drukuj    zapisz    Powrót do listy

6072 Scalenie oraz podział nieruchomości 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym), Nieruchomości Gospodarka gruntami, Rada Miasta, Stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonego aktu, II SA/Bk 433/07 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2007-12-20, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Bk 433/07 - Wyrok WSA w Białymstoku

Data orzeczenia
2007-12-20 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Danuta Tryniszewska-Bytys /sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Stanisław Prutis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Gospodarka gruntami
Sygn. powiązane
I OSK 239/08 - Wyrok NSA z 2008-07-22
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonego aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 102 ust. 1 i 3,
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościam - tekst jedn.
Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 2, art. 64 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 147 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy

Dopuszczalność podjęcia uchwały wszczynającej postępowanie scaleniowe i prowadzenie tego postępowania uzależnione jest od oparcia tych czynności na normach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie ich dokonywania. W związku z tym wszelkie czynności podjęte w postępowaniu scaleniowym wszczętym na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieuchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) i w oparciu o zapisy poprzednio obowiązującego planu miejscowego, a toczącym się w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) stają się bezskuteczne z chwilą, gdy na terenie objętym scaleniem dojdzie do uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji konieczne jest ponowne wszczęcie postępowania scaleniowego na podstawie art. 102 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. i prowadzenie go w oparciu o przepis

y tej ustawy (art. 101 - 108) i zapisy aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie scalenia i podziału nieruchomości położonych w Ł. w obrębie ulic M. i S. 1. stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Gminy Ł. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

II SA/Bk 433/07

UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2005 r. Rada Miejska w Ł. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie scalenia i podziału nieruchomości położonych w Ł. w obrębie ul. M. i ul. S. Uchwałą tą zatwierdzono geodezyjny projekt scalenia i podziału nieruchomości, rejestr nieruchomości uwzględniający stan nieruchomości po scaleniu i podziale, ustalono zasady rozliczeń z uczestnikami postępowania scaleniowego w przypadku braku możliwości przydzielenia powierzchni równoważnej w zamian za nieruchomości objęte scaleniem i podziałem, ustalono rodzaje i terminy budowy urządzeń infrastruktury technicznej oraz zasady rozliczeń związanych z opłatami adiacenckimi. Powyższa uchwała zawiera również rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosków i zastrzeżeń złożonych w trakcie wyłożenia jej projektu do publicznego wglądu.

W dniu 22 marca 2006 r. J. K., M. K. i M. K. wystosowali do Rady Miejskiej w Ł. - w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazaną uchwałą.

W dniu [...] marca 2006 r. Rada Miejska w Ł. odmówiła usunięcia naruszenia prawa podejmując w tym przedmiocie uchwałę Nr [...].

Skargę na uchwałę z dnia [...] grudnia 2005 r. złożył do sądu administracyjnego J. K. wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem i naruszającej jego interes prawny. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.):

1. art. 102 ust. 3 poprzez niezachowanie procedury postępowania scaleniowego i niewydanie uchwały o wszczęciu postępowania scaleniowego;

2. art. 102 ust. 4 poprzez nieuzyskanie zgody na objęcie scaleniem zabudowanej części nieruchomości położonej przy ul. M. w Ł. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] pomimo, iż została ona objęta scaleniem w całości.

Uzasadniając pierwszy zarzut wskazał, iż organ nieprawidłowo przyjął, jakoby toczące się postępowanie scaleniowe zostało wszczęte uchwałą Rady Miejskiej w Ł. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. w sprawie wszczęcia postępowania ustalającego granice gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne w obrębie ul. M. i ul. S.. Wskazana uchwała z 1997 r. została podjęta pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a zatem procedura nią objęta powinna być zakończona w trybie tej właśnie ustawy. Nadto uchwała zapadła w oparciu o nieobowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, a uchwalenie nowego planu powinno spowodować automatyczną kasację nie dokończonych wcześniej postępowań. Organy, po uchwaleniu nowego planu i dla zachowania procedury z art. 102 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., powinny podjąć na podstawie wskazanego przepisu nową uchwałę o przystąpieniu do scalenia i podziału, albowiem przystąpienie do scalenia mogło nastąpić jedynie w oparciu o obowiązujący plan miejscowy. Sanować tego naruszenia prawa nie mogła decyzja Zastępcy Prezydenta Miasta znak [...], którą obwieszczono o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia.

W dalszym uzasadnieniu skargi J. K. zakwestionował zasadność włączenia jego działki do procesu scaleniowego, który przeprowadzany jest w celu doprowadzenia poszczególnych nieruchomości o niewielkich i zróżnicowanych kształtach do zwartości umożliwiającej ich racjonalne wykorzystanie. Podniósł, iż jego działka jest kształtna i wykorzystywana zgodne z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Zarzucił autorom uchwały wprowadzenie głosujących radnych w błąd, a radnym niedokładność w zapoznawaniu się z treścią uchwały oraz jej załącznikami. Zdaniem skarżącego bez merytorycznej podstawy zmieniono "kosmetycznie" kształt jego działki na bardziej kwadratowy zapominając o istniejących na niej nasadzeniach, ogrodzeniach i zabudowaniach. Wskazał na inne osoby niezadowolone z przyjętych metod postępowania: B. D., R. D. i in. Zarzucił organom dokonanie faktycznego wywłaszczenia, a w związku z tym niezgodność działania z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi, w tym zasadą demokratycznego państwa prawa. Powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Wskazał, iż w ustawie o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. sprawy wywłaszczeniowe reguluje rozdział 4, a zgodnie z przepisem art. 131 ust. 4 różnicę między wysokością odszkodowania a wartością nieruchomości zamiennej wyrównuje się przez dopłatę pieniężną. Wyraził wątpliwość, czy zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie właściwych przepisów.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Ł. wniosła o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.

Wskazano, iż wszczęcie postępowania scaleniowego na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości miało miejsce uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] kwietnia 1997 r. Nr [...] w oparciu o wniosek 87 % właścicieli powierzchni terenu scalanego. Zdaniem organu tak wszczęte postępowanie scaleniowe mogło być kontynuowane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, do czego uprawnia art. 240 tej ustawy i nie istniała konieczność wszczęcia postępowania scaleniowego w oparciu o ustalenia nowego planu miejscowego. Organ podniósł, iż procedura zmiany planu miejscowego rozpoczęła się w roku 2000 tj. po zmianie ustawy, a zakończyła uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...]. Skarżący w procedurze planistycznej nie zgłaszał uwag. W planie tym zmieniono zasięg terenów przeznaczonych do scalenia i podziału: zaliczono do scalenia maksymalnie 7 m z działki o nr [...] w jej niezabudowanej części. W postępowaniu scaleniowym granica ta została przesunięta do 5 m i za ten pas gruntu o pow. 66 m2 właścicielom przyznano działkę nr [...] o pow. 22 m2 oraz odszkodowanie za 18 m2 przejęte pod drogi. Pozostała powierzchnia została rozliczona w formie dopłaty gotówkowej. Organ wskazał na błędne ustalenie przez skarżącego stanu faktycznego, albowiem niezabudowana część w/w działki oznaczona jest symbolem 7U i mogła być objęta scaleniem bez zgody właściciela, a jej część zabudowana oznaczona symbolem 6 MN nie podlegała scaleniu. Organ podniósł nadto, iż na części działki objętej scaleniem znajduje się magistralna część podziemna centralnego ogrzewania stanowiąca własność komunalną, co uniemożliwia racjonalne wykorzystanie działki, zaś za nasadzenia i ogrodzenie przewidziano stosowne odszkodowania. Powołał się na okoliczność, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określają sposób wykonywania prawa własności.

Wyrokiem z dnia 19 września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...].

W uzasadnieniu sąd wyraził pogląd, iż wszczęcie postępowania scaleniowego nastąpiło w 1997 r. i do dnia wydania zaskarżonej uchwały nie zostało zakończone, a zatem nie było potrzeby wydawania kolejnej uchwały o przystąpieniu do scalania i podziału nieruchomości. Tym samym nie doszło do naruszenia przepisu art. 102 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Formułując taki wniosek sąd zaakceptował pogląd, iż prawa do kontynuacji postępowania scaleniowego wszczętego w 1997 r. organ słusznie upatrywał w przepisie art. 240 w/w ustawy z 1997 r. Sąd powołał się na jej przepis art. 22 wskazując, iż podjęcie uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości zawsze powinno być zależne od ustaleń planu miejscowego, albowiem to plan określa obszar objęty przyszłym scaleniem, jego podział i przeznaczenie. W rozpoznawanej sprawie taka uchwała podjęta została już w 1997 r., natomiast kontynuacja procesu scalenia następowała na podstawie ustaleń nowego planu – uchwalonego w dniu [...] marca 2004 r. Sąd wskazał, iż skarżący nie podnosił zarzutów w postępowaniu planistycznym, a zatem jego obecne uwagi co do kształtu zaplanowanego kompleksu oznaczonego w planie symbolem 7U są spóźnione. W pozostałej części uzasadnienia podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną przedstawioną w odpowiedzi na skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. K. zaskarżając go w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 240 ust. 1 w zw. z art. 233 oraz naruszenie art. 102 ust. 3 i art. 103 ust. 1 w zw. z art. 233 (a contrario) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Nadto zarzucił naruszenie przepisów art. 133 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Uzasadniając skargę podał, iż art. 240 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie pozwala na kontynuowanie postępowania scaleniowego wszczętego na podstawie poprzedniej ustawy, a art. 233 nie ma w sprawie zastosowania, albowiem dotyczy postępowań kończących się decyzją administracyjną. Zakwestionował ustalenie, iż wniosek o scalenie złożyło 87 % właścicieli oraz to, że w uchwale z dnia [...] kwietnia 1997 r. o wszczęciu postępowania scaleniowego ustalono granice nieruchomości objętych scaleniem. Wskazał, iż ustalenia granic nie może zastępować treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tym bardziej, że wówczas obowiązywały dwa plany: ogólny i szczególny, których treści były sprzeczne. Podniósł, iż obecnie obowiązujący plan miejscowy nie określa granic terenów, dla których wprowadzono obowiązek scalania i podziału. Wskazał, iż jego zdaniem wydzielenie działki o nr [...] narusza ustalenia planu miejscowego z dnia [...] marca 2004 r. Z rysunku planu wynika, iż przy ścianie jego budynku zaplanowano dobudowę segmentu mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej wyznaczając jednocześnie w postępowaniu scaleniowym nową działkę o szerokości kilkunastu centymetrów bezpośrednio przy budynku skarżącego. Wydzielenie wąskiego pasa gruntu nie nadającego się do racjonalnego wykorzystania narusza ustalenia § 22 pkt 3 w zw. z § 4 pkt 8 obowiązującego planu miejscowego i wyklucza możliwość zabudowy bliźniaczej, a także narusza § 2 pkt 1 i 2 tego planu.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 marca 2007 r. w sprawie sygn. akt I OSK 34/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu sąd II instancji wyjaśnił, iż przepisy art. 240 ust. 1 w zw. z art. 233 oraz art. 102 ust. 3 i art. 103 ust. 1 w zw. z art. 233 (a contrario) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami znajdują się w akcie stanowiącym przepisy prawa materialnego poświęconego zasadom gospodarowania nieruchomościami w szerokim znaczeniu. W istocie mają jednak charakter proceduralny, bowiem regulują sekwencję czynności w postępowaniu scaleniowym i podziałowym oraz zawierają normy intertemporalne i porządkujące. Istotne jest w ocenie NSA, iż sporne postępowanie scaleniowe toczyło się w czasie obowiązywania dwóch ustaw: z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, które zawierają odmienne uregulowania. Drugi z wymienionych aktów prawnych nie zawiera przepisów intertemporalnych odnoszących się do postępowań scaleniowych wszczętych przed jej wejściem w życie. Przepisem intertemporalnym nie jest art. 240 tej ustawy, który ma charakter porządkujący, zobowiązujący do stosowania przepisów w/w ustawy w sytuacjach odesłania do przepisów uchylonych. Wbrew stanowisku sądu I instancji nie ma w nim normy nakazującej stosowanie przepisów poprzedniej ustawy do postępowań scaleniowych wszczętych, a nie zakończonych do dnia 01 stycznia 1998 r. Podobne uwagi dotyczą art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., który stosuje się jedynie do postępowań kończących się wydaniem decyzji. Wobec powyższego NSA stwierdził, iż od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami do postępowań scaleniowych i podziałowych wszczętych na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości należy stosować przepisy nowej ustawy.

Dokonując analizy przepisów obydwu w/w ustaw, w szczególności art. 14 i 15 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ustanawiających kolejność czynności w postępowaniu scaleniowo-podziałowym oraz art. 102 i art. 103 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazał, że w artykułach tych ustanowiono regułę, zgodnie z którą podstawą postępowania scaleniowego jest stosowny zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a uchwały wszczynające takie postępowanie muszą znajdować oparcie w treści miejscowych planów obowiązujących w dacie ich podejmowania. Treść planów wyznacza zakres przedmiotowy i podmiotowy czynności podejmowanych w toku postępowania scaleniowego. Uprawnia to, zdaniem NSA, do wniosku, iż z chwilą utraty mocy obowiązującej przez miejscowy plan stają się również bezskuteczne czynności podejmowane w toku tego postępowania, jako że brak im umocowania we właściwym akcie prawa miejscowego. Z uwagi na to, że scalenie i podział są daleko idącą ingerencją w prawo własności, dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania scaleniowego koniecznym było podjęcie - na podstawie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego - uchwały w trybie przepisu art. 102 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w której winny zostać określone granice zewnętrzne gruntów objętych scaleniem i podziałem. Uchwały tej w rozpoznawanej sprawie zabrakło, a zatem przedmiotowe postępowanie scaleniowe było przeprowadzone niezgodnie z prawem (art. 102 ust. 3 tej ustawy).

