Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt II SA/Go 434/24 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 czerwca 2024 r. nr SKO.Go/431-PP/944/24 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt II SA/Go 434/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: "Sąd I instancji") oddalił skargę D. C. (dalej: "Skarżąca", Skarżąca kasacyjnie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") z 24 czerwca 2024 r. nr SKO.Go/431-PP/944/24 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Skarżąca, kwestionując go w całości i zarzucając naruszenie:

1. przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") poprzez brak odniesienia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do zgłaszanej przez Skarżącej relacji między art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2024 r. poz. 323, dalej: u.ś.r.) i art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, którego konsekwencją było oderwanie rozważań Sądu I instancji od wartości oraz dóbr chronionych konstytucyjnie;

2. błędną wykładnię prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., sprowadzającą się wyłącznie do etapu językowego, a pomijającą etap aksjologiczny, oparty o wartości, co doprowadziło do odkodowania normy prawnej prowadzącej do dyskryminacji rodzica przebywającego na urlopie wychowawczym, względem rodzica, który nie posiada takiego uprawnienia, jak również do pośredniego uznania korzystania z urlopu wychowawczego za okoliczność pogarszającą sytuację prawną strony, a która do dyskryminacja objawia się pozbawieniem rodzica-pracownika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto, wniosła o zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182

§ 2 p.p.s.a., ponieważ Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami środka zaskarżenia, wyznaczonymi wskazanymi w nim podstawami: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej, sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, uznać należało, że skarga kasacyjna jest bezzasadna.

W tym miejscu przypomnieć należy, że decyzją Prezydenta Miasta [...] (dalej: "organ I instancji") z 16 kwietnia 2024 r. przyznano Skarżącej na jej wniosek z 19 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w kwocie 2458 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. i w kwocie 2988 zł miesięcznie, na okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 listopada 2024 r. oraz odmówiono świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od w okresie od 1 października 2022 r. do 31 października 2023 r.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że ze świadectwa pracy z 31 października 2023 r. wydanego przez Sklep Mięsny [...] w [...] wynika, że Skarżąca była zatrudniona w tej firmie w okresie od 1 lutego 2020 r. do 31 października 2023 r., a w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2023 r. wykorzystała urlop wychowawczy. W związku z tym za okres od

1 października 2022 r. (miesiąc złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności) do 31 października 2023 r. należało odmówić wnioskowanego świadczenia z uwagi na fakt korzystania z urlopu wychowawczego i pozostawania w zatrudnieniu. Na skutek odwołania Skarżącej decyzja organu I instancji została następnie utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z aktualną jednolitą linią orzecznictwa reprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje się, że w trakcie korzystania z urlopu wychowawczego trwa stosunek prawny będący podstawą zatrudnienia, a tym samym korzystanie z urlopu wychowawczego nie stanowi rezygnacji z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. Dlatego też brak było możliwości przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 października 2022 r. do 31 października 2023 r.

Wobec tak przedstawiającego się stanu sprawy spór w analizowanej sprawie koncentruje się wokół zagadnienia dopuszczalności przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rodzicowi, który wobec konieczności opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem nie rozwiązał stosunku pracy, korzystał natomiast z urlopu wychowawczego, powodującego ustanie faktycznego świadczenia pracy i generowania po stronie rodzica dochodu z tego tytułu. Skarżąca kasacyjnie prezentuje stanowisko, że rezygnacja z zatrudnienia na zasadzie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. nie powinna być rozumiana, jako rezygnacja z samego stosunku pracy, a jako zaprzestanie jej wykonywania i związaną z tym utratę zarobku.

W tym miejscu zauważyć należy, że strona nie kwestionuje ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który stał u podstaw wydanego w sprawie wyroku - wobec czego jest on wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Na wstępie przypomnieć należy, że podstawowe przesłanki ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego reguluje art. 17 ust.1 pkt 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Analiza ww. przepisu wskazuje, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną osobą na podstawie tego przepisu warunkowane jest łącznym wypełnieniem trzech przesłanek, tj.: (1) istnienie obowiązku alimentacyjnego, (2) rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki oraz (3) legitymowanie się przez podopiecznego wnioskodawcy orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Brak któregokolwiek z ww. elementów skutkuje odmownym załatwieniem wniosku o przyznanie opisywanej formy wsparcia.

Rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki jest zatem istotną i nieodzowną okolicznością, warunkującą uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekuna osoby niepełnosprawnej. Odnotowania również wymaga, że pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" zdefiniowane zostało w u.ś.r. (art. 3 pkt 22 ustawy). Zgodnie z tym przepisem, odczytywanym zgodnie z u.ś.r., pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Tak więc pozostawanie w jednym z ww. stosunków prawnych jest istotną przeszkodą dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Poza wątpliwościami w sprawie pozostaje przy tym, że Skarżąca - jako matka podlegającego opiece małoletniego - obciążona jest wobec niego obowiązkiem alimentacyjnym, a podopieczny legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt IV U 147/23 wydany na skutek odwołania od decyzji Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z 28 marca 2023 r.). Skarżąca zatrudniona była na podstawie umowy o pracę od 1 lutego 2020 r. do 31 października 2023 r., a dodatkowo w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2023 r. wykorzystywała urlop wychowawczy. Skarżąca spełnia zatem dwie (z trzech) wskazanych na wstępie przesłanek niezbędnych dla uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podnoszone przez Skarżącą kasacyjnie wątpliwości w sprawie odnoszą się do kwestii przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej – w sytuacji opiekuna, który nie wypowiedział wprawdzie umowy o pracę, nie świadczy jej jednak w sposób faktyczny i nie uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenia – wobec pozostawania na bezpłatnym urlopie wychowawczym (w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2023 r.)

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zgodzić się z autorką skargi kasacyjnej, która w analizowanym stanie sprawy, możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rodzicowi korzystającemu z urlopu wychowawczego upatruje w jedynie faktycznym zaprzestaniu aktywności zarobkowej (związaną z utratą dochodu opisaną w art. 3 pkt 23 lit. a u.ś.r.), przy rzeczywistym pozostaniu w stosunku prawnym z pracodawcą w ww. okresie. Pojęć tych i powodowanego nimi stanu faktycznego nie należy jednak traktować tożsamo. Argumentacja, że rezygnacja z zatrudnienia, uprawniająca do przyznania wnioskowanej formy wsparcia, nie powinna być rozumiana jako rezygnacja ze stosunku pracy, a prawidłowa wykładnia oznacza przyjęcie, że rezygnacja z zatrudnienia to także zaprzestanie świadczenia pracy w wyniku korzystania z urlopu wychowawczego, jaki przysługuje pracownikowi – jest błędna.

Aktualne i ugruntowane już stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażane w licznych orzeczeniach prezentuje pogląd, że w trakcie korzystania z urlopu wychowawczego trwa stosunek prawny, stanowiący podstawę zatrudnienia, a tym samym korzystanie z urlopu wychowawczego nie jest rezygnacją z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego

w sprawach o sygn. akt: I OSK 2425/10, I OSK 2250/12, I OSK 1703/15, I OSK 572/16, I OSK 1544/19, I OSK 467/20, I OSK 687/21, I OSK 1036/21, I OSK 889/21, I OSK 1472/20, I OSK 2078/22 oraz I OSK 16/23 wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA").

Skład orzekający w tej sprawie podziela to stanowisko oraz wyrażoną ocenę prawną, którą przyjmuje jako własną.

Wskazać należy, że sposób wykładni definicji objętej art. 3 pkt 22 u.ś.r., koncentruje się na określeniu faktycznego "wykonywania pracy", uznanym za zasadniczy i istotny w procesie przeprowadzania wykładni pojęcia rezygnacji/niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Analizowany przepis stanowi definicję ustawową, a wpisana w jego treść norma zachowania jest nakazem określonego rozumienia zwrotu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" na gruncie u.ś.r. Jest to definicja o charakterze zakresowym, co oznacza, że w definiensie (człon definiujący - wyjaśniający znaczenie i zakres definiowanej nazwy) określa objętą nią nazwę generalną (zwrot definiowany, tu: "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa"). Wskazane zaś w definiensie art. 3 pkt 22 u.ś.r. zakresy pojęciowe (obejmujące poszczególne, zróżnicowane formy świadczenia pracy) brane pod uwagę łącznie, wypełniają cały zakres definiowanego w tym przepisie zagadnienia. Definiens określa tu wykonywanie pracy poprzez nie tylko rzeczywiste (faktyczne) jej świadczenie, a również wskazuje na istotne formy prawne, w jakich praca ta ma być wykonywana, by można było mówić o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej (inne zaś - poza wymienionymi - formy zarobkowania nie są zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, w związku z czym ich ustanie nie uprawnia do ubiegania się o świadczenie). Wykonywanie pracy w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. nie jest więc zasadniczym elementem definicji, a jednym z jej elementów, które podlega uwzględnieniu w procesie wykładni, jednak nie jest przesądzające. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje bowiem osobie, która "zrezygnowała z faktycznego wykonywania pracy", a takiej która rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - na podstawie konkretnego (umownego) stosunku prawnego - oczywiście w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Rezygnacja taka powinna w tej sytuacji wykazywać dwa elementy, charakteryzujące pojęcie objęte art. 3 pkt 22 u.ś.r. - a więc: zaprzestanie faktycznego wykonywania pracy oraz rezygnację z jej podstawy prawnej.

Odnosząc definicję z art. 3 pkt 22 u.ś.r. do regulacji objętej art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy brać pod uwagę, że rozumienie nadane wyrażeniu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" powinno uwzględniać generalny i abstrakcyjny charakter przepisu, czyli wyrażać to samo znaczenie zarówno w przypadkach "rezygnacji", jak i "niepodejmowania" zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ww. terminy pozostają przy tym poza regulacjami ustawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2023 r., I OSK 16/23: "Terminy "rezygnacja"

i "niepodejmowanie" nie zostały przy tym legalnie zdefiniowane, zatem powinny być rozumiane w sposób zbieżny z językiem potocznym, nie są to bowiem wyrażenia mające ugruntowane i specyficzne znaczenie w języku prawnym bądź prawniczym. Trudno sobie wyobrazić, aby w przypadku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, do spełnienia tej przesłanki wystarczające było zaniechanie faktycznego świadczenia pracy, zaniechanie świadczenia usług przy równoczesnym zawarciu umowy, pozostawaniu w stosunku pracy lub trwaniu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, a do takich wniosków prowadzi teza, że dla zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej decydujące znaczenia ma element faktycznego wykonywania czynności wynikających z danego stosunku prawnego. Takie rozumienie wyrażeń zdefiniowanych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. prowadzi do zatarcia różnicy między przypadkiem rezygnacji z zatrudnienia i przypadkiem rezygnacji z podejmowania zatrudnienia (w obu przypadkach decydujące znaczenie miałby brak świadczenia czynności zawodowych), co świadczy o wadliwości tej interpretacji, narusza bowiem zakaz wykładni synonimicznej – różnobrzmiącym wyrażeniom nie można nadawać takiego samego znaczenia". Z powyższego wynika zaś, że dla ustalenia, czy spełniona została przesłanka niepodejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, istotnym jest czy wnioskujący o świadczenie rodzinne nie pozostaje

w zatrudnieniu lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej w rozumieniu definicji z art.

3 pkt 22 u.ś.r., a więc nie pozostaje w jednym ze stosunków prawnych wskazanych w tym przepisie. Stwierdzenie natomiast trwania takiego stosunku prawnego, - niezależnie od jego zakresu - powoduje brak aktualizacji przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Reasumując stwierdzić należy, że w aktualnym (na datę wydawania rozstrzygnięć organów) stanie prawnym, prawodawca nie dopuszcza możliwości pozostawania opiekuna w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia, czy stosunku prawnym dotyczącym innej pracy zarobkowej - jeśli oczekuje on pozytywnego rozpatrzenia wniosku

o ustalenie prawa do świadczenia, w niniejszej sprawie w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2023 r.. Naczelny Sąd Administracyjny stoi zatem na stanowisku, że wszystkie elementy definicji z art. 3 ust. 22 u.ś.r. muszą być uwzględnione w procesie wykładni normy prawnej z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Tak więc dla prawidłowego ustalenia, czy spełniona została przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r. zasadnicze znaczenie ma, czy osoba wnosząca o przyznanie świadczenia nie pozostaje w zatrudnieniu lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej w rozumieniu definicji z art. 3 pkt 22 u.ś.r. (oczywiście przy jednoczesnym wypełnieniu pozostałych, określonych w art. 17 u.ś.r. przesłanek). Stwierdzenie zaś istnienia takiego stosunku prawnego, niezależnie przy tym od jego zakresu, powoduje, że przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie została spełniona. Powyższe miało zaś miejsce

