Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 322/15 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w P. na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] znak sprawy:[...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 322/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu skargi A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Zarząd Województwa [...] - Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 określił kwotę przypadającą do zwrotu od A. Sp. z o.o. w wysokości 2.120.849,99 zł, wypłaconą w związku z realizacją projektu pn. "Wzrost konkurencyjności firmy poprzez zakup innowacyjnej linii do produkcji galanterii śniadaniowej pszenno-kukurydzianej" na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia [...] stycznia 2010 r., wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że po zakończeniu realizacji projektu, spółka nie produkowała galanterii śniadaniowej, co w świetle art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 210, s. 25), oznacza naruszenie zasady trwałości projektu. W ocenie organu, ponad 95% produkcji oznaczonej przez producenta kodem GS i OR (jako galanteria śniadaniowa) nie jest w rzeczywistości galanterią śniadaniową, a więc nie spełnia kryteriów zadeklarowanych w dokumentacji aplikacyjnej. Organ uznał, że przedłożone przez beneficjenta dokumenty sprzedaży dotyczą w rzeczywistości wyrobów nienależących do galanterii śniadaniowej, tj. pelletów snacków i prażynek, które spółka miała już w swojej ofercie przed realizacją projektu.

Zdaniem organu, nie można zatem mówić o dywersyfikacji działalności produkcyjnej spółki poprzez wprowadzenie na rynek nowego, innowacyjnego produktu, skoro zebrane dowody świadczą o tym, że tylko bardzo niewielka, wręcz znikoma ilość wyrobów mogła być tzw. galanterią śniadaniową, co w rzeczywistości nie miało realnego wpływu na rozszerzenie oferty sprzedażowej spółki i podniesienie jej konkurencyjności.

W ocenie organu, zaprzestanie produkcji galanterii śniadaniowej wpłynęło na "charakter realizacji operacji", tj. główne działania podejmowane w ramach danego przedsięwzięcia, które powinny być kontynuowane po zakończeniu inwestycji finansowanej ze środków RPO[...], w sposób pozwalający na stwierdzenie, że operacja została poddana niedozwolonej modyfikacji, co oznacza, że spełniona została również druga przesłanka określona w art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006. Zdaniem organu, operacja nie została zrealizowana zgodnie z założeniami, a cele i rezultaty przedsięwzięcia nie zostały zachowane. Nabycie maszyny nie pociągnęło za sobą wprowadzenia na rynek nowej kategorii wyrobów, a jedynie przyczyniło się do utrzymania/zwiększenia produkcji wyrobów dotychczas oferowanych przez spółkę. Zaprzestanie działalności w zakresie wytwarzania ściśle określonych produktów, tj. galanterii śniadaniowej, doprowadziło do nieosiągnięcia celu projektu i nieutrzymania wskaźnika "liczba nowych produktów/usług", natomiast wykorzystywanie linii współfinansowanej ze środków RPO[...] wyłącznie/prawie wyłącznie do produkcji słonych przekąsek (produkcji nieobjętej zakresem projektu) stało w sprzeczności z celami pomocy, w szczególności z celami działania, w ramach którego udzielono spółce wsparcia.

Organ podniósł ponadto, że okazana podczas wizyty monitorującej zespołu kontrolującego hala przemysłowa nie była przystosowana do prowadzenia produkcji spożywczej, a zakupiona ze środków pochodzących z dofinansowania linia technologiczna nie była wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem i warunkami określonymi w umowie (jej załącznikach). Ustalono ponadto, że nabyte środki trwałe nie były na stałe zainstalowane w projekcie przez długi okres, tj. co najmniej od 15 lutego 2013 r., o czym beneficjent nie informował organu i nie służyły realizacji celów projektu. Linia produkcyjna nie posiadała wielu elementów, które podczas kontroli na zakończenie realizacji projektu w 2011 r. były zamontowane. Przedłożone przez beneficjenta wyjaśnienia i dowody miały świadczyć o tym, że w okresie kontroli linia była w renowacji/naprawie, a następnie testowana, jednak poczynione przez organ ustalenia tego nie potwierdziły.