Sąd II instancji za bezprzedmiotową uznał podniesioną w skardze kasacyjnej kwestię dotyczącą poprzednio obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego szczegółowego i ogólnego, albowiem utraciły one moc z dniem 31 grudnia 2003 r. na podstawie przepisu art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały obowiązywał już miejscowy plan z dnia [...] marca 2004 r.

NSA podzielił zarzut skarżącego dotyczący materialnoprawnych przepisów § 2 pkt 1 i 2 oraz § 22 pkt 3 w zw. z § 4 pkt 8 uchwały zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Ł. i wskazał, iż nie rozważono, czy wydzielenie działki oznaczonej nr [...] o pow. 22 m2 i przyznanie jej skarżącemu, zgodne jest w wymienionymi przepisami, zwłaszcza, że sąsiednia działka wydaje się być przeznaczona pod budowę obiektu zbliźniaczonego z budynkiem skarżącego.

Sąd nie zajął stanowiska w przedmiocie zarzutu naruszenia przepisów art. 133 w zw. z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na brak sprecyzowania w skardze kasacyjnej, której jednostki redakcyjnej dotyczy zarzut, a ponadto wskazał na niedopuszczalność podnoszenia w postępowaniu sądowym odwoławczym zarzutów dotyczących braków w materiale dowodowym.

Udzielając wytycznych sąd II instancji wskazał, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu należy uwzględnić dyspozycję art. 102 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakazującą podjęcie przez organ gminy uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości, należycie odnieść się do występujących w sprawie kwestii intertemporalnych oraz uwzględnić konieczność pełnego zbadania zaskarżonej uchwały pod kątem jej zgodności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu jej podjęcia.

W ponownie prowadzonym postępowaniu na skutek powyższego wyroku skarżący w piśmie procesowym z dnia 30 lipca 2007 r. (k. 138-143), a następnie w piśmie z dnia 03 sierpnia 2007 r. (k. 165-166) podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko. Wskazał uzupełniająco, iż Rada Miejska w Ł. nieprawidłowo przyjęła za podstawę kontynuowania procedury scaleniowej, wszczętej w 1997 r., przepis art. 240 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, albowiem dotyczy on wzajemnych relacji miedzy tą ustawą a innymi aktami prawnymi zawierającymi odesłania do stosowania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przepis ten nie jest jego zdaniem przepisem intertemporalnym.

Podał, iż obowiązujący obecnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] marca 2004 r. nie określa granic terenów, dla których wprowadzono obowiązek scalenia i podziału, a jedynie wskazano w jego § 22 pkt 3, iż podział powinien przebiegać według zasad wynikających z rysunku planu. Tymczasem zdaniem skarżącego sposób wyznaczenia działki nr [...] narusza ustalenia tego rysunku, na co zwracał uwagę już w skardze

W piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2007 r. pełnomocnik Prezydenta Miasta Ł. podtrzymał wniosek o oddalanie skargi jako nieuzasadnionej. W związku z wezwaniem sądu z dnia 09 lipca 2007 r. wskazał, iż uchwała Rady Miejskiej Ł. z dnia [...] grudnia 2005 r. nie była publikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa P., a jej ogłoszenie nastąpiło na łamach G. W. w dniu [...] stycznia 2006 r. oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w Ł. Nadto odpis uchwały doręczono wszystkim uczestnikom scalenia i podziału nieruchomości.

Odnosząc się szczegółowo do wywodów skarżącego z pism wskazanych wyżej organ wskazał, iż nie istniała potrzeba ponownego podejmowania uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału, albowiem granice gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne określone w załączniku do uchwały o wszczęciu postępowania scaleniowego z dnia [...] kwietnia 1997 r. pokrywałyby się z granicami podziału ustalonymi dla działki skarżącego w obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jako dowód załączono kopie map planów miejscowych dotyczących tego terenu. Nadto wskazano, iż ponowne wszczynanie postępowania scaleniowego wiązałoby się z dodatkowymi kosztami obciążającymi uczestników postępowania oraz koniecznością złożenia ponownych wniosków wraz z odpowiednimi wyrysami, wypisami oraz odpisami z ksiąg wieczystych, co znacznie skomplikowałoby procedurę. Organ podał również, iż w dokumentacji dotyczącej scalenia rozpoczętego w 1997 r. znajdują się wszelkie dokumenty, których brak skarżący zarzuca, zaś zawiadomienie o wszczęciu wystosowane przez Prezydenta Miasta było prawidłowe.