w analizowanej sprawie, gdyż bez wątpliwości Skarżąca kasacyjnie - mimo, że od

1 listopada 2021 r. do 31 października 2023 r. pozostawała na urlopie wychowawczym (nie świadczyła więc faktycznie pracy), jednak z zatrudnienia w rzeczywistości nie zrezygnowała, pozostając pracownikiem. Jak wyjaśniono powyżej - sama okoliczność odstąpienia od wykonywania obowiązków pracownika (w jakiejkolwiek, określonej w art. 3 pkt 22 u.ś.r, formie zarobkowania), bez formalnej rezygnacji ze stosunku pracy (tu

w formie złożenia wypowiedzenia umowy) - nie może być uznana za wypełnienie dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r., w zakresie niepodejmowania lub rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym. Z tej też przyczyny uznać należało, że argumentacja środka zaskarżenia nie zasługuje na aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zauważyć również należy, że względy celowościowe nie przemawiają za odejściem od zaprezentowanej powyżej wykładni. Wsparcie udzielane przez państwo osobom podejmującym się opieki nad niepełnosprawnymi obejmuje bowiem różne formy pomocy. Rodzice dzieci niepełnosprawnych, pozostający w zatrudnieniu, mogą np. skorzystać z wydłużonego urlopu wychowawczego, w czasie którego opłacane są składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne; w rodzinach uzyskujących dochód na osobę określony w art. 4 ust. 1 u.ś.r. wypłacany jest także dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie takiego urlopu.

Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem wsparcie osób, które, pomimo możliwości pozostawania w zatrudnieniu, rezygnują z niego (czy go nie podejmują) ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą. Osoby te bez wątpienia nie pozostają w zatrudnieniu. Świadczenie pielęgnacyjne, oprócz środków utrzymania, zapewnia świadczeniobiorcy w tej sytuacji opłacanie składek emerytalnych, rentowych i zdrowotnych. Pomimo więc pozornie zbliżonej sytuacji faktycznej (w kwestii rzeczywistej bierności zawodowej) - zupełnie odmienne traktować należy osoby korzystające z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem i rezygnujące z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Brak jest przy tym podstaw do akceptacji poglądu, że celem powyższych regulacji jest zrównanie uprawnień obu tych grup i objęcie świadczeniem pielęgnacyjnym także wnioskodawców pozostających w zatrudnieniu jedynie z tego względu, że przebywając na urlopie wychowawczym nie wykonują oni pracy i nie uzyskują w tym okresie wynagrodzenia. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyroku z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2031/23 (źródło CBOSA), które to stanowisko Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za swoje.

Końcowo wskazać należy, że wykładnia ww. przepisów zaakceptowana przez Sąd I instancji nie narusza wyrażonych w art. 32 Konstytucji zasady równości (ust. 1) oraz zakazu dyskryminacji (ust. 2). Niedopuszczalne jest sądowe uzupełnianie ustawowego katalogu uprawnień socjalnych, gdyż art. 32 Konstytucji RP nie może być samoistnym źródłem roszczeń. Przepis ten spełnia rolę wzorca konstytucyjnego, nakazującego takie samo traktowanie osób znajdujących się w takiej samej sytuacji oraz odmienne traktowanie osób znajdujących się w sytuacji odmiennej Jest on adresowany przede wszystkim do prawodawcy. To on, tworząc normy generalno-abstrakcyjne, powinien brać pod uwagę konieczność stanowienia norm o takiej samej lub różnej treści w zależności od wskazanych powyżej sytuacji. Równe traktowanie osób wymaga, by organy stosujące prawo dokonywały konkretyzacji norm generalno-abstrakcyjnych w normy konkretno-indywidualne bez nieuzasadnionego różnicowania. Innymi słowy, by nie traktowały odmiennie osób ze względu na takie ich cechy, które nie są prawnie relewantne. Dla określenia treści konstytucyjnej zasady równości istotne znaczenie ma zasada sprawiedliwości społecznej z art. 2 Konstytucji. Zasada sprawiedliwości – w szczególności wynikające z niej formuły sprawiedliwości dystrybutywnej, np. każdemu według potrzeb czy według zasług – determinuje rozumienie równości oraz uzasadnia dokonywane od niej odstępstwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 487/20, źródło CBOSA).

Bezzasadny jest przy tym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione w tym przepisie elementy składowe oraz odzwierciedla w pełni tok badania sprawy i rozumowania Sądu kontrolującego legalność zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu i – na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.