Po rozpoznaniu wniosku spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Zarząd Województwa [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że na etapie zakończenia realizacji projektu wyrobem galanterii śniadaniowej, który został okazany kontrolującym, był produkt w postaci pelletu makaronu błyskawicznego, który miał zostać wprowadzony do oferty sprzedażowej. Z późniejszych wyjaśnień spółki wynikało, że produkt ten był jedynie produktem testowym i nie został zastąpiony żadnym innym wyrobem. Zdaniem organu, realizowana inwestycja nie miała charakteru innowacji produktowej.

Spółka zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając organowi m.in., że w sposób nieprawidłowy prowadził postępowanie dowodowe w sprawie. Zdaniem skarżącej, wytwarzany w wyniku uzyskania dofinansowania produkt był produktem innowacyjnym, zaś przewidziane załącznikiem do umowy wskaźniki osiągnięcia celów projektu zostały spełnione.

Wyrokiem z dnia 20 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że przeprowadzony przez organ wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd podzielił argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu I instancji, organy przeprowadziły postępowanie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody zostały poddane wnikliwej i poprawnej ocenie.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej, Sąd I instancji uznał, że protokoły przesłuchań świadków z toczącego się postępowania karnego mogą być zgodnie z art. 75 k.p.a. zaliczone w poczet materiałów w sprawie, powinny jednak podlegać ocenie jak każdy inny dowód. Samo powołanie się strony na zasadę bezpośredniości dowodu z zeznań świadka i możliwości zadawania mu przez stronę pytań, jako realizującą prawo strony do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu nie jest wystarczające dla skutecznego podważenia prawidłowości przeprowadzonego postępowania. Brak jest również przepisu prawa, który wyrażałby generalną zasadę niedopuszczalności wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodu z zeznań strony w charakterze świadka w odrębnym postępowaniu karnym, także w sytuacji gdy istniał odpowiedni zakaz dowodowy na gruncie postępowania karnego.

Sąd I instancji podkreślił, że materiały dowodowe pochodzące z postępowań karnych, w tym również notatka urzędowa sporządzona przez funkcjonariusza Policji, nie miały kluczowego znaczenia w sprawie, lecz jedynie potwierdzały ustalenia dokonane na podstawie przeprowadzonego postępowania, w szczególności dokumentacji księgowej skarżącej spółki, informacji pokontrolnej z trwałości projektu, protokołów kontroli i oględzin miejsc prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę czy wyjaśnień samej spółki.

Sąd I instancji nie uznał również za zasadne zarzutów spółki związanych z naruszeniem zasady legalizmu, czynnego udziału strony w postępowaniu, prawdy obiektywnej, zasady oficjalności czy pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej.

W ocenie Sądu I instancji, organ słusznie przyjął, że założeniem projektu było rozszerzenie asortymentu oferowanych wyrobów o wyroby galanterii śniadaniowej. Wsparcie ze środków publicznych, poprzez dofinansowanie zakupu zaawansowanej technologicznie linii produkcyjnej, uwarunkowane było stworzeniem "nowej inwestycji" oraz "dywersyfikacją produkcji przedsiębiorstwa" poprzez wprowadzenie nowego, dodatkowego produktu, różniącego się od produkcji podstawowej. Skarżąca zobowiązała się do wprowadzenia "nowego dodatkowego produktu", a zatem do wprowadzenia do oferty produktowej wyrobów galanterii śniadaniowej szczegółowo opisanych w Biznes Planie (wyrobów śniadaniowych w polewach cukrowej, kakaowej, miodowej, całej gamy płatków kukurydzianych, ryżowych, żytnich, pszennych o różnych kształtach, tj. kulki, kółeczka, ziarenka, muszelki, pierścionki). Z powyższego zobowiązania skarżąca się nie wywiązała, a cele i rezultaty przedsięwzięcia nie zostały zachowane. Żadne dokumenty, zarówno przedłożone przez skarżącą, jak i zgromadzone z urzędu, nie potwierdziły produkcji i sprzedaży wyrobów istotnych z punktu widzenia realizacji projektu.

Sąd I instancji uchylił jednak zaskarżoną decyzję, nakazując organowi dokonanie prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii sposobu naliczenia odsetek za zwłokę. Organ winien bowiem uwzględnić okoliczność, że w świetle obowiązujących przepisów Ordynacji podatkowej istnieją okresy, za które nie można naliczać odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Jednocześnie należy zaś rozważyć możliwość wystąpienia przesłanek określonych w art. 54 § 2 o.p. wyłączających stosowanie przerw w naliczaniu odsetek.