Odnośnie kwestii wydzielenia w postępowaniu scaleniowym i przyznania skarżącemu działki nr [...] o pow. 22m 2 wskazano, iż stanowi to zadośćuczynienie wnioskowi strony, jak również zmierza do uregulowania faktycznych granic gruntów zajętych przez zabudowaną część jego działki. Z dokumentacji geodezyjnej wynika bowiem, iż skarżący "wgrodził się" w nieruchomość sąsiednią (k.148-151).

W trakcie dalszego postępowania Prezydent Ł. załączył informację, z której wynika, iż w dniu 30 grudnia 2005 r. objęta sporem uchwała w przedmiocie scalenia i podziału została przedstawiona Wojewodzie P. (k. 172-173).

Podczas rozprawy w dniu 15 listopada 2007 r. pełnomocnik organu zakwestionował legitymację procesową skarżącego, który jego zdaniem nie wykazał swego następstwa po zmarłych stronach postępowania – J. i M. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w przedmiotowej sprawie dopuszczono się wskazanych w niej uchybień dyskwalifikujących zaskarżoną uchwałę.

W rozpoznawanej sprawie uchwała z dnia [...] grudnia 2005 r. była już przedmiotem kontroli sądowej, w wyniku której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 marca 2007 r. w sprawie sygn. akt I OSK 34/07 uchylił wyrok tutejszego sądu z dnia 19 września 2006 r. oddalający skargę J. K. wniesioną w trybie art. 101 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) powoływanej dalej jako u.s.g.

Skład orzekający, co wymaga podkreślenia, rozpoznaje zatem ponownie skargę w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny - art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a. Oznacza to, że zakres kognicji sądu w niniejszym postępowaniu jest zawężony do granic, w jakich sąd II instancji wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy odstąpienie od wykładni dokonanej przez sąd II instancji jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r. w sprawie sygn. akt I FSK 294/05, Lex nr 187537 oraz wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1117/05, Lex nr 238489).

Jak wyżej wskazano – przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 101 u.s.g.

Legitymacja do wniesienia skargi na podstawie powołanego przepisu jest uwarunkowana posiadaniem przez skarżącego interesu prawnego lub uprawnienia, które zostały naruszone niezgodną z prawem uchwałą organu gminy. Brak tego interesu (uprawnienia) po stronie skarżącego wyłącza dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały i prowadzi do oddalenia skargi z uwagi na brak legitymacji materialnej skarżącego.

Zatem do obowiązków sądu należało zbadanie interesu prawnego J. K., który dowodził, iż działa jako współwłaściciel działki nr [...]. Z uwagi na to, że w dokumentach zebranych w sprawie, w szczególności w wykazach geodezyjnych jako właściciele występowali J. K. i M. K., a nie skarżący – sąd zobowiązał go do wykazania statusu strony niniejszego postępowania.

Skarżący złożył prawomocne na dzień orzekania postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 23 listopada 2007 r. o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym jest wymieniony, obok innych członków rodziny, jako spadkobierca zarówno po M. K. zmarłym w dniu 08 marca 1990 r., jak i po J. K. zmarłej w dniu 15 lutego 2006 r. (k. 217). W ten sposób wykazał, iż z tytułu następstwa prawnego po zmarłych rodzicach miał interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu scaleniowym, w którym podjęto uchwałę z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz posiadał legitymację materialną do jej zaskarżenia, albowiem uchwała dotyczyła jego interesu prawnego wynikającego z prawa współwłasności działki nr [...].

Wymogi formalne skargi zostały spełnione – została ona poprzedzona bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jak tego wymaga przepis art. 101 ust. 1 u.s.g.

Przystępując do merytorycznego rozpoznania skargi skład orzekający w sprawie niniejszej, pozostając związany oceną prawną sądu drugiej instancji, stwierdził, iż w kontrolowanym postępowaniu scaleniowym doszło przede wszystkim do naruszenia przepisu art. 102 ust. 3, ale również art. 240 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) powoływanej dalej jako u.g.n. lub ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Naruszenie to polegało na kontynuowaniu na podstawie przepisów u.g.n. postępowania scaleniowego wszczętego uchwałą z dnia [...] kwietnia 1997 r. podjętą w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) na podstawie poprzednio obowiązującego planu - bez podjęcia na podstawie wskazanego wyżej przepisu art. 102 ust. 3 u.g.n. nowej uchwały wszczynającej postępowanie scaleniowe w oparciu o przepisy u.g.n. i ustalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą z dnia [...] marca 2004 r.

