności A. sp. z o.o. w K. jako komplementariusza A. sp. z o.o. sp. k. w K. za zobowiązania powstałe z tytułu nieopłacenia przez A. sp. z o.o. sp. k. w Krakowie należności składkowych za zatrudnionych pracowników za okres od grudnia 2017 r. do lutego 2020 r., w łącznej kwocie 260.345,06 zł. Korespondencja zawierająca odpis decyzji wraz z pouczeniami została ekspediowana do spółki na adres: ul. Ł. [...], [...] K. i po dwukrotnej awizacji (odpowiednio w dniach 19.12.2023 r. i 28.12.2023 r.) została zwrócona do organu jako niepodjęta w terminie - z dniem 03.01.2024 r. Jak wynika z pieczęci na przedmiotowej decyzji, organ stwierdził, że jest ona prawomocna w dniu 03.02.2024 r.

1.2. Następnie – wobec prawomocności decyzji z 12.12.2023 r., organ skierował do spółki szereg upomnień (nr od [...] do [...], od [...] do [...] oraz od nr [...] do nr [...]) datowanych na dzień 08.04.2024 r. do zapłaty należności z tytułu składek na podstawie opisanej wyżej decyzji. Korespondencja zawierająca upomnienia również została ekspediowana na powyższy adres i po dwukrotnej awizacji (odpowiednio w dniach 12.04.2024 r. i 22.04.2024 r.) została zwrócona do organu jako niepodjęta w terminie z dniem 28.04.2024 r.

2. Kolejno organ wystawił w dniu 23.09.2024 r. szereg tytułów wykonawczych (o nr [...] do nr [...]) przeciwko spółce. Jako podstawę prawną obowiązku wskazano powyższą decyzję z 12.12.2023 r. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały doręczone spółce w dniu 10.10.2024 r.

3. Pismem z 17.10.2024 r. strona skarżąca złożyła do ZUS Oddział w Krakowie zarzuty "co do wszystkich tytułów wykonawczych". Podniosła, że nie doręczono jej wymaganego upomnienia, a decyzja z 12.12.2023 r. – wobec braku jej skutecznego doręczenia spółce – nie jest prawomocna. W ocenie strony skarżącej zachodzi sytuacja nieistnienia obowiązku, gdyż decyzja z 12.12.2023 r. nie weszła do obrotu prawnego. W takiej sytuacji uzasadnione są zatem, zdaniem spółki, zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt 2 i pkt 6 u.p.e.a. Spółka podkreśliła, że decyzja z 12.12.2023 r. nie została jej doręczona, nie otrzymała także informacji o awizowaniu przesyłki pocztowej pomimo regularnego odbierania korespondencji urzędowej. Końcowo wyjaśniła, że nie zna dat wysyłki tej korespondencji ani jej danych identyfikacyjnych, wobec czego trudno jej się merytorycznie odnieść do kwestii związanych z nieprawidłowościami związanymi z jej nadaniem przez ZUS.

4. Postanowieniem z 02.12.2024 r. (znak 180400.71.30359.2024.RED.MStr) ZUS Oddział w Krakowie oddalił powyższe zarzuty. W uzasadnieniu wskazał, że zarówno decyzja z 12.12.2023 r., jak i upomnienia z 08.04.2024 r. zostały doręczone odpowiednio w dniach 02.01.2024 r. oraz 29.04.2024 r. w trybie art. 44 k.p.a. pod adresem ul. Ł. [...], [...] K.

W ocenie organu, zostały zatem spełnione przesłanki art. 3 ust. 1 oraz art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzyciel prawidłowo wydał i doręczył zobowiązanej decyzję, w której orzekł jej odpowiedzialność, jak i prawidłowo wezwał spółkę do wykonania obowiązku poprzez przesłanie pisemnych upomnień, które również zostały doręczone prawidłowo. Tytuły zostały wystawione po upływie 7 dni od daty doręczenia upomnień przedegzekucyjnych. Wierzyciel dochodzi przymusowo obowiązku zgodnie z treścią określoną w decyzji, która stanowi podstawę prowadzonej egzekucji. Należności na dzień dzisiejszy są nadal wymagalne. Tym samym, brak jest podstaw do uznania zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, co stanowi podstawę z art. 33 § 2 pkt 2a oraz zarzutu braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b), co stanowi podstawę z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.

5. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wobec braku odniesienia się do zarzutu braku prawomocności decyzji z 12.12.2023 r. i nieistnienia obowiązku wobec niedoręczenia przedmiotowej decyzji. Podkreśliła, że co prawda organ w uzasadnieniu postanowienia wskazuje na fakt doręczenia decyzji, jednak nie wskazuje precyzyjnie, czy dokonano skutecznego doręczenia lub kto odebrał dokument, ani czy przyjęto jedynie skutek doręczenia.