A. Sp. z o.o. zaskarżyła wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 322/15 w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym “art. 145 § 1 ust. 1 lit. c)" p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli legalności działalności organu, w tym dokonanej przez niego oceny dowodów oraz ustaleń faktycznych, a w konsekwencji nieuwzględnienie skargi w oparciu o stwierdzenie, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, takich jak:

1. art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5 § 1 k.p.k. w zw. z art. 43 ust. 3 Konstytucji RP wobec błędnej kontroli zaskarżonej decyzji polegającej na stwierdzeniu legalności zgromadzonego oraz dopuszczonego przez organ materiału dowodowego z postępowania przygotowawczego w sprawie karnej sygn. akt [...] oraz [...] w postaci protokołów z zeznań świadków, w tym świadka przesłuchanego później jako podejrzanego i uznania prawidłowości ich oceny w kontekście zasady bezpośredniości postępowania dowodowego, w sytuacji: a) braku przepisu w k.p.a. odpowiadającego treści art. 181 o.p., na co powołuje się Sąd, a tym samym jako tożsamą podstawę w k.p.a. wskazuje przepis art. 75 § 1 k.p.a., w sytuacji w której cytowany przepis wprost o tym nie stanowi, a zatem gdyby intencją racjonalnego ustawodawcy była możliwość dopuszczenia takiego dowodu, to reguła wynikająca z art. 181 o.p. zostałaby przeniesiona na grunt k.p.a., co w konsekwencji prowadzi do wykorzystania dowodów sprzecznych z prawem, bowiem dowód taki doznaje ograniczenia w innej ustawie, tj. w art. 389 § 1 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego i, co również jest w sprzeczności z treścią zasady domniemania niewinności, zgodnie z którą istnieje bezwzględny zakaz wyciągania jakichkolwiek trwałych następstw prawnych z faktu postawienia kogoś pod zarzutem popełnienia przestępstwa, co może zostać stwierdzone tylko prawomocnym wyrokiem sądu karnego; b) naruszenia przez organ obowiązku zapewnienia stronie prawa do czynnego udziału w przeprowadzaniu dowodu, wobec uniemożliwienia jej zadawania pytań i składania oświadczeń, co naruszyło art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w sprawie na każdym jej etapie, a nie było przeszkód do zastosowania zasady bezpośredniości; c) naruszenia przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wobec przeprowadzenia pośredniego dowodu z przesłuchania świadków, pomimo istnienia dowodów bezpośrednich i braku jakichkolwiek przeszkód do ich prawidłowego przeprowadzenia, co w konsekwencji naruszyło zasadę praworządności i obowiązku organu podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie słuszny interes społeczny określony w art. 7 k.p.a. oraz konieczności dokonania swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie oceny jego całokształtu;

2. art. 50 § 1 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 i 10 k.p.a. w zakresie, w jakim organ wzywał kontrahentów strony do złożenia wyjaśnień na piśmie, jednocześnie zadając im pytania (i traktując je jako zeznania świadków), co sprowadzało się w rzeczywistości do przeprowadzenia dowodu pośredniego z wyjaśnień świadków z jednoczesnym odstąpieniem od zawiadomienia strony o miejscu, terminie i sposobie przeprowadzenia dowodu, przez co strona została pozbawiona możliwości brania udziału w przeprowadzaniu dowodu poprzez uniemożliwienie jej zadawania pytań, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego i konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i obiektywnego załatwienia sprawy oraz spowodowało, że okoliczności faktyczne nie mogą zostać uznane za udowodnione, albowiem sposób ich zbadania przez organ naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, jak również naruszył zasadę obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a co najważniejsze działanie organu pozbawiło stronę możliwości brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania;

3. art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 27 Konstytucji RP wobec uznania przez Sąd, iż organ dokonał właściwych ustaleń faktycznych na podstawie informacji uzyskanych od podmiotu prawa rosyjskiego - firmy B. Sp. z o.o. w sytuacji, w której informacje te nie mogły w ogóle podlegać ocenie, albowiem w świetle zacytowanych przepisów nie stanowią dowodu, bowiem nie zostały właściwie przetłumaczone, a znajdująca się w aktach sprawy notatka z tłumaczeniem nie może być traktowana nawet jako dokument, bowiem nie ma na niej żadnego podpisu, wobec czego okoliczności ustalone przez organ i podtrzymane przez Sąd na podstawie tychże informacji sprowadzają się do błędnej oceny materiału dowodowego, i uznać należy, iż pomimo istotności przedmiotowego dowodu dla strony, polegającej na wykazaniu spełnienia wskaźnika eksportu, a przede wszystkim innowacyjności, dowód ten nie został w ogóle przeprowadzony, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania rozpoznania całości materiału dowodowego;

