II SAB/Wa 579/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-12-16	
Data wpływu	2025-06-27	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Andrzej Góraj
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6480
658	
Skarżony organ	Krajowa Rada Sądownictwa	
Treść wyniku	Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. J. redaktora naczelnego czasopisma "[...]" w L. na bezczynność Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Krajową Radę Sądownictwa do rozpoznania wniosku M. J. redaktora naczelnego czasopisma "[...]" w L. z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Krajowej Rady Sądownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Krajowej Radzie Sądownictwa grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Krajowej Rady Sądownictwa na rzecz skarżącego M. J. redaktora naczelnego czasopisma "[...]" w L. kwotę 100 (słownie sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
M. J., redaktor naczelny czasopisma "[...]" w [...] wnioskiem z dnia [...] marca 2025 r., złożonym drogą elektroniczną na adres: <[...]>, [...], wskazując na przygotowywanie publikacji prasowej w trybie art. 3a i 4 ustawy Prawo prasowe zwrócił się o nadesłanie dokumentów związanych z postępowaniem nominacyjnym do SO w [...] wobec p. M. S., tj.: aplikacji jej i innych kandydatów biorących udział w konkursie; protokołu zgromadzenia ogólnego sędziów w zakresie konkursu do SO w [...]; opinii kolegium SO w [...]; dokumentacji postępowania przed KRS oraz informacji o dacie przejścia w/w osoby w stan spoczynku.

M. J. redaktor naczelny czasopisma "[...]" w [...] pismem z dnia [...] maja 2025 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. W piśmie przewodnim z dnia [...] maja 2025 r. wskazał "nowa skarga-KRS [...]". Skarżący w skardze wniósł o stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszenie prawa; wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 P.p.s.a w kwocie co najmniej jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia; zasądzenie odszkodowania w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a w kwocie co najmniej jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia oraz o zasądzenie od zobowiązanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów dojazdu na rozprawę w przypadku jej wyznaczenia. Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że jest organem prasowym w rozumieniu ustawy Prawo prasowe, zarejestrowanym jako czasopismo pod numerem [...] przez Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem wydanym pod Sygn. Akt [...] Ns Rej. Pr. [...]. Skarżący wyjaśnił, iż pytanie zadane zostało w trybie art. 3a ustawy Prawo prasowe, a więc stanowiło zapytanie o informację publiczną. Podniósł, że podmiot zobowiązany nie udzielił żadnej odpowiedzi. Brak odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie strona traktuje jako nieuzasadnioną bezczynność albowiem podmiot zobowiązany pozostaje w rażącej, nieuzasadnionej zwłoce w zakresie udzielenia odpowiedzi na zapytanie o informację publiczną. Uzasadnia to wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 P.p.s.a co najmniej w stawce trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia tj. równowartości miesięcznego wynagrodzenia netto zarządu podmiotu zobowiązanego. Ponadto w trybie art. 154 § 6 P.p.s.a skarżący wniósł o zasądzenie zadośćuczynienia co najmniej w stawce trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia wskazując, iż w okolicznościach sprawy jest oczywistym, iż doszło do uniemożliwienia zebrania materiału niezbędnego do sporządzenia krytyki prasowej. Skarżący przytoczył m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 września 2006 r pod sygn. akt SK 14 / 05, w którym Trybunał wskazał m.in., że gwarancyjny charakter odpowiedzialności władzy publicznej wymaga takiego ukształtowania na poziomie regulacji ustawowych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej państwa, które zapewni możliwość realnego uzyskania odszkodowania w sytuacji, w której szkoda pozostaje w związku z czynem niedozwolonym organów władzy publicznej. Celem tej odpowiedzialności jest bowiem przeniesienie ryzyka działań władzy publicznej, z których mogą wynikać szkody, na podmioty, które są dysponentami imperium (władzy publicznej). Powołując wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2020 r. sygn. akt I CSK 565/18 wskazał, że represyjne oddziaływanie obowiązku kompensaty ujawnia się, gdy jest ona na zasadzie winy lub łączona co najmniej z bezprawnością. Ujawnienie się funkcji represyjnej wzmaga także prewencyjne oddziaływanie obowiązku kompensaty w stosunku do podmiotu odpowiedzialnego. Nasilenie winy sprawcy może rzutować na rozmiar wyrządzonej krzywdy majątkowej i tym samym wysokość zadośćuczynienia. Skarżący podniósł, iż dochodzona kwota zadośćuczynienia - ma przede wszystkich charakter prewencyjny. Skarżący do skargi dołączył wniosek z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Krajowa Rada Sądownictwa, reprezentowana przez adwokata, w odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2025 r. (II DK/Wa 79/25) na skargę z dnia [...] maja 2025 r. wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący złożył już skargę na bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej, która dotyczy udzielenia tych samych informacji. Podniósł, że sprawa toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt II SAB/Wa 255/25. Pełnomocnik wskazał, że analiza akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą II SAB/Wa 255/25 jak i sprawy niniejszej wskazuje zarówno na tożsamość przedmiotu (skargą z dnia 23 stycznia 2025 r. skarżący wniósł o: w punkcie 1 - stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie 2 - wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 P.p.s.a. w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia, w punkcie 3 - zasądzenie odszkodowania w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a. w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia), jak i tożsamość podmiotów (skarżący M. J. oraz organ administracji Przewodnicząca Krajowej Rady Sądownictwa). Organ wskazał, że również akta administracyjne zostały przekazane do sądu wraz z odpowiedzią na pierwszą skargę wniesioną przez skarżącego. Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Sąd powinien odrzucić wniesioną skargę. Organ przedstawił informacje o przebiegu postępowania z wniosku, który wpłynął do organu w dniu [...] grudnia 2024 r. na adres e-mail [...].

