Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Rady Sołeckiej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia uchyla zaskarżoną decyzję.

Wnioskiem z dnia 29 maja 2006 r. P. T. C. Spółka z o.o.

z siedzibą w W. zwróciła się do Wójta Gminy W. o wydanie decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci cyfrowej Era, usytuowanej na działce nr [...] w obrębie O. w gminie W.

Wójt Gminy W. podał do publicznej wiadomości informację o złożeniu wniosku. Ogłoszenie było wywieszone na tablicy ogłoszeń od 12 czerwca 2006 r. do 21 lipca 2006 r.

Rada Sołecka wsi O. pismem z dnia 20 czerwca 2006 r. poinformowała, że nie wyraża zgody na rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej bowiem rozbudowa stacji negatywnie wpłynie na zdrowie mieszkańców wsi O. poprzez emisję fal elektromagnetycznych, obniżając odporność mieszkańców.

Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy W. na podstawie art. 46 ustawy z dania 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62 poz. 627) ustalił środowiskowe warunki lokalizacji przedsięwzięcia. Odnosząc się do skargi Rady Sołeckiej z dnia 20 czerwca 2006 r. w uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestycja po jej zakończeniu i oddaniu do eksploatacji nie będzie negatywnie oddziaływać na ludzi, faunę, florę i zabytki.

W dniu [...] do organu I instancji wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez Radę Sołecką wsi O. oraz H. C. W odwołaniu wskazano, że Rada Sołecka w piśmie z dnia 20 czerwca 2006 r. wyraziła swoje stanowisko w sprawie, iż nie zgadza się na tę inwestycję, ponieważ może ona znacząco oddziaływać na ludzi i środowisko. Ponadto podniesiono, że inwestycja ta nie jest inwestycją celu publicznego lecz jest inwestycją komercyjną, a brak odpowiedzi na wskazane wyżej pismo Rady Soleckiej powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia

[...] po rozpatrzeniu odwołania – reprezentujących Radę Sołecką wsi O: A. P., F. S. D. S., J. P. i H. C. umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z treści odwołania wynika, iż osoby które wniosły odwołanie, swój przymiot strony postępowania wyprowadzają z faktu zamieszkiwania w miejscowości O. i ewentualnego zwiększenia promieniowania szkodliwych fal elektromagnetycznych co w konsekwencji uniemożliwi rozwój wsi w kierunku działań agroturystycznych, ekologicznych, oraz świadczy o braku szacunku Wójta dla stosunkowo mało zdegradowanych elementów krajobrazu. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a, przy czym tryb jej sporządzenia i treść zostały unormowane

w sposób szczególny przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska. Postępowanie w sprawie ochrony środowiska ma charakter powszechny, co oznacza, iż przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa właściwy do wydania decyzji organ wszczynając postępowanie, stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 1 i 3 i ust. 3 powołanej ustawy, podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu

