Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P.G. na decyzję M Sp. z o.o. z siedzibą w K. z dnia 13 lutego 2025 r. nr 08/83/2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od M Sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz strony skarżącej 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

30 stycznia 2025 r. P. G. (dalej również jako "Skarżący") wystąpił drogą elektroniczną do M w K. sp. z o.o. z dwoma wnioskami o udzielenie informacji publicznej. Pierwszy dotyczył łącznych wydatków poniesionych na rzecz firmy K Sp. z o.o. w latach 2019 – 2025 r. z podziałem na każdy rok z osobna, a drugi wydatków poniesionych na rzecz firmy B sp. z o.o., również w latach 2019-2025 i również z podziałem na każdy rok.

W odpowiedzi na te wnioski M w K. (w skrócie jako "Organ") wydało decyzję z 13 lutego 2025 r., którą odmówiło Skarżącemu udzielenia informacji publicznej. Decyzja ta została umotywowana koniecznością ochrony tajemnicy przedsiębiorcy z powołaniem się na przepisy art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o dostępie do informacji publicznej (t. j. w Dz.U. z 2022, poz. 902, w skrócie jako u.d.i.p.") oraz art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. w Dz.U. z 2022 r., poz. 1233).

Skarżący wniósł dwie skargi do Sądu, jedną na odmowę udzielenia informacji dotyczących firmy K sp. z o.o., a drugą na odmowę udzielenia informacji dotyczących firmy B sp. z o.o. (skargi te zostały połączone do wspólnego rozpoznani i rozstrzygnięcia).

Uzasadniając swe stanowisko Skarżący zarzucił Organowi naruszenie przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez ograniczenie prawa do informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy bez wykazania, że doszło do spełnienia formalnego i materialnego aspektu tej tajemnicy. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Skarżący wyjaśnił, że przesłanka materialna dotyczy danych o charakterze technicznym lub handlowym, których ujawnienie mogłoby pogorszyć położenie przedsiębiorcy na rynku, a przesłanka formalna oznacza, że przedsiębiorca wyraził wolę utajnienia tych danych. Żaden z tych aspektów sprawy nie został wykazany przez Organ.

W odpowiedzi na skargę M w K. wniosło o jej oddalenie. Zdaniem Organu, przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ogranicza prawo do informacji publicznej z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy. Tajemnica ta została zdefiniowana w przepisie art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i zgodnie z nią przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Spółka odwołała się również do postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady(UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem (Dz.U.UE. L.2016.157.1). Dalej Organ stwierdził, że informacje, których domaga się Skarżący są poufne, dostępne wyłącznie dla wąskiej grupy osób i posiadają wartość gospodarczą, bowiem dotyczą zasad współpracy z kontrahentem obejmujących uzyskane rabaty, kalkulacje ceny, zasady zapewniające optymalizacje ceny i zysków. Ponadto, informacje te ujawniają rozmiary działalności gospodarczej kontrahenta Spółki, co może mieć znaczenie dla jego konkurentów, wskazują na wysokość marży, zdolności kredytowe, odporność na walkę ekonomiczną. Informacje te są znane tylko określonym osobom, wobec których podjęte zostały środki ochrony w celu zachowania ich poufności.

Spółka wniosła zatem o oddalenie skargi dodając, że Skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia prawa przez Organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.

Skarga jest uzasadniona.

Nie ulega wątpliwości, że M w K. jest obowiązane do udzielania informacji publicznej, ponieważ zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. są nimi podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Do takich podmiotów zalicza się również komunalne jednostki organizacyjne, jakimi są zakłady gospodarki komunalnej, traktowane tu jako osoby prawne samorządu terytorialnego.

Nie ulega również wątpliwości, że informacja, której domaga się Skarżący jest informacją publiczną, co wynika z przepisu art. 6 ust 1 pkt 2 lit f) ustawy, ponieważ dotyczy majątku, którym dysponuje podmiot wymieniony w jej art. 4 ust. 1, a jakiekolwiek zadysponowanie majątkiem publicznym stanowi przedmiot informacji publicznej.

Odmawiając udzielenia informacji Organ powołał się na przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i tajemnicę przedsiębiorcy. Pierwsza uwaga, jaka się z tym wiąże polega na tym, że ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną - w rozumieniu art. 5 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. - ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy i musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej. Tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego podmiotu (por. wyrok NSA z 25 lutego 2025 r. III OSK 6712/21).

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r. poz. 1233) "Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności".

Na tle tej przesłanki trafnie wskazuje się w judykaturze na istnienie dwóch elementów statuujących przesłankę "tajemnicy przedsiębiorstwa": elementu materialnego (charakter informacji) oraz formalnego (jej utajnienie). Obie te przesłanki mogą być oceniane przez sąd administracyjny w ramach kontroli dokonywanej w konkretnej sprawie, w której sąd jest władny wskazać, że pewne zastrzeżone informacje nie mieszczą się w zakresie ww. tajemnicy. Oznacza to, że sam fakt utajnienia informacji przez przedsiębiorcę nie stanowi bezwzględnej przesłanki odmowy jej udzielenia.

Celem regulacji dotyczących możliwości kwalifikowania określonych danych jako tajemnicy przedsiębiorcy jest ochrona informacji, które mają pewną wartość gospodarczą - są istotne z punktu widzenia funkcjonowania na wolnym rynku w kontekście konkurencyjności względem innych podmiotów prowadzących działalność w tym samym czy podobnym zakresie lub segmencie rynku, bądź - z innego powodu - zainteresowanych uzyskaniem określonych danych w celu ich wykorzystania w opozycji do interesu danego podmiotu gospodarczego w ramach działalności rynkowej. Ochrona poufności danych ma więc na celu zapewnienie uczciwej konkurencji na rynku, w kontekście realiów swobody działalności gospodarczej (zob. wyrok WSA z 27 września 2022 r., II SA/Po 488/22).

Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że Organ nie przedstawił żadnej konkretnej i przekonującej argumentacji - poza ogólnikowym powołaniem się na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa i fakt, że żądane informacje są znane i dostępne tylko dla wąskiej grupy pracowników. Zaskarżona decyzja właściwie pozbawiona jest uzasadnienia faktycznego i prawnego. Odpowiedź na skargę nie jest uzupełnieniem zaskarżonej decyzji, nie usuwa jej mankamentów i nie wpływa na jej ocenę, choć i ona sformułowana została w sposób teoretyczny, niekonkretny. Tymczasem przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy muszą być wyjaśnione oraz omówione w sposób konkretny w odniesieniu do występującego stanu faktycznego. Nie wystarczy ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa; W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Zatem w sytuacji odmowy udostępnienia informacji w tym zakresie, istotną rolę spełnia uzasadnienie decyzji wydanej z powodu ograniczeń wynikających z art. 5 ust. 2 u.d.i.p." (zob. wyrok NSA z 7 grudnia 2021 r. III OSK 455/21). Zaskarżona decyzja nie czyni zadość tym wymogom. Została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 in u.d.i.p.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935) w zw. z art. 21 u.d.i.p. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi w wysokości 200 zł, Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie Organ, mając na uwadze treść art. 153 p.p.s.a., weźmie pod uwagę powyższe wywody Sądu.