Organ, na skutek wezwania Sądu z dnia 3 lipca 2025 r. do udzielenia informacji, czy odpowiedź z dnia [...] czerwca 2025 r. stanowi odpowiedź na skargę M. J. i dotyczy wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, w odpowiedzi z dnia [...] lipca 2025 r. na skargę M. J. z dnia [...] maja 2025 r. dotyczącą rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2025 r. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że ze skargi nie wynika o jaką informację skarżący wnioskował. Ze skargi nie wynika czego dotyczy sprawa, do kogo i w jaki sposób był kierowany wniosek o udzielenie informacji publicznej. Zarówno w petitum jak i uzasadnieniu skargi zostało jedynie wskazane, że skarżący zwracał się do organu o udzielenie informacji niezbędnej do sporządzenia krytyki prasowej w tym odpisów z dokumentów. Jednocześnie pełnomocnik z ostrożności procesowej wskazał, że wniesiona skarga nie posiada usprawiedliwionych podstaw i jest bezzasadna, gdyż zarówno zarzuty jak i uzasadnienie przedstawione w skardze są nieprawdziwe. Organ stwierdza, że nie dopuścił się bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, dlatego wniesiona skarga powinna być oddalona. Pełnomocnik wskazał, że w dniu [...] marca 2025 r. na adres e-mail [...] i [...] wpłynęła wiadomość od M. J. Redaktora Naczelnego [...]. W wiadomości tej zostało wskazane, że skarżący w trybie art. 3a 1 4 ustawy Prawo prasowe prosi o nadesłanie dokumentów związanych z postępowaniem nominacyjnym do SO w [...] wobec p. M. S.. Pełnomocnik organu wskazał, że dokument nie został opatrzony żadnym podpisem i nie było wiadome, który organ ma udostępnić "wnioskujące informacje". Wskazano, że organ stoi na stanowisku, że wniosek powinien być opatrzony bezpiecznym kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Brak e-podpisu to wada formalna wniosku.