w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz

o możliwości składania uwag, wniosków, wskazując jednocześnie miejsce

i 21 dniowy termin ich składania, rozpatruje zgłoszone w terminie wnioski i uwagi oraz informuje o wydaniu decyzji. Nadesłane z odwołaniem akta sprawy zawierają wniosek o wydanie decyzji wraz z raportem oddziaływania na środowisko, obwieszczenie zawiadamiające społeczność lokalną o prowadzonym postępowaniu, postanowienia organów uzgadniających zamiar przebudowy istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej tj. Wojewody Z. i Państwowego Sanitarnego Inspektora Sanitarnego w S., co oznacza, że planowane przedsięwzięcie spełnia wymogi w zakresie ochrony zdrowia i ludzi. Ponieważ nie zostało wykazane w toku postępowania, w jakim zakresie wydana decyzja narusza prawa osób odwołujących się, należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania i umorzyć postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie są stroną postępowania rozumieniu art.,28 k.p.a., którego przedmiotem było wydanie zaskarżonej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję wniosła Rada Sołecka wsi O. oraz H. C. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że H. C. nie jest członkiem Rady Sołeckiej jak uznał organ odwoławczy, ale właścicielką gruntu bezpośrednio przyległego do terenu inwestycji i nie wyraża zgody na przebudowę. Podpisanie przez nią odwołania Rady Sołeckiej oznacza, że utożsamia się z tym odwołaniem. Skarżący zakwestionowali także dochowanie trybu wydania decyzji przez organ I instancji oraz wskazali, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z powodu braku przesłanek do uznania, że decyzja jest niezgodna z prawem. Wskazało, że skarżący nie są stroną postępowania którego przedmiotem było wydanie zaskarżonej decyzji. Nie wystarczy bowiem wnieść podania we własnej sprawie aby uruchomić postępowanie administracyjne, albo być przekonanym o swoim statusie strony i zażądać udziału w postępowaniu już prowadzonym (jak w niniejszej sprawie poprzez wniesienie odwołania). W obu przypadkach musi jeszcze obiektywnie istnieć regulowany jednoznacznie obowiązującymi przepisami, interes prawny lub obowiązek żądającego udziału w sprawie. SKO wskazało, że organ I instancji w prowadzonym przez siebie postępowaniu umożliwił mieszkańcom wsi O. w tym skarżącej H. C. możliwość składania uwag i wniosków związanych z inwestycją. Z prawa tego skarżąca nie skorzystała. Natomiast podpisała się pod odwołaniem Rady Sołeckiej jako swoistej reprezentantki społeczności lokalnej i tym samym jej stanowisko zostało wyrażone w sprzeciwie Rady Sołeckiej przeciwko rozbudowie, a co do zasady przeciwko lokowaniu bazy we wsi O. SKO wskazało, że żaden przepis ustawy Prawo ochrony środowiska nie nakłada na organ wydający decyzję środowiskową obowiązku uzyskania zgody właścicieli nieruchomości sąsiednich, tym samym podkreślany przez skarżących brak ich zgody na realizację zamierzenia, nie może stanowić podstawy do wydania wnioskodawcy negatywnej decyzji. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ II instancji odniósł się do zarzutów skargi, iż inwestycja objęta zaskarżoną decyzją nie jest inwestycją celu publicznego oraz do zarzutu, że w uzasadnieniu decyzji, brak jest bliższego określenia zakresu i terminu opracowania analizy porealizacyjnej.

W piśmie procesowym z dnia 20 czerwca 2007 r. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżący podnieśli, że działka nr [...] na której posadowiona jest stacja bazowa telefonii komórkowej objęta inwestycją znajduje się na terenie projektowanego obszaru Natura 2000 "Puszcza nad Gwdą", procedury ustanawiania tego obszaru zakończono, a zmienione rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków ukaże się prawdopodobnie pod koniec lipca 2007 r. Ponadto, teren ten znajduje się w obszarze krajobrazu chronionego, w korytarzu ekologicznym rzeki Dobrzycy Danych tych nie zawiera raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ani decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Skarżący wskazali ponadto, że decyzja organu I instancji została wydana m.in. w oparciu o postanowienie Wojewody Z. z dnia [...] 2005 r. które w swej treści zawiera poświadczenie nieprawdy bowiem rozpatrywana inwestycja znajduje się w na obszarze objętym programem Natura 2000.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na to pismo podtrzymało swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wskazało, że zarzut dotyczący poświadczenia nieprawdy w postanowieniu Wojewody Z. wykracza poza ramy sprawy objętej skargą jak i poza zakres kognicji Kolegium. Wskazało, że uzgodnień nakazanych przepisem art. 48 ust 2 ustawy Prawo ochrony środowiska dokonuje się w trybie art. 106 kpa, to jest w drodze wydanego przez organ uzgadniający postanowienia, na które służy zażalenie. Organem właściwym do rozpoznania zażalenia które kwestionują skarżący był Minister Środowiska.