Powyżej opisane uchybienie było skutkiem błędnego przyjęcia przez organ, iż przepis art. 240 u.g.n stanowi normę intertemporalną, zawierającą nakaz stosowania przepisów dotychczasowych tj. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. do spraw wszczętych, a nie zakończonych w trybie tej ustawy.

Jak już wskazał Naczelny Sąd Administracyjny - przedstawione wnioskowanie jest nieprawidłowe, albowiem u.g.n. nie zawiera przepisów intertemporalnych porządkujących expressis verbis sposób kontynuowania postępowań wszczętych na podstawie uchylonej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a toczących się dalej na podstawie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., za wyjątkiem postępowań kończących się wydaniem decyzji (art. 233 u.g.n.). Takiej normy nie stanowi art. 240 u.g.n, który zawiera jedynie wskazówkę, iż w wypadku odesłania w obowiązujących przepisach do przepisów ustaw uchylonych (ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. i ustawy nowelizującej z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) stosować należy odpowiednie przepisy u.g.n. Brak jest natomiast w tym przepisie sformułowań, których dopatrzył się organ, a mianowicie, że sprawy wszczęte, a niezakończone w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. (za wyjątkiem postępowań kończących się wydaniem decyzji – art. 233 u.g.n.) należy prowadzić dalej w oparciu o jej przepisy.

Niewątpliwie wyraźne rozstrzygnięcie przez ustawodawcę sytuacji międzyczasowych w konkretnym akcie prawnym byłoby najlepszym rozwiązaniem problemu, jednak na wypadek braku takich uregulowań polskie orzecznictwo i doktryna wypracowały reguły międzyczasowe, które znajdują zastosowanie w procesie stosowania prawa i są to: zasada dalszego działania ustawy dawnej i zasada bezpośredniego skutku ustawy nowej. Sąd i inne organy powinny kwestię intertemporalną rozstrzygnąć na podstawie tych właśnie reguł mając na uwadze, że milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne (vide wyrok TK z dnia 08 listopada 2006 r. w sprawie sygn. akt K 30/06, OTK-A 2006/10/149).

Powyższy pogląd, który skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela, uprawnia do wniosku, iż z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. postępowania scaleniowe wszczęte na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. powinny się toczyć według reguł nowego prawa. W rozpoznawanym przypadku decydujące znaczenie miał zatem przepis art. 102 ust. 1 i 3 u.g.n., który wymaga, aby scalenie przeprowadzone zostało zgodnie ze szczegółowymi warunkami określonymi w planie miejscowym, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału określającej zewnętrzne granice gruntów objętych scaleniem i podziałem. Z uwagi na to, że podobne warunki dotyczące przeprowadzenia scalenia, w tym podjęcia uchwały wszczynającej to postępowanie w oparciu o odpowiednie przepisy planu miejscowego, przewidywała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (art. 14 ust. 1, 4 i 5) można stwierdzić, iż ustawodawca uwarunkował podjęcie uchwały wszczynającej postępowanie scaleniowe i prowadzenie tego postępowania od oparcia tych czynności na normach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie ich dokonywania. W związku z tym wszelkie czynności podjęte w postępowaniu scaleniowym wszczętym na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. i w oparciu o zapisy poprzednio obowiązującego planu miejscowego, a toczącym się w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. stają się bezskuteczne z chwilą, gdy na terenie objętym scaleniem dojdzie do uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji konieczne jest ponowne wszczęcie postępowania scaleniowego na podstawie art. 102 ust. 3 u.g.n. i prowadzenie go w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (art. 101 – 108 u.g.n.) i zapisy aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Bezspornie w sprawie niniejszej, mimo zmiany nie tylko przepisów powszechnie obowiązujących, tj. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., ale i zmiany przepisów prawa miejscowego w postaci uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie podjęto nowej uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości w oparciu o zakreślone w nowym planie zagospodarowania przestrzennego granice terenu objętego scaleniem i podziałem. Natomiast zaskarżoną uchwałę – o zatwierdzeniu scalenia i podziału odniesiono do regulacji nowego planu, podczas, gdy uchwała wszczynająca opierała się na innym – wcześniej obowiązującym planie miejscowym.

Wbrew twierdzeniom przedstawiciela Rady Miejskiej w Ł., granice terenu objętego przedmiotowym scaleniem i podziałem w odniesieniu do obu planów nie są tożsame. Wynika to z porównania ich przebiegu na przedłożonych sądowi mapach (k. 189 i k. 197). Co prawda w odniesieniu do nieruchomości nr [...], jak się wydaje, linia zewnętrzna scalenia nie uległa zmianie, ale w kilku innych miejscach jej przebieg jest wyraźnie inny (np. lewy dolny róg działki nr [...], prawy dolny róg i górny prawy róg działki nr [...]).