Dodatkowo wskazano, że sama informacja, o którą wnioskuje skarżący, ma charakter informacji przetworzonej w aspekcie technicznym i ilościowym (wyrok NSA z 25.9.2020 r., 1 OSK 574/20, Legalis), a zatem realizacja takiego wniosku wymaga czasu i ma istotny wpływ na bieżącą działalność dysponenta informacji publicznej, ponieważ trzyosobowy zespół prasowy KRS nie ma możliwości wykonania skanów i zanonimizowania tak dużej liczby dokumentów w ustawowym terminie. W odniesieniu do żądania wymierzenia grzywny w trybie art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz odszkodowania w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a. pełnomocnik wskazał, że wymienione przepisy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowanie środków przewidzianych w art. 154 § 1 i 2 P.p.s.a. może mieć miejsce w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Gdyby nawet z ostrożności procesowej uznać, iż skarżący dochodzi roszczeń na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., wskazać należy, że suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością (tak: wyrok WSA we Wrocławiu z 4.06.2024 r. II SAB/Wr 201/24, LEX nr 3728922.]. Skarżący nawet nie uzasadnił dochodzonego roszczenia, zaś lakoniczne sformułowania w tym zakresie, nie stanowią podstawy do zasądzenia żądanych kwot.

Skarżący na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2025 r., przedłożył odpis wniosku o udzielenie informacji publicznej i podał, że wniosek z dnia [...] marca 2025 r. miał treść jak w załączniku. Jednocześnie skarżący w tym samym piśmie z dnia [...] sierpnia 2025 r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, podtrzymał skargę z dnia [...] maja 2025 r. i wniósł o : stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszenie prawa, wymierzenie grzywny w trybie w trybie art. 145a § 3 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a w kwocie co najmniej jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia, zasądzenie odszkodowania w trybie art. 145a § 3 P.p.s.a w związku z art. 154 §7 P.p.s.a. w kwocie co najmniej jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia.

Skarżący zwrócił uwagę, że w odpowiedzi na skargę podmiot zobowiązany podnosi, iż nie wie jakiego wniosku dotyczy skarga a jednocześnie podaje, iż w dniu [...] marca 2025 r. na adres e-mail m.in. KRS wpłynęła wiadomość od M. J. Redaktora Naczelnego [...]. W rzeczywistości więc podmiot zobowiązany zdaje sobie sprawę, którego z wniosków o informację publiczną dotyczy skarga. Wskazuje na to także fakt, iż podmiot zobowiązany podnosi, że informacja, o którą wnioskuje skarżący, ma charakter informacji przetworzonej w aspekcie technicznym i ilościowym (wyrok NSA z 25.9.2020 r., I OSK 574/20, Legalis), a zatem realizacja takiego wniosku wymaga czasu i ma istotny wpływ na bieżącą działalność dysponenta informacji publicznej, ponieważ trzyosobowy zespół prasowy KRS nie ma możliwości wykonania skanów i zanonimizowanie tak dużej liczby dokumentów w ustawowym terminie.

Skarżący zwrócił uwagę, że podmiot zobowiązany w żaden sposób nie wykazał, że skany dokumentów o jakie wnioskuje skarżący miałyby być informacją przetworzoną. Dokumenty te są w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ich udostępnienie wymaga jedynie ich zeskanowania (o ile nie mają już postaci elektronicznej) i nic nie wskazuje na to, aby wymagała jakiegokolwiek innego przetworzenia czy opracowania. Z tego względu uznać należy iż zarzut rzekomej cechy informacji przetworzonej – nie jest trafny i został podniesiony wyłącznie na potrzeby postępowania skargowego. Skarżący podniósł, że ustawa nie nakłada na wnioskodawcę obowiązku podpisania wniosku. Dodał, iż podmiot zobowiązany nie udzielił odpowiedzi nawet na skutek skargi złożonej do WSA. Skarżący podniósł, że za całkowicie chybione uznać należy nadto rozważania, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej musi zostać podpisany podpisem kwalifikowanym. Ustawa nie nakłada na wnioskodawcę takiego obowiązku, a pogląd podmiotu zobowiązanego w tym zakresie jest chybiony.

Skarżący podkreślił, że norma art. 13 ust. 1 u.d.i.p. jednoznacznie definiuje maksymalny okres w jakim należy udzielić odpowiedzi i jest to termin zawity. Z tego względu uchylenie się przed podmiot zobowiązany od udzielenia odpowiedzi - jest bezprawne.