6. Postanowieniem z 10.01.2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 02.12.2024 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 3 § 1 u.p.e.a, egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Z kolei zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Organ, w ślad za uzasadnieniem postanowienia z 02.12.2024 r. powtórzył, że zarówno decyzja z 12.12.2023 r., jak i upomnienia przedegzekucyjne zostały doręczone spółce w trybie z art. 44 k.p.a. pod adresem ul. Ł. [...], [...] K. (odpowiednio w dniach 02.01.2024 r. oraz 29.04.2024 r.). Powielił także argumentację zawartą w ww. postanowieniu o prawidłowym wydaniu i doręczeniu stronie skarżącej decyzji z 12.12.2023 r. oraz o prawidłowym doręczeniu wezwania do wykonania obowiązku poprzez przesłanie pisemnych upomnień. Organ podkreślił także, iż należności są nadal wymagalne.

Końcowo wyjaśnił, że ocenił prawidłowość zaskarżonego postanowienia pod kątem przepisów prawa, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem i stwierdził, że jest ono prawidłowe.

7. W skardze na opisane wyżej postanowienie A. sp. z o.o. sp.k. w K. podniosła zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 44 §2 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego, w tym braku odniesienia się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w szczególności do zarzutów niewyjaśnienia okoliczności faktycznych dotyczących prawidłowości w odbiorze decyzji o nałożeniu obowiązku na skarżącą.

Skarga zawierała wniosek o uchylenie obu postanowień w całości oraz o zasadzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała na prezentowany w orzecznictwie pogląd, że organ egzekucyjny jest uprawniony do badania prawidłowości doręczenia decyzji

w ramach postępowania w sprawie zarzutów, gdyż ustalenie, czy decyzja została doręczona prawidłowo, nie prowadzi do podważenia obowiązku określonego decyzją, a ma na celu jedynie sprawdzenie, czy obowiązek istnieje. Podkreśliła, że stanowisko organu sprowadza się do przyjęcia tzw. fikcji doręczenia bez zbadania, czy w ogóle tryb z art. 44 k.p.a. został zastosowany w sposób prawidłowy

8. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia.

9.1. Zarządzeniem z 3.12.2025 r. wezwano pełnomocnika spółki wnoszącej skargę o jednoznacznie sprecyzowanie podmiotu tę skargę wnoszącego, tj. wskazanie czy stroną skarżącą jest A. sp. z o.o. sp. k. w K. czy też A. sp. z o.o. w K., albowiem ze skargi wynika, że stroną skarżącą jest pierwsza ze wskazanych spółek, zaś z pisma z 21.07.2025 r. wynika odmiennie, że stroną skarżącą jest A. sp. z o.o. w K. – w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że stroną skarżącą jest podmiot wskazany w skardze.

9.2. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik pismem z 17.12.2025 r. poinformował, że stroną skarżącej jest A. sp. z o.o. w K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

11. Skarga podlegała oddaleniu.

12. Podstawę prawną kontrolowanych postanowień stanowiły przepisy ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (aktualny publikator: Dz.U.2026 r., poz. 268; dalej "u.p.e.a."). Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei w myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Stwierdzić należy, iż określone cytowanym wyżej art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki, tworzą zamknięty katalog zarzutów mogących zostać zgłoszone w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą takich zarzutów mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w przytoczonym przepisie, a nie jakiekolwiek niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej (por. wyroki NSA z dnia 18.08. 2015r. sygn. akt II FSK 1688/13 oraz z dnia 18.11. 2015 r. sygn. akt II FSK 2594/13). W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma tylko charakter formalny.

13. W kontrolowanej sprawie strona skarżąca wskazywała na nieistnienie obowiązku z uwagi na brak wejścia do obrotu prawnego decyzji z 12.12.2023 r. (por. punkt 1.1. uzasadnienia). Podniosła, że decyzja ta nie została spółce prawidłowo doręczona i tym samym nie mogła ona uzyskać waloru ostateczności. Jako podstawę prawną zarzutu spółka podała art. 33 § 1 pkt 2 i pkt 6 u.p.e.a. W tym miejscu wskazać jednak należy, że w u.p.e.a. brak jest takiego przepisu (art. 33 § 1 nie ma podpunktów). W tych okolicznościach organ zasadnie więc przyjął, że podstawą zarzutu stanowił art. 33 § 2 pkt 2a u.p.e.a (tj. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit c) u.p.e.a tj. brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

14. Rozpoznając zasadność zgłoszonego przez stronę skarżącą zarzutu, kluczowym była ocena, czy decyzja z 12.12.2023 r., będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego wobec spółki, została jej prawidłowo doręczona, tj. weszła do obrotu prawnego i czy tym samym mogła uzyskać walor ostateczności.

15. Jak wynika z akt sprawy, decyzja z 12.12.2023 r. została wysłana na adres strony skarżącej zgodny adresem z ujawnionym w KRS, tj. ul. Ł. [...], [...] K. (k. 5 akt adm.) Korespondencja ta była dwukrotnie awizowana (w dniach 19.12.2023 r. oraz 28.12.2023 r.), a następnie, wobec jej niepodjęcia przez adresata, zwrócona do nadawcy (adnotacja "zwrot -nie podjęto w terminie" w dniu 03.01.2024 r.)

16. Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a., mający zastosowanie z mocy odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Par. 2 tego przepisu stanowi, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata Według par. 3, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia

Stosownie do par. 4 cytowanego przepisu, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§4).

17. Analizując znajdującą się w aktach administracyjnych, zwróconą przez doręczyciela korespondencję skierowaną do strony skarżącej, a zawierającej przedmiotową decyzję (k. 5 akt adm.) nie budzi wątpliwości Sądu, że zawiera ona wszelkie wymagane elementy, co pozwala stwierdzić, że organ zasadnie przyjął, iż przesyłka ta została doręczona w dniu 02.01.2024 r., w trybie art. 44 k.p.a.

Jak już bowiem wyżej wskazano, na przesyłce tej znajdują się adnotację o dacie awizacji przesyłki ("awizowano dnia 19.12.2023 r.", "awizowano powtórnie dnia 28.12.2023 r.") wraz z podpisami doręczającego, a także informacja o zwrocie przesyłki jako niepodjętej w terminie wraz z odciskiem datownika. Ponadto, doręczający wskazał miejsce pozostawienia awiza ("w oddawczej skrzynce pocztowej adresata") oraz miejsce pozostawienia przesyłki do odbioru ("UP73"). Dodatkowo podkreślić trzeba, że korespondencja ta została wysłana na prawidłowy adres, tj. adres spółki ujawniony w KRS (której to prawidłowości adresu strona skarżąca nie kwestionowała). Tym samym, doręczana decyzja, wobec niewniesienia przez spółkę odwołania, uzyskała walor ostateczności, albowiem weszła do obrotu prawnego, a tym samym mogła stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Strona skarżąca nie przedłożyła natomiast jakiegokolwiek dowodu przemawiającego za tym, że w toku doręczenia przesyłki zawierającej wspomnianą decyzję, doszło do tego rodzaju nieprawidłowości, które wykluczałyby przyjęcie przez organ, że akt ten został doręczony w trybie fikcji prawnej przewidzianej w art. 44 k.p.a. Spółka poprzestała na ogólnikowym twierdzeniu, że sporna przesyłka nie została jej doręczona oraz, że nie otrzymała informacji o jej awizowaniu pomimo, iż regularnie odbiera korespondencję w miejscu jej siedziby. Wskazała również, że nie zna dat przedmiotowej wysyłki ani jej dat identyfikacyjnych, w związku z czym trudno jej się odnieść do kwestii związanych z nieprawidłowościami związanymi z jej nadaniem. Sąd zauważa jednak, iż strona skarżąca na żadnym etapie postępowania w tej sprawie nie dowodziła, a przez to nie wykazała, iż zarzucaną nieprawidłowość doręczenia przedmiotowej korespondencji próbowała wyjaśnić np. poprzez złożenie reklamacji na Poczcie. Niewątpliwą wiedzę o wydaniu spornej decyzji i przyjętym trybie jej doręczenia, dysponowała spółka na etapie postępowania egzekucyjnego, a mimo tego, nie wdrożyła trybu reklamacji przesyłki. Nie można było zatem podzielić twierdzeń spółki o braku skutecznego doręczenia jej przedmiotowej decyzji.

18. Odnosząc się jeszcze do podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii niedoręczenia upomnienia, to pomijając nawet to, że zarzut w tym względzie winien zostać oparty na art. 33 par. 2 pkt 4 u.p.e.a., Sąd zaznacza, że podobnie jak w przypadku decyzji z 12.12.2023 r., organy zasadnie przyjęły prawidłowość jego doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, upomnienia z 08.04.2024 r. (k. 6-50 akt adm.) zostały wysłane na adres zgodny z ujawnionym w KRS, tj. Ł. [...], [...] K. i po dwukrotnej awizacji (odpowiednio w dniach 12.04.2024 r. i 22.04.2024 r.) zostały zwrócone do organu jako niepodjęte w terminie z dniem 29.04.2024 r. Jak wynika przy tym z analizy zwróconej korespondencji (k.54 akt adm.), na przesyłce tej znajdują się adnotacje o dacie jej awizacji ("awizowano dnia 12.12.2024 r.", "awizowano powtórnie dnia 22.04.2024 r.") wraz z podpisami doręczającego, a także informacja o zwrocie przesyłki jako niepodjętej w terminie wraz z odciskiem datownika. Ponadto, doręczający wskazał miejsce pozostawienia awiza ("w oddawczej skrzynce pocztowej adresata") oraz miejsce pozostawienia przesyłki do odbioru ("UP73"). Dodatkowo, została ta korespondencja wysłana na prawidłowy adres, tj. adres ujawniony w KRS (prawidłowości tego adresu strona skarżąca nie kwestionowała). W analizowanym przypadku strona skarżąca również nie zaoferowała żadnego dowodu pozwalającego na przyjęcie, że brak było podstaw do uznania przez organ doręczenia upomnienia w trybie fikcji prawnej przewidzianej w art. 44 k.p.a. (por. wyżej).

19. Z uwagi na powyższe, Sąd skargę oddalił. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143).