4. art. 78 § 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. wobec uznania za zgodny z prawem i zasadą wyjaśniania wszelkich istotnych okoliczności faktycznych faktu nieuwzględnienia przez organ wniosku strony z dnia 6 października

2014 r. o przeprowadzenie dowodu odnośnie zażądania informacji od podmiotu prawa rosyjskiego B., w szczególności jak wyglądało nawiązanie współpracy ze stroną w zakresie zakupu innowacyjnych - na podstawie uzyskanego dofinansowania - produktów galanterii śniadaniowej o symbolu OR - 14411, co stanowiło jeden z najważniejszych dowodów w postępowaniu wobec faktu, iż jednym ze wskaźników niezbędnych do zrealizowania celu projektu był eksport, a rzeczona spółka była i jest największym zagranicznym odbiorcą innowacyjnych produktów strony, toteż wszelkie okoliczności dotyczące współpracy wskazanych podmiotów, w szczególności w zakresie zakupu produktu OR - 14411, który nie występował wcześniej w ofercie strony winny zostać starannie i z pełną dokładnością wyjaśnione przez organ, w szczególności czy strona sprzedawała firmie B. produkty, których wcześniej nie miała w swojej ofercie (galanteria śniadaniowa) i co z tych produktów finalnie powstawało;

5. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. wobec uznania przez Sąd za zgodne z prawem i zasadą wyjaśniania wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sposobu ustalenia przez organ czy produkt o symbolu OR - 14411 był produktem innowacyjnym w oparciu o zdjęcie katalogowe produktu oraz jego opis ze strony internetowej, w sytuacji w której: a) zgodnie z treścią umowy (wniosek III.7.) promocja nowych produktów miała być dokonywana poprzez informacje udzielane odbiorcom przez przedstawicieli handlowych, a nie poprzez stronę internetową; b) jedynym środkiem pozwalającym na uznanie, że produkty wytwarzane w związku z otrzymaną dotacją, przewidziane w umowie i załączniku nr 1 do umowy nie były produktami nowymi, a co za tym idzie produkcja nie była innowacyjna tylko odtworzeniowa była opinia biegłego, w szczególności polegająca na zbadaniu składu surowcowego produktu, a wnioski płynące z przedłożonej przez stronę argumentacji, w tym dołączonej do wyjaśnień strony z dnia [...] listopada 2013 r. i [...] listopada 2013 r. opinii profesora M., jednoznacznie wskazują, iż produkt był produktem innowacyjnym, czemu organ odmówił waloru wiarygodności, a Sąd całkowicie pominął w swym uzasadnieniu, przez co w ocenie skarżącej doszło do niewyjaśnienia przez Sąd przyczyn dla których odmówił nadania waloru wiarygodności przedłożonej przez stronę opinii prywatnej, które to naruszenia w konsekwencji doprowadziły do obrazy zasady praworządności określonej w art. 7 k.p.a. i w zasadzie uniemożliwia stronie prowadzenia skutecznej polemiki z ustaleniami Sądu, a co za tym idzie uzasadnienie nie spełnia wymagań określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a.;

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest pełny i nie wymagał uzupełnienia oraz poprzez nieuwzględnienie skargi w zakresie zarzutów formalnych, w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w szczególności polegające na zaniechaniu dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego w postaci opinii prof. M. i zasięgnięcia informacji od spółki B., jak również konieczności dokonania badania składu surowcowego produktu o symbolu OR - 14411.