Jak wyżej wykazano, co stwierdził już Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego z dnia 28 marca 2007 r., procedura postępowania scaleniowego została naruszona. Zaskarżoną uchwałę w sprawie scalenia i podziału nieruchomości wydano bez ważnej uchwały wszczynającej postępowanie scaleniowe, co dyskredytuje uchwałę to postępowanie kończącą.

Powyżej zaprezentowane stanowisko znajduje również swoje konstytucyjne uzasadnienie w zasadzie demokratycznego państwa prawnego i ochronie prawa własności (art. 2 i 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Organy administracji mogą bowiem ingerować w prawa i obowiązki obywateli jedynie w zakresie określonym przepisami prawa, co zostaje zagwarantowane w postępowaniu scaleniowym jedynie wówczas, gdy ingerencja w prawo własności odbędzie się na podstawie zapisów aktualnego planu miejscowego i uchwały określającej zewnętrzne granice gruntów objętych scaleniem (art. 102 ust. 3 u.g.n.). Z uwagi na to, że takiej procedury w kontrolowanym postępowaniu scaleniowym zabrakło – uchwała z dnia [...] grudnia 2005 r. nie mogła zostać oceniona jako zgodna z prawem.

W kontrolowanym postępowaniu scaleniowym doszło również do innych istotnych uchybień przepisom prawa, które w powiązaniu z opisanym wyżej dyskwalifikowały zaskarżoną uchwałę.

Badając – zgodnie z wytycznymi NSA – zaskarżoną uchwałę pod kątem jej zgodności z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili jej podjęcia ([...] grudnia 2005 r.) obecnie orzekający skład sądu I instancji miał obowiązek rozważenia, czy wydzielenie działki nr [...] o pow. 22 m2 i przyznanie jej skarżącemu zgodne jest z przepisami § 2 pkt 1 i 2 oraz § 22 pkt 3 w zw. z § 4 pkt 8 uchwały Rady Miejskiej w Ł. Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zgodnie z powoływanym § 2 pkt 1 i 2 uchwały "celem regulacji zawartych w ustaleniach zmiany planu było określenie zasad kształtowania przestrzeni oraz przekształceń istniejącego zainwestowania, jak też poprawa ładu przestrzennego i dostępności komunikacyjnej".

Stosownie do § 4 pkt 8 na rysunku planu stanowiącym załącznik graficzny do uchwały m.in. oznacza się linie projektowanych podziałów wewnętrznych na działki budowlane. Zaś zgodnie z § 22 regulującym zasady dotyczące scalenia i podziału terenu "zaleca się dokonanie podziału terenów według zasad określonych na rysunku planu".

Z przedłożonych przez organ dokumentów nie wynika, by linia podziału na działki budowlane wynikająca z zaskarżonej uchwały była zgodna z regulacją planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą z dnia [...] marca 2004 r. Na rysunku planu (k. 260) ani w żadnym innym miejscu nie przewidziano bowiem utworzenia bardzo wąskiej i długiej działki gruntu o pow. 22 m2 oznaczonej w załącznikach do zaskarżonej uchwały jako nr [...].

W tym miejscu należy zauważyć, że granice terenu objętego postępowaniem scaleniowym "kończą się" przy granicy działki nr [...] państwa K., przy której usytuowany jest budynek mieszkalny i ta część nieruchomości nie była objęta postępowaniem (k. 189). W planie zagospodarowania przestrzennego (obecnym) jest ona oznakowana symbolem 6 MN. W granicach postępowania scaleniowego objętych zaskarżoną uchwałą znajduje się jedynie mały fragment działki w jej niezabudowanej części od strony działki nr [...], który oznaczony jest symbolem 7U. Ta cześć nieruchomości została "odjęta" państwu K. w wyniku scalenia.

Powyższe wskazuje na błędne zrozumienie w postępowaniu scaleniowym wniosku J., J., M. i M. K. z dnia 05 października 2005 r. jako wniosku o przydział nowowyodrębnionej działki o pow. 22 m2 przylegającej z innej strony do ich nieruchomości. Wniosek stanowił sprzeciw do "odjęcia" w wyniku scalenia i podziału części działki objętej scaleniem o symbolu 7 U. Natomiast, jak wynika ze stanowiska organu i zgromadzonego materiału dowodowego, takie zatwierdzenie scalenia i podziału gruntów miało stanowić uregulowanie stanu faktycznego granic gruntów zajętych, według organu, budynkiem państwa K., bowiem nastąpiło "wgrodzenie" w nieruchomość sąsiednią. De facto więc dokonano rozgraniczenia.