Skarżący podniósł, że podmiot zobowiązany nie udzielił odpowiedzi nawet na skutek skargi złożonej do WSA, którą skarżący złożył po upływie terminu do udzielenia informacji potrzebnej w celu sporządzenia krytyki prasowej.

Skarżący wyjaśnił, że materiałem prasowym zawierającym krytykę prasową jest każda informacja zawierająca dane o zdarzeniu lub wydarzeniu, albo zachowaniu się określonych osób – bez względu na fakt czy materiał prasowy zawiera negatywny albo krytyczny komentarz , czy tez jest go pozbawiony. Samo ukazanie określonych faktów może stanowić krytykę prasowa. Tymczasem bez żadnej usprawiedliwionej przyczyny podmiot zobowiązany w wyniku braku należytej staranności uniemożliwił w okresie 3 miesięcy opublikowanie materiału prasowego. Jest to oczywiste i kwalifikowane naruszenie prawa w sposób rażący, gdyż obowiązkiem podmiotu jest taka organizacja pracy oraz wykonywania zadań publicznych aby prawa nie naruszać. Dotyczy to każdej ustawy w tym także terminów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący wyraził nadzieję, że konsekwentne stosowanie środków przymusu w postaci grzywny odniesie skutek prewencyjny po nagłośnieniu tej okoliczności a podmioty zobowiązane zaczną stosować się do terminów wskazanych w ustawie. Podniósł, że prasa pełni szczególną rolę w systemie demokratycznego państwa prawa poprzez narzędzie zwane krytyką prasową. Do jej rzetelnego dokonania niezbędna jest możliwość uzyskania danych koniecznych do jej sporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga M. J. redaktora naczelnego czasopisma "[...]" w [...] na bezczynność Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej jest dopuszczalna. Skarżący do skargi dołączył wniosek z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. W zarządzeniu rejestrującym skargę pod sygn. akt II SAB/Wa 579/25 jako przedmiot skargi wskazano: bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2025 r. Organ w odpowiedzi z dnia [...] lipca 2025 r. na niniejszą skargę, na wezwanie Sądu, odniósł swoje rozważania do niniejszego wniosku. Dodatkowo Sąd, w celu wyeliminowania jakichkolwiek wątpliwości w przedmiocie określenia wniosku, którego dotyczy skarga, wezwał skarżącego pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r. do jego jednoznacznego wskazania. Skarżący potwierdził w piśmie z dnia 16 sierpnia 2025 r., że skarga dotyczy bezczynności Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. W sprawie nie ma też wątpliwości, że wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Krajowej Rady Sądownictwa, co wynika jednoznacznie z odpowiedzi organu z dnia [...] lipca 2025 r. na skargę.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym i podziela go Sąd rozpoznający niniejszą sprawę (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej także P.p.s.a. Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w myśl art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga spełnia wymogi formalne. W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga dotyczy bezczynności Krajowej Rady Sądownictwa w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, co wskazano już wyżej. Wnioskiem tym M. J. redaktor naczelny czasopisma "[...]" w [...], w związku z przygotowywaniem publikacji prasowej w trybie art. 3a i 4 ustawy Prawo prasowe wnioskował o udostępnienie dokumentów związanych z postępowaniem nominacyjnym do SO w [...] wobec p. M. S., tj. aplikacji jej i innych kandydatów biorących udział w konkursie; protokołu zgromadzenia ogólnego sędziów w zakresie konkursu do SO w [...]; opinii kolegium SO w [...]; dokumentacji postępowania przed KRS oraz informacji o dacie przejścia w/w osoby w stan spoczynku.

W myśl art. 3a prawa prasowego, w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Udostępnianie zatem prasie informacji publicznej odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).

Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu

ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku,

a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej u.d.i.p.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną z czterech postaci: 1) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08); 2) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p., a więc nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. stosownych czynności (m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 485/12); 3) podmiot zobowiązany udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku; 4) podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie uwiarygadnia twierdzenia, iż nie posiada żądanej informacji publicznej (m.in. wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p.

W sprawie niniejszej M. J. redaktor naczelny czasopisma "[...]" przedmiotem skargi z dnia [...] maja 2025 r. uczynił bezczynność Krajowej Rady Sądownictwa w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

W sprawie niniejszej nie ma wątpliwości, że Krajowa Rada Sądownictwa jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1

i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja

o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.), przedmiocie działalności i kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit c u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.c u.d.i.p.), sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.d u.d.i.p.), stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.e u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), w tym m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

W sprawie nie było kwestionowane przez organ, że informacje żądane we wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. stanowią informacje o sprawie publicznej albowiem skarżący wnioskował o udostępnienie dokumentów związanych z postępowaniem nominacyjnym do SO w [...] wobec p. M. S. tj. aplikacji jej i innych kandydatów biorących udział w konkursie, protokołu zgromadzenia ogólnego sędziów w zakresie konkursu do SO w [...], opinii kolegium SO w [...], dokumentacji postępowania przed KRS oraz informacji o dacie przejścia w/w osoby w stan spoczynku.

Żądanie wniosku dotyczyło zatem udostępnienia wyszczególnionych we wniosku dokumentów związanych z działalnością KRS, postępowaniem nominacyjnym i informacji o dacie przejścia wymienionej we wniosku osoby w stan spoczynku.

W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W przypadku, gdy organ nie posiada żądanej informacji powinien o tym poinformować wnioskodawcę w piśmie. Pismo kierowane do strony wnioskującej powinno zawierać wyjaśnienie takiego stanu rzeczy (tak w wyroku NSA z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 473/17; wyrok NSA z 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 851/09, publik. LexPolonica nr 2474778).

Z akt sprawy nadesłanych przez organ nie wynika, aby Krajowa Rada Sądownictwa w jakikolwiek sposób odpowiedziała wnioskodawcy na jego wniosek z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Akta sprawy, jak również odpowiedź z dnia [...] lipca 2025 r. na skargę, wskazują, że organ nie podjął żadnego działania w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. Jednocześnie nie ma wątpliwości, że wniosek ten wpłynął do KRS.

W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2025 r. na skargę KRS podniosła, że w dniu [...] marca 2025 r. na adres e-mail [...] i [...]wpłynęła "wiadomość" od M. J. Redaktora Naczelnego [...]. Organ wskazał Sądowi, że wniosek e-mail nie został opatrzony żadnym podpisem i nie było wiadome, który organ ma udostępnić informacje. Organ podniósł, że w jego ocenie wniosek powinien być opatrzony bezpiecznym kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wskazano, że brak e-podpisu to wada formalna wniosku. Dodatkowo KRS wskazała Sądowi, że informacja, o którą wnioskuje skarżący, ma charakter informacji przetworzonej w aspekcie technicznym i ilościowym, a zatem realizacja takiego wniosku wymaga czasu i ma istotny wpływ na bieżącą działalność dysponenta informacji publicznej, ponieważ trzyosobowy zespół prasowy KRS nie ma możliwości wykonania skanów i zanonimizowania tak dużej liczby dokumentów w ustawowym terminie.

W świetle powyższego, na wstępie wskazania wymaga, że z przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wynika, iż sprawy dostępu do informacji publicznej są załatwiane w krótkim terminie - co do zasady – czternastodniowym, w formie czynności materialnotechnicznej bądź w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku.

Odnosząc się do twierdzenia organu, że wniosek e-mail nie został opatrzony żadnym podpisem i nie było wiadome, który organ ma udostępnić informacje, zauważyć należy, iż Krajowa Rada Sądownictwa była jednoznacznie wskazana jako jeden z adresatów wniosku. W sprawie nie było zatem wątpliwości do kogo wniosek jest skierowany. Okoliczność, że wniosek zawierał też wskazanie drugiego adresata nie ma żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy i nie wpływa na sposób oceny działania KRS w sprawie tego wniosku. Fakt, że wniosek z dnia [...] marca 2025 r. został skierowany na adres [...] jest bezsporny. W sprawie nie jest też kwestionowane, że wniosek wpłynął do KRS. Adres e-mail: [...] jest oficjalnym adresem do kontaktu zamieszczonym na stronie internetowej KRS.

W sprawie nie było też wątpliwości od kogo wniosek pochodzi. Pod wnioskiem widniało imię i nazwisko skarżącego z zaznaczeniem Redaktor naczelny. Także adres e-mail, z którego nadesłano wniosek, nie pozostawiał wątpliwości co do tego, kto jest wnioskodawcą.

W odniesieniu z kolei do twierdzenia organu, że wniosek powinien być opatrzony bezpiecznym kwalifikowanym podpisem elektronicznym wskazania wymaga, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej (także w przypadku złożenia go przez redaktora naczelnego) ma charakter odformalizowany i uproszczony. Przyjmuje się, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. W tej sprawie nie było wątpliwości, co jest przedmiotem żądania. Powyższe stanowisko, co należy podkreślić, jest obowiązującym jedynie na pierwszym etapie postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej (v. wyroki NSA: z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1277/08, z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1991/12, z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1013/12; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zwrócić należy bowiem uwagę, że na gruncie u.d.i.p. w przypadku postępowania wszczynanego na wniosek mamy do czynienia z dwoma etapami postępowania o różnym charakterze. Z chwilą wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ obowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak, to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Ma to związek z formą zakończenia danego postępowania i przepisami, które będą znajdować wówczas zastosowanie.

Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. Podkreślenia wymaga, że w tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w istocie nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (możliwe jest zatem jego przesłanie także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego). Wynika to z braku konieczności wykazania się przez wnioskodawcę jakimkolwiek interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Minimalne wymogi odnośnie takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika co jest przedmiotem żądania, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. W sprawie tej nie było wątpliwości jaki jest przedmiot żądania.

W sprawie tej nie było, jak wskazano już wyżej, wątpliwości także co do tego od kogo wniosek pochodzi, albowiem jako nadawca wskazany był M. J. "Redaktor Naczelny", podany był adres pocztowy w [...], a także NIP i REGON. Wnioskodawca wskazał zatem swoje imię i nazwisko a także powołał się na fakt działania jako redaktor naczelny.

Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Postępowanie to, jak wskazano już wyżej, jest postępowaniem odformalizowanym. Z tego też względu brak podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (v. wyrok NSA z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1701/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Argumentacja organu zawarta w odpowiedzi na skargę, dotycząca braku działania z uwagi na brak podpisu na wniosku, nie jest zatem trafna.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę dalsze twierdzenia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, tj. argumentację, że informacja, o którą wnioskuje skarżący, ma charakter informacji przetworzonej w aspekcie technicznym i ilościowym, wskazania wymaga, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. w sytuacji przejścia przez podmiot zobowiązany do drugiego etapu postępowania, tj. gdy zaistnieją podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. uzasadnia wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o jakich stanowi k.p.a. Dopiero w takiej sytuacji - z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie znajdują zastosowanie przepisy k.p.a.

W tej sprawie jednakże organ nie podjął na skutek wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej żadnego działania w ustawowym terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku, jak też do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie. Zarówno z akt sprawy, jak i odpowiedzi na skargę z dnia [...] lipca 2025 r. nie wynika, aby organ – przed udzieleniem Sądowi tej odpowiedzi - zmierzał do wydania decyzji administracyjnej. Z akt sprawy nadesłanych przez organ nie wynika, aby KRS wystąpił do wnioskodawcy z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] marca 2025 r., jak również, aby poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną i aby wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności żądanej informacji publicznej dla interesu publicznego. Organ nie wykazał, aby podjął jakiekolwiek działania w sprawie wniosku. Nadto, także po udzieleniu odpowiedzi na skargę organ nie nadesłał żadnych informacji, czy dokumentów, które wskazywałyby na podjęcie przez KRS ewentualnych działań przewidzianych u.d.i.p. w odniesieniu do wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Zatem, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych niniejszej sprawy Sąd, rozpoznając skargę na bezczynność KRS w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu tego wniosku na dzień wniesienia niniejszej skargi na bezczynność, jak również pozostaje w bezczynności na dzień rozstrzygania przez Sąd w niniejszej sprawie. Organ nie udostępnił bowiem żądanej we wskazanym wniosku informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni, tj. do dnia 31 marca 2025 r., nie wydał też w tym terminie, jak i do dnia rozstrzygania przez Sąd w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nie poinformował też wnioskodawcy w terminie 14 dni, że żądanej informacji publicznej nie posiada.