Ponadto skarżąca postawiła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 w zw. z § 2 ust. 2 umowy nr [...] w zw. z pkt III wniosku o dofinansowanie, wobec błędnej wykładni polegającej na uznaniu Sądu, że projekt uległ znaczącej modyfikacji polegającej na:

a) zaprzestaniu przez stronę działalności produkcyjnej wyrobów śniadaniowych określonych w dokumentacji aplikacyjnej i niedokonywaniu przez skarżącą "nowej" produkcji, w sytuacji przyznania przez Sąd, iż linia współfinansowana ze środków RPO[...] wykorzystywana jest prawie wyłącznie do produkcji przekąsek słonych, co wprost wskazuje, iż w pozostałym zakresie dokonywana jest produkcja inna niż wcześniejsza, skoro wcześniej skarżąca produkowała wyłącznie półprodukty w postaci pelletów do produkcji snaków, co natomiast daje podstawy do stwierdzenia, że w sprawie nie doszło do znaczącej modyfikacji projektu w myśl powołanych przepisów;

b) nieosiągnięciu celów i wskaźników realizacji projektu zawartych w umowie, co w konsekwencji spowodowało uznanie, że inwestycja miała charakter odtworzeniowy i doprowadziło do uznania, że przyznana kwota środków jest "nieprawidłowością" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady nr 1083/2006, co skutkowało natomiast uznaniem przyznanej kwoty za nienależnie wypłaconą i podlegającą procedurze korekty finansowej adekwatnej do wagi naruszenia i strat finansowych, w sytuacji w której w związku z wadliwym, wybiórczym i nierzetelnym postępowaniem dowodowym przeprowadzonym przez organ nie zostało wykazane, iż doszło do znaczącej modyfikacji projektu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że innowacyjność produktu polegała w głównej mierze na zmianie jego składu surowcowego. Strona wprowadziła do swej oferty półprodukty objęte m.in. symbolem OR, których nie miała wcześniej w swojej ofercie i które różniły się przede wszystkim składem chemicznym, poprzez który pellet ten można było zastosować w większym spektrum przeznaczenia, w tym niewątpliwie jako galanteria śniadaniowa, co zostało w takiej postaci wykorzystane w eksporcie.

W piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2016 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca spółka zawarła w dniu [...] stycznia 2010 r. z Województwem [...] umowę o dofinansowanie projektu "Wzrost konkurencyjności firmy poprzez zakup innowacyjnej linii do produkcji galanterii śniadaniowej pszenno-kukurydzianej". W § 2 ust. 2 umowy spółka zobowiązała się do realizacji projektu w oparciu o wniosek stanowiący załącznik do umowy. Tryb wprowadzania zmian do projektu został uregulowany w § 17 umowy, w którym stwierdzono m.in., że wszelkie zmiany do projektu powinny być zgłoszone w formie pisemnej do Instytucji Zarządzającej przed ich wprowadzeniem. W § 18 umowy beneficjent zobowiązał się do zapewnienia trwałości projektu w rozumieniu art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006. We wniosku o dofinansowanie projekt został opisany w następujący sposób: "Niniejszy projekt polega na zakupie nowoczesnej linii produkcyjnej do wytwarzania tzw. pelletów tzn. półproduktów pszenno-kukurydzianych i ziemniaczanych do produkcji tzw. galanterii śniadaniowej oraz różnego rodzaju przekąsek słonych. [...] Ostatni etap projektu to [...] rozszerzenie asortymentu produkowanych wyrobów oraz obniżka kosztu jednostkowego ich produkcji."

Zasadniczym powodem wydania przez Zarząd Województwa [...] decyzji z dnia [...] października 2014 r. określającej stronie kwotę zobowiązania przypadającą do zwrotu było uznanie przez organ, że beneficjent nie wywiązał się ze zobowiązania do zapewnienia trwałości projektu. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] maja do [...] września 2013 r. w siedzibie spółki. W wyniku tej kontroli ustalono, że inwestycja nie została utrzymana w wymaganym okresie trwałości. Zakupiona linia technologiczna nie była wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem i warunkami określonymi w umowie. Nabyte środki nie były wykorzystywane w projekcie przez długi okres. Linia produkcyjna nie posiadała wielu elementów. Beneficjent nie przedstawił dostatecznych dowodów potwierdzających produkcję i sprzedaż wyrobów istotnych z punktu widzenia realizacji projektu, tj. produktów galanterii śniadaniowej. Organ dodatkowo powołał się na zebrane w toku postępowania wyjaśniającego dowody z zeznań świadków i dokumentów z postępowań prowadzonych przez prokuraturę, jak również na wyjaśnienia udzielone przez kontrahentów – nabywców produktów spółki i przedłożone przez nich dokumenty. Organ uznał, że spółka nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na produkcję i sprzedaż nowych

innowacyjnych produktów śniadaniowych w okresie trwałości projektu. Większość produktów spółki po uzyskaniu dofinansowania to pellet do produkcji słonych przekąsek, a więc wyroby, które spółka miała w swojej ofercie przed uzyskaniem wsparcia finansowego. Co do produktów, w stosunku do których organ nie był w stanie ustalić, że nie stanowią one galanterii śniadaniowej, organ zauważył,