W piśmie procesowym z dnia 6 września 2007 r. Rada Sołecka Wsi O. poinformowała, że nie mogła żalić się na postanowienie Wojewody Z. z dnia [...] 2005 r. ponieważ o wydaniu tego postanowienia nie została powiadomiona, nie zostało też ono podane do publicznej wiadomości, a zapoznać mogła się z jego treścią dopiero w 2007 r.

W piśmie procesowym wniesionym do Sądu w dniu 25 października 2007 r. H. C. wskazała, że zgodnie z kpa jest stroną w sprawie, a wydanie zaskarżonej decyzji narusza jej interes prywatny a wsi interes publiczny. Podniosła, że środowiskowe uwarunkowania zgody na realizacje przedsięwzięcia zostały ustalone dla działki [...] w miejscowości O. a nie [...] i nie można tu mówić o oczywistej omyłce bo od wydania decyzji upłynął ponad rok. Wobec braku spójności decyzji skarżąca wniosła o jej unieważnienie. W dalszej części pisma powołała się na podnoszone już przez Radę Sołecką zarzuty dotyczące położenia działki objętej inwestycją w obrębie projektowanego obszaru Natura 2000, który wcześniej był obszarem Ostoi Ptasiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dale p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie " w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze, co oznacza , że sąd nie może dokonywać oceny legalności decyzji organu I instancji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji wobec braku tożsamości przedmiotu rozstrzygnięcia. Z tych względów zarzuty skarżących dotyczące tej decyzji nie mogą być rozpoznane.

Rozpoznając sprawę z punktu widzenia wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu wymagającym jej uchylenia.

W rozpoznawanej sprawie odwołanie od decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia wydanej w trybie art. 46 Prawo ochrony środowiska wniosła Rada Sołecka wsi O. oraz H. C., a odwołanie zostało podpisane przez członków Rady Sołeckiej, sołtysa oraz H. C. Ze sformułowania zawartego w zaskarżonej decyzji nie wynika jednoznacznie, czy sołtys wsi O. i H. C. zostali uznani za członków Rady Sołeckiej wsi O. czy jako odrębne podmioty wnoszące odwołanie co stanowi naruszenie art. 138 § 3 k.p.a., art. 7, 77 i art. 28 k.p.a.

Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie przysługuje stronie. Definicję strony zawiera art. 28 k.p.a. który stanowi, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interes prawny" oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny.

Ustawa Prawo ochrony środowiska gwarantuje społeczeństwu udział w postępowaniach w sprawie ochrony środowiska bowiem zgodnie z art. 31 tej ustawy każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa. Zgłaszanie uwag i wniosków w postępowaniu nie jest równoznaczne z uczestniczeniem w nim na prawach strony bowiem nie każdy każda osoba fizyczna, czy też inny podmiot działający w społeczeństwie, ma z mocy tej ustawy przymiot strony. Krąg podmiotów posiadających interes prawny w przypadku inwestycji mającej istotny wpływ na środowisko jest szerszy niż w przypadku innych inwestycji. Decyduje o tym zasięg oddziaływania takiej inwestycji na środowisko. Przymiot strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania inwestycji na środowisko. Właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości, że będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności. Obowiązkiem organu zatem było ustalenie w oparciu o raport oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, kto jest stroną tego postępowania oraz kto nie ma tego przymiotu i dlaczego. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie H. C. takich ustaleń nie dokonał pomimo że z akt sprawy wynika, że skarżąca jest właścicielką działki Nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką Nr [...] objętą inwestycją ( k. 6 akt administracyjnych ).

Za zasadne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że Rada Sołecka nie posiadała przymiotu strony w przedmiotowej sprawie.

W myśl art. 36 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz.1591 ze zm.) organami sołectwa jako jednostki pomocniczej w gminie jest zebranie wiejskie (jako organ uchwałodawczy) oraz sołtys jako organ wykonawczy. Rada Sołecka wspomaga sołtysa, ale nie jest organem samodzielnym, uprawnionym do reprezentowania sołectwa w postępowaniu administracyjnym.

Wyżej wskazane naruszenia przepisów postępowania administracyjnego uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji orzeczenia.