Z tych względów Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Sąd podkreśla, że jeśli w ocenie organu określone żądane we wniosku informacje publiczne nie podlegają udostępnieniu ze względu na ustawowe ograniczenia bądź z innych przyczyn przewidzianych w u.d.i.p. (art. 5 u.d.i.p., art. 3 u.d.i.p.), powinno to znaleźć wyraz w decyzji administracyjnej, po wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku i ich uzupełnieniu przez wnioskodawcę. Decyzja wydana na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wymaga należytego uzasadnienia.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Jest to stan, w którym naruszenie to jest istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając charakter bezczynności nie można pominąć więc charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (wyrok NSA z 18 marca 2015 r., sygn. I OSK 585/15). W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym szczególnie czas trwania bezczynności (wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 237/15). Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące tę bezczynność organu (wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., sygn. I OSK 1514/14).

W sprawie niniejszej organ nie tylko nie podjął żadnego działania w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, ale nie podjął też działania już po złożeniu skargi na bezczynność w tej sprawie, czy udzieleniu Sądowi odpowiedzi z dnia [...] lipca 2025 r. Choć organ brak działania usprawiedliwiał w treści odpowiedzi na skargę brakiem podpisu skarżącego na wniosku, to jednocześnie z akt sprawy i argumentacji organu nie wynika, aby zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie tegoż braku, który w jego ocenie zachodził. Jednocześnie, jeśli organ zmierzał ewentualnie do wydania decyzji, to z akt sprawy i odpowiedzi na skargę nie wynika, co było przyczyną braku podjęcia w tym zakresie działań. Całkowite milczenie organu w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Wprost przeciwnie, brak podjęcia jakiejkolwiek czynności w sprawie wniosku, w sytuacji twierdzenia przez organ, że wniosek nie był podpisany i nie było wiadome, do którego organu jest skierowany (w sytuacji wskazania dwóch adresatów), stanowi podstawę do stwierdzenia, że przekroczenie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy miało w tym przypadku miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jeśli bowiem w ocenie organu istniały określone braki wniosku, czy wątpliwości, co do podmiotu, do którego wniosek jest skierowany (choć we wniosku wyraźnie wskazano dwóch adresatów wniosku, a wniosek do KRS wpłynął), to należało podjąć działania na gruncie u.d.i.p. Działań takich w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. Krajowa Rada Sądownictwa nie podjęła. W sprawie nie może być zatem mowy o niewłaściwym zastosowaniu u.d.i.p., ale o całkowitym milczeniu wobec wniosku. Przekroczenie terminu rozpatrzenia wniosku jest znaczne i niezaprzeczalne.

Z odpowiedzi organu z dnia [...] lipca 2025 r. na skargę wprost wynika, że do KRS w dniu [...] marca 2025 r. na adres e-mail [...] i [...] wpłynęła "wiadomość" od M. J. Redaktora Naczelnego. Organ dysponował zatem wnioskiem skarżącego, który wpłynął [...] marca 2025 r. Od czasu wpływu wniosku już tylko do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę ([...] lipca 2025 r.) upłynęły 4 miesiące, a wniosek nie został rozpatrzony przez organ.

Z całokształtu okoliczności sprawy nie wynika, aby organ dążył do załatwienia wniosku w jakikolwiek sposób. Z okoliczności przedstawionych przez Krajową Radę Sądownictwa nie wynika dlaczego nie podjęto żadnych czynności w sprawie wniosku.

Organ nie powołał żadnej okoliczności, z uwagi na którą nie podjął w ogóle czynności w sprawie.