że stanowią one jedynie 4,4% produkcji skarżącej oraz 2,2% jej ogólnych przychodów.

Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą do uznania przez organ, że w sprawie doszło do naruszenia zasady trwałości projektu określonej w art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, gdyż skarżąca nie produkowała galanterii śniadaniowej.

W przedstawionym kontekście należało rozpoznać postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, zarówno dotyczące naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które polegać miało w szczególności na: uwzględnieniu w postępowaniu administracyjnym materiałów z postępowania karnego, nieumożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu, gdyż strona nie miała możliwości wzięcia udziału w przeprowadzenia dowodu z zeznań, przeprowadzeniu dowodów pośrednich, podczas gdy istniała możliwość przeprowadzenia dowodów bezpośrednich, przeprowadzeniu dowodu z dokumentów niewłaściwie przetłumaczonych z języka rosyjskiego, nieuwzględnieniu wniosku dowodowego na okoliczność dokonywania przez skarżącą eksportu innowacyjnych produktów do Rosji, a także nieuwzględnieniu wniosków dowodowych na okoliczność, że wytwarzane przez skarżącą produkty miały innowacyjny charakter.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarżąca jednak nie wykazała, że przytoczone naruszenia mogły wpłynąć na podjęte przez Sąd I instancji rozstrzygnięcie.

Wypada zauważyć, że organ istotnie włączył do akt postępowania w sprawie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu dokumenty z akt postępowania karnego prowadzonego przez prokuraturę. Jednak wbrew twierdzeniom skarżącej, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie sprzeciwiają się przeprowadzaniu tego rodzaju dowodów. Zgodnie z art. 75 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z treści przytoczonego przepisu nie wynika w żaden sposób, że niedopuszczalne jest prowadzenie przez organ administracyjny dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania karnego. Ustawodawca stwierdza bowiem jednoznacznie, że jako dowód powinno zostać dopuszczone wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. Wykorzystaniu akt z postępowania karnego nie sprzeciwia się zaś żaden inny przepis w tym w szczególności przepisy kodeksu postępowania karnego. Takiego zakazu w żadnym razie nie można wywodzić z treści art. 181 ordynacji podatkowej. Dopuszczenie expressis verbis możliwości wykorzystania w postępowaniu dowodowym toczącym się na podstawie ordynacji podatkowej akt postępowania karnego, nie jest bowiem argumentem przemawiającym za wyłączeniem takiej możliwości w postępowaniu prowadzonym na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących uniemożliwienia stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, należy zwrócić uwagę, że analiza akt sprawy nie potwierdza tego stanowiska. Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia

2014 r. organ poinformował pełnomocnika skarżącej, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. zostanie przeprowadzony dowód z oględzin dokumentacji związanej z realizacją projektu. Jak wynika z kolei z notatki służbowej z dnia [...] kwietnia 2014 r., pełnomocnik strony zapoznał się w siedzibie organu z aktami sprawy administracyjnej i sporządził dokumentację zdjęciową dokumentów, w tym wyjaśnień udzielonych przez kontrahentów skarżącej spółki. Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ poinformował pełnomocnika skarżącej m.in. o treści art. 10 § 1 k.p.a. W dniach [...] lipca 2014 r., [...] sierpnia 2014 r. oraz [...] września 2014 r. organ wydał postanowienia o dopuszczeniu dowodu w postaci materiału dowodowego zebranego przez Prokuraturę Rejonową [...] w B. w postępowaniu oznaczonym sygn. akt [...]. W postanowieniach organ opisał szczegółowo, jakie dokumenty zostały dopuszczone jako dowód w sprawie. Jak wynika z notatki służbowej z dnia [...] września 2014 r., pełnomocnik strony po raz kolejny zapoznał się w siedzibie organu z aktami sprawy administracyjnej i sporządził dokumentację zdjęciową dokumentów, w tym wyjaśnień udzielonych przez firmę B. wraz z tłumaczeniem. Strona miała zatem zapewniony przez organ czynny udział w postępowaniu. Jej pełnomocnik zapoznawał się z aktami sprawy, miał możliwość odniesienia się do zgromadzonych materiałów i podjęcia polemiki z zebranym materiałem dowodowym. W toku postępowania administracyjnego skarżąca nie dostarczyła jednak organowi przekonujących dowodów, które świadczyłyby o tym, że nie doszło do naruszenia zobowiązana do naruszenia trwałości projektu.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących nieuwzględnienia jej wniosków dowodowych, należy zauważyć, że w myśl art. 75 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Tymczasem wnioskowany przez skarżącą dowód na okoliczność, jak wyglądało nawiązanie współpracy z podmiotem rosyjskim w zakresie zakupu produktów innowacyjnych galanterii śniadaniowej, nie mógł przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ w prowadzonym postępowaniu zmierzał bowiem do ustalenia, czy skarżąca wykorzystała linię produkcyjną, nabytą ze środków wypłaconych w ramach realizacji projektu, do zwiększenia asortymentu, w szczególności poprzez rozpoczęcie produkcji galanterii śniadaniowej. Okoliczność, że skarżąca eksportowała produkowane wyroby nie miała znaczenia w sprawie wobec ustalenia, że nie doszło do wspomnianego rozszerzenia asortymentu.

Skarżąca nie wykazała również, by organ nieprawidłowo uznał na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, że nabyta przez nią linia produkcyjna nie przyczyniła się do rozszerzenia produkcji o galanterię śniadaniową. Stanowisku temu nie przeczy opinia biegłego znajdująca się w aktach postępowania karnego, którą organ wziął pod uwagę rozpoznając niniejszą sprawę. Podobnie skarżąca nie podważyła wartości informacji uzyskanych przez organ od firmy B. Sp. z o.o., bowiem nie podała, w jakim zakresie ten dowód jest niewiarygodny. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że podstawowym dowodem w rozpoznawanej sprawie były wyniki kontroli przeprowadzonej w siedzibie skarżącej spółki. Uzyskane przez kontrolerów informacje w połączeniu z dodatkowo przeprowadzonymi dowodami były wystarczającą przesłanką do wydania zaskarżonej decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie tezy, że w sprawie doszło do naruszenia zobowiązania do zachowania trwałości projektu określonego w art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006. Należy podkreślić, że przeprowadzona przez organ kontrola wykazała, iż zakupiona linia technologiczna nie była użytkowana, a ponadto brakowało niektórych jej elementów. Powyższe ustalenia świadczą jednoznacznie o tym, że w okresie kontroli projekt nie był realizowany zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. W konsekwencji nie można było uznać, że doszło do zachowania trwałości tego projektu. Skarżąca nie przedstawiła argumentów, które potwierdzałyby, że zakupiona linia technologiczna została wykorzystana w sposób opisany we wniosku o dofinansowanie projektu, tj. w celu zwiększenia asortymentu produkowanych wyrobów, w tym w szczególności poprzez rozszerzenie produkcji galanterii śniadaniowej. Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego kwestionują w istocie jedynie sposób zebrania przez organ materiału dowodowego, jednak skarżąca nie podejmuje skutecznej polemiki w zakresie ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko Sądu I instancji, że organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a w konsekwencji prawidłowo ocenił, że w sprawie doszło do naruszenia art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006.

Z tej przyczyny nie zasługiwał na uwzględnienie również postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego. Wobec ustalenia, że skarżąca nie wykorzystała środków w sposób zgodny z umową o dofinansowanie, nie realizując podstawowych założeń projektu, zaś w okresie przeprowadzania kontroli zakupiona linia technologiczna nie funkcjonowała, organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i wydał decyzję określającą kwotę zobowiązania przypadającą do zwrotu. Należy ponadto zauważyć, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie został właściwie postawiony, bowiem

skarżąca spółka stwierdziła, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, podczas gdy z uzasadnienia zarzutu wynika, że w istocie zakwestionowała ona zastosowanie tego przepisu do ustalonego stanu faktycznego.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.