Należy jednak zauważyć, iż tak powstały nowy stan prawny nie odpowiada liniom projektowanych podziałów wewnętrznych na działki budowlane w aktualnym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały planie zagospodarowania przestrzennego. Stąd nie może być uznany za zgodny z prawem.

Wobec naruszenia prawa skarga podlegała uwzględnieniu.

Zgodnie z przepisem art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i inne akty nie będące prawem miejscowym) stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W orzecznictwie przyjmuje się, iż stwierdzenie nieważności aktu powinno nastąpić przy istotnych uchybieniach przepisom prawa, a stwierdzenie naruszenia prawa – w przypadku uchybień nieistotnych. Do naruszeń istotnych zalicza się m.in. naruszenie procedury podejmowania aktu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 października 2007 r. w sprawie sygn. akt III SA/Kr 1356/06, nie publ. oraz wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r. w sprawie sygn. akt I OSK 237/07, nie publ.).

W przypadku zaskarżenia aktów organów jednostek samorządu terytorialnego przepis art. 94 u.s.g. wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności takiego aktu po upływie jednego roku od jego podjęcia, za wyjątkiem sytuacji, gdy nie przedłożono go wojewodzie w terminie określonym w art. 90 ust. 1 u.s.g. albo jeżeli jest aktem prawa miejscowego. Jeśli te dwa opisane wyjątki nie mają w sprawie zastosowania, a minął rok od podjęcia aktu (jak ma to miejsce w sprawie niniejszej) niezależnie od wagi stwierdzonych uchybień przepisom prawa sąd może wyłącznie orzec o ich niezgodności z prawem.

W ocenie składu orzekającego podjęcie uchwały z dnia [...] grudnia 2005 r. bez poprzedzenia jej uchwałą wszczynającą postępowanie scaleniowe w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. i ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego w dniu [...] marca 2004 r. stanowiło istotne naruszenie procedury postępowania scaleniowego, co jest uchybieniem uzasadniającym stwierdzenie nieważności uchwały. Niedopuszczalnym było jednak orzeczenie w ten sposób, albowiem nie zachodzą wyjątki przewidziane w art. 94 u.s.g.

Przede wszystkim zaskarżona uchwała nie spełnia kryteriów aktu prawa miejscowego, albowiem nie zawiera norm o charakterze generalnym i abstrakcyjnym (skierowanym do nieokreślonej liczby adresatów), a jedynie normy kierowane do konkretnych, zindywidualizowanych podmiotów - uczestników scalenia, którymi są zgodnie z art. 103 ust. 1 zd. 1 u.g.n. właściciele i użytkownicy wieczyści oraz samoistni posiadacze nieruchomości objętych scaleniem i podziałem (vide wyroki NSA z dnia 05 kwietnia 2002 r. w sprawie sygn. akt I SA 2160/01, nie publ. oraz z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie sygn. akt I OSK 669/06, nie publ.).

Jak wynika z pisma Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] (k. 173) przedmiotowa uchwała została również przedłożona Wojewodzie P. w terminie 7 dni od jej podjęcia, a więc zgodnie z art. 90 ust. 1 u.s.g.

W tych okolicznościach sąd był zobowiązany do orzeczenia, iż zaskarżona uchwała została podjęta niezgodnie z prawem (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Jedynie na marginesie – odnośnie twierdzeń pełnomocnika Rady Miejskiej w Ł., iżby w przedmiocie zaskarżonej uchwały sąd wypowiedział się już w sprawach o sygn. akt II SA/Bk 848/97 i 962/03 – stwierdzić należy, iż skoro przedmiotowa uchwała zapadła w dniu [...] grudnia 2005 r., to nie mogła być przedmiotem wcześniejszej oceny sądu, który we wskazanych sprawach orzekał przed jej podjęciem. Sprawa o sygn. akt II SA/Bk 848/97 ze skargi B. D. dotyczyła uchwały Rady Miejskiej w Ł. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. w przedmiocie scalenia terenów między ul. S., M. i A. L. w Ł. (skargę prawomocnie odrzucono postanowieniem tutejszego sądu z dnia 09 kwietnia 1998 r.), zaś sprawa o sygn. akt SA/Bk 962/03 dotyczyła skargi tej samej strony na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu planu miejscowego (skargę prawomocnie oddalono wyrokiem z dnia 04 grudnia 2003 r.).

O zwrocie od organu kosztów sądowych – wpisu w wysokości 300 zł - orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.



Powered by SoftProdukt