Także skarżący w piśmie procesowym z dnia 16 sierpnia 2025 r. zwracał uwagę, że podmiot zobowiązany nie udzielił odpowiedzi nawet na skutek skargi złożonej do WSA.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Sąd stwierdził, że bezczynność KRS w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. miała charakter rażącego naruszenia prawa. Całkowity brak działania nie został usprawiedliwiony obiektywną przyczyną, na którą organ nie miał żadnego wpływu. Powyższe wskazuje na zlekceważenie wniosku. Organ nie przywołał żadnej okoliczności, która uzasadniałby całkowite milczenie w sprawie wniosku. W sprawie tej nie można – wobec braku jakiegokolwiek działania organu – przyjąć, że naruszenie terminu rozpatrzenia wniosku było wynikiem błędnej interpretacji u.d.i.p. Organ nie zastosował bowiem przepisów prawa.

Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny

w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy, przedstawionych już wyżej, Sąd stwierdził, że zaszła podstawa do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Opóźnienie organu w rozpatrzeniu wniosku nie znajduje usprawiedliwienia i jest oczywiste na gruncie u.d.i.p. Biorąc pod uwagę powyższe i znaczny czas opóźnienia w rozpatrzeniu wniosku, tj. fakt, że organ dotychczas nie podjął w sprawie wniosku żadnych działań (do Sądu nie wpłynęła od organu żadna informacja o podjętych działaniach i skierowaniu do wnioskodawcy jakiejkolwiek odpowiedzi, czy wezwania w sprawie wniosku), Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych.

Grzywna jest środkiem mającym służyć zmobilizowaniu organu do podjęcia wymaganych prawem działań. W ocenie Sądu, grzywna w wysokości 500 (pięćset) złotych spełni swoją rolę i przyczyni się do załatwienia przez organ wniosku strony. Grzywna w tej wysokości jest w ocenie Sądu wystarczająca, aby skłonić organ do właściwego procedowania.

Jednocześnie, Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej. Tak bowiem Sąd odczytał żądanie skarżącego, w którym domaga się od organu odszkodowania.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (v. wyrok NSA z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2230/17, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1615/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się też, że podobnie jak w przypadku grzywny, jej celem jest również zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy. Suma pieniężna pełni również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie (v. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2229/17, wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1189/17, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/16, wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 3800/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Użycie przez ustawodawcę w powołanym wyżej przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że sam fakt bezczynności nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy, wówczas przepis obligowałby wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie przewidywał taką możliwość. Przewidziane w ustawie jedynie fakultatywne działanie sądu - bez sprecyzowania przesłanek przyznania sumy pieniężnej - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy od oceny sądu, a przesądzające są konkretne, szczególne okoliczności faktyczne danej sprawy.

Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 294/16).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 2025 r. sygn. akt III OSK 211/25 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, zgodnie z którym, suma, chociaż ma częściowo charakter kompensacyjny, nie ma na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę, przewidziana w art. 4171 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., jako odszkodowania. Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje także zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Otrzymana kwota ma zrekompensować negatywne przeżycia związane z niezałatwieniem sprawy w terminie, z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 maja 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 1224/19), nie stanowi jednak odszkodowania.

W sprawie niniejszej Sąd nie znalazł podstaw do przyznania od organu sumy pieniężnej. Zdaniem Sądu, mimo stwierdzenia rażącego naruszenia prawa – wobec zlekceważenia przez organ wniosku skarżącego - nie istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowej sankcji w postaci sumy pieniężnej, organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że suma, chociaż ma częściowo charakter kompensacyjny, nie ma na celu naprawienia szkody. Sąd nie kwestionuje twierdzenia skarżącego, że prasa pełni szczególną rolę w systemie demokratycznego państwa prawnego jednakże powyższe nie daje podstaw do przyznania sumy pieniężnej w tej konkretnej sprawie. W ocenie Sądu wymierzenie grzywny jest wystarczającą sankcją w sprawie zaistniałej bezczynności organu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. W punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono, jak w punkcie 5 wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.