Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie z dnia 22 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 836/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2016r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 836/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił M. L. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Uzasadniając wniosek, skarżący wskazał przykłady wyroków sądów administracyjnych, uwzględniających skargi w podobnych sprawach i podkreślił, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja jest obciążona wadami i nie powinna być wykonywana jako sprzeczna z zasadami demokratycznego państwa prawa. W ocenie skarżącego, wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podkreślił, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej uniemożliwiłoby mu regulowanie innych zobowiązań. Ponadto, zdaniem skarżącego, wykonanie zaskarżonej decyzji grozi mu utratą płynności finansowej, a nawet likwidacją prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, czyli zaistnieniem sytuacji nieodwracalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podniósł, że we wniosku, nie podano żadnych rzeczowych informacji wskazujących na aktualne możliwości płatnicze skarżącego czy posiadany przez niego majątek. Tym samym Sąd, nie miał możliwości oceny, czy uiszczenie kwoty 24.000 zł przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy zagrozi płynności finansowej skarżącego, a tym bardziej czy doprowadzi do likwidacji prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. WSA wskazał, że do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji żadne dokumenty nie zostały dołączone. WSA podniósł również, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Wskazał przy tym, że każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty.

W ocenie WSA okoliczność, iż w podobnych sprawach sądowoadministracyjnych sądy uwzględniały skargi w żadnym wypadku nie stanowi okoliczności mającej jakiekolwiek znaczenie dla zastosowania art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Wskazał przy tym, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzależnione od aktualnej sytuacji konkretnej strony skarżącej oraz skutków, jakie wykonania decyzji przyniesie jej i tylko jej.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku skarżącego zawartego w skardze. Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów: księgi przychodów i rozchodów skarżącego za marzec 2016 r., zestawienia zatrudnienia pracowników na dzień [...] kwietnia 2016 r., formularza PIT-36 za rok 2015, oraz oświadczenia R. B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz z dnia [...] lipca 2013 r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, naruszenie przepisów postępowania - art. 61 par 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji pomimo wskazania we wniosku okoliczności wystarczających do uznania wniosku za zasadny, zwłaszcza wykazania wysokiego prawdopodobieństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody w postaci niewypłacalności i przyczyny takiego ryzyka.

Skarżący powtórzył argumenty zawarte we wniosku, a dodatkowo podniósł, że w roku 2015 uzyskał dochód z prowadzonej działalności gospodarczej na poziomie około 40.000 zł, podczas gdy nałożona na niego kara pieniężna wynosi 24.000 zł, czyli ponad połowę dochodu skarżącego z minionego roku. Wskazał przy tym, że w pierwszym kwartale 2016 roku skarżący wypracował stratę z prowadzonej działalności w wysokości około 150.000 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł. Powodem odmowy wstrzymania przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji była natomiast okoliczność, że strona nie przedłożyła żadnych dokumentów wskazujących na ryzyko wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Sąd pierwszej instancji trafnie zwrócił uwagę, że skarżący do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dołączył żadnych dowodów, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 par 3 p.p.s.a. Twierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione stosownymi dokumentami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej strony. Z uwagi na niezłożenie dokumentów, brak wiedzy Sądu pierwszej instancji co do rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej strony sprawia, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na sytuację majątkową skarżącego.

Oceny tej nie mogą zmienić dołączone do zażalenia dokumenty. Naczelny Sąd Administracyjny nie bada bowiem wniosku na nowo, lecz kontroluje legalność zaskarżonego postanowienia. Skoro więc Sąd I instancji nie mógł dokonać analizy powyższych dokumentów z powodu ich braku w chwili orzekania, to późniejsze złożenie dokumentów nie może zmienić rozstrzygnięcia tego Sądu. Sąd kasacyjny uprawniony jest do oceny legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o stan faktyczny ustalony na okres orzekania przez WSA.

Niezależnie od powyższych uwag, NSA zauważa, